Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το Υπουργείο Εσωτερικών συνιστούν μια άμεση και αδικαιολόγητη επίθεση στη δημοκρατική συμμετοχή των μεταναστευτικών και προσφυγικών κοινοτήτων στην Ελλάδα. Εάν υιοθετηθούν, οι αλλαγές αυτές θα αποκλείσουν ουσιαστικά τις μεταναστευτικές κοινότητες από τα Δημοτικά Συμβούλια Ένταξης Μεταναστών και Προσφύγων (ΣΕΜΠ), τον μοναδικό θεσμικό μηχανισμό μέσω του οποίου μπορούν να συμμετέχουν συλλογικά στη δημόσια ζωή.

Τα Συμβούλια της Αθήνας, του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης έχουν ήδη καλέσει το Υπουργείο να αποσύρει τις επιζήμιες αυτές διατάξεις και να διατηρήσει τον αρχικό σκοπό του Άρθρου 154: την ενίσχυση, και όχι την αποδυνάμωση, της εκπροσώπησης των μεταναστευτικών κοινοτήτων.

Ένας σκόπιμος περιορισμός μεταμφιεσμένος σε τεχνική αλλαγή

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται μια φαινομενικά μικρή αλλά εξαιρετικά σημαντική αναθεώρηση. Το νέο σχέδιο περιορίζει τη συμμετοχή στα συμβούλια μόνο σε οργανώσεις που είναι εγγεγραμμένες στο επίσημο Μητρώο Ελληνικών και Ξένων ΜΚΟ του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Αυτό δεν αποτελεί μια ουδέτερη διοικητική διευκρίνιση. Πρόκειται για έναν σκόπιμο περιορισμό που αποκλείει τη συντριπτική πλειονότητα των μεταναστευτικών κοινοτήτων, οι οποίες δεν είναι ΜΚΟ αλλά σύλλογοι, ενώσεις και άτυπες συλλογικότητες. Πολλές από αυτές δραστηριοποιούνται εδώ και δεκαετίες, εκπροσωπώντας χιλιάδες ανθρώπους και συμβάλλοντας καθοριστικά στην κοινωνική συνοχή.

Ο αποκλεισμός επιτείνεται από τα περιοριστικά και ευρέως επικρινόμενα κριτήρια του μητρώου ΜΚΟ, τα οποία λειτουργούν ήδη ως εμπόδιο στη συμμετοχή αντί να διασφαλίζουν τη διαφάνεια.

Φίμωση καθιερωμένων κοινοτήτων

Οι συνέπειες είναι άμεσες και σοβαρές. Οργανωμένες κοινότητες από την Αλβανία, το Σουδάν, τη Σενεγάλη, τις Φιλιππίνες, την Μπουρκίνα Φάσο και πολλές άλλες χώρες θα αποκλειστούν από τη συμμετοχή στα ίδια τα όργανα που έχουν δημιουργηθεί για να τις εκπροσωπούν.

Δεν πρόκειται απλώς για μια διοικητική παράλειψη· πρόκειται για τη φίμωση κοινοτήτων με μακρά ιστορία συμμετοχής, οργάνωσης και προσφοράς στην ελληνική κοινωνία. Τους αφαιρείται η φωνή τους στην τοπική διακυβέρνηση και στερούνται οι δήμοι τη δυνατότητα ουσιαστικού διαλόγου με τους ανθρώπους που υπηρετούν.

Υπονόμευση ενός κρίσιμου δημοκρατικού θεσμού

Τα ΣΕΜΠ δεν είναι συμβολικά όργανα. Αποτελούν το μοναδικό επίσημο κανάλι μέσω του οποίου οι μεταναστευτικές και προσφυγικές κοινότητες μπορούν να επικοινωνούν με τις τοπικές αρχές, να εκφράζουν τις ανάγκες τους και να συμβάλλουν στις συζητήσεις για τη χάραξη πολιτικής.

Η αποδυνάμωση της συμμετοχικότητάς τους υπονομεύει άμεσα τη δημοκρατική συμμετοχή, τον κοινωνικό διάλογο και τις προσπάθειες ένταξης σε τοπικό επίπεδο.

Με την επιβολή μιας πρόσθετης και περιττής απαίτησης εγγραφής, οι προτεινόμενες αλλαγές διαστρεβλώνουν τον ίδιο τον σκοπό των συμβουλίων. Αντί να προωθούν την ένταξη, θεσμοθετούν τον αποκλεισμό.

Αγνόηση της φύσης και των δικαιωμάτων των μεταναστευτικών κοινοτήτων

Οι μεταναστευτικές κοινότητες δεν είναι πάροχοι υπηρεσιών και δεν μπορούν να εξαναγκαστούν να ενταχθούν στο νομικό πλαίσιο των ΜΚΟ χωρίς να αλλοιωθεί η βασική τους ταυτότητα. Αποτελούν συλλογικές εκφράσεις κοινωνικής και πολιτικής συμμετοχής, συγκροτημένες βάσει των υφιστάμενων νομικών πλαισίων και ήδη υπόκεινται σε έλεγχο.

Το δικαίωμά τους να οργανώνονται και να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή εδράζεται σε θεμελιώδεις συνταγματικές εγγυήσεις. Η εξάρτηση της συμμετοχής τους από την εγγραφή σε ένα διοικητικό μητρώο είναι δυσανάλογη και αδικαιολόγητη.

Κάλεσμα για δράση

Ζητούμε άμεση κινητοποίηση για να αποτραπεί αυτή η οπισθοδρόμηση της δημοκρατικής συμμετοχής.

Καλούμε:

• Το Υπουργείο Εσωτερικών να αποσύρει τις περιοριστικές διατάξεις και να επαναφέρει τη συμπεριληπτική διατύπωση του Άρθρου 154.
• Τα μέλη του Ελληνικού Κοινοβουλίου να απορρίψουν κάθε αλλαγή που αποκλείει τις μεταναστευτικές κοινότητες από τα ΣΕΜΠ.
• Τις τοπικές αρχές να υπερασπιστούν δημόσια τον ρόλο των ΣΕΜΠ ως χώρων ουσιαστικής εκπροσώπησης.
• Τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τις μεταναστευτικές κοινότητες και τους συμμάχους τους να εκφραστούν δημόσια, να εκδώσουν ανακοινώσεις και να κινητοποιηθούν ενάντια σε αυτούς τους αποκλεισμούς.

Καλούμε επίσης όλα τα ενδιαφερόμενα άτομα και οργανισμούς να:

• Ενημερώσουν το κοινό κοινοποιώντας δημόσια το ζήτημα.
• Επικοινωνήσουν με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και να ζητήσουν λογοδοσία.
• Σταθούν αλληλέγγυοι στις μεταναστευτικές και προσφυγικές κοινότητες που υπερασπίζονται το δικαίωμά τους στη συμμετοχή.

Το μέλλον της συμπεριληπτικής τοπικής διακυβέρνησης στην Ελλάδα διακυβεύεται.

Οι μεταναστευτικές κοινότητες δεν πρέπει να αποκλειστούν από τους χώρους που έχουν δημιουργηθεί για να τις εκπροσωπούν.