Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία του φετινού καλοκαιριού βρήκε τον κρατικό μηχανισμό αντιμέτωπο με δύο ιδιαίτερα δύσκολες φωτιές σε Αττική και Θεσσαλονίκη, όπου εκατοντάδες πυροσβέστες, δεκάδες εναέρια μέσα και ισχυρές επίγειες δυνάμεις έδωσαν πολύωρη μάχη για να αποτρέψουν τα χειρότερα.

Στην Οινόη η εικόνα παρουσιάζει πλέον αισθητή βελτίωση μετά από μια εξαιρετικά απαιτητική επιχείρηση, ενώ στο Ωραιόκαστρο οι προσπάθειες επικεντρώνονται στα δύο εργοστάσια που εξακολουθούν να καίγονται.

Την ίδια ώρα, μετεωρολόγοι και πυρομετεωρολόγοι εξηγούν τα ιδιαίτερα φαινόμενα που εμφανίστηκαν στο μέτωπο της Αττικής, ενώ οι αρχές παρακολουθούν στενά τόσο την εξέλιξη των πυρκαγιών όσο και τη διασπορά του καπνού.

• Διαβάστε επίσης: Τοξικό νέφος πνίγει τη Θεσσαλονίκη / Μεγάλες οι ευθύνες της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας

Οινόη: Βελτιωμένη η εικόνα με πάνω από 200 πυροσβέστες και 29 εναέρια μέσα στη μάχη

Σημαντικά καλύτερη εμφανίζεται πλέον η κατάσταση στο πύρινο μέτωπο που ξέσπασε στη θέση Σφάκα, κοντά στην Οινόη Αττικής, έπειτα από τις πολύωρες επιχειρήσεις των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν διάσπαρτες ενεργές εστίες μέσα στη δασική έκταση και οι ισχυρές ριπές των ανέμων εξακολουθούν να δυσκολεύουν το έργο της κατάσβεσης, η φωτιά παρουσιάζει ύφεση και οι αρχές εκτιμούν ότι το μέτωπο έχει πλέον περιοριστεί σημαντικά.

«Η εικόνα είναι αισθητά καλύτερη και οι φλόγες έχουν ουσιαστικά περιχαρακωθεί ώστε να μην επεκταθούν», δήλωσε στο ΕΡΤNews ο δήμαρχος Μάνδρας – Ειδυλλίας, Αρμόδιος Δρίκος, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι οι επιχειρήσεις περνούν πλέον στη φάση του πλήρους ελέγχου.

Ο ίδιος αποκάλυψε ότι, κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς, επτά κατοικίες εκκενώθηκαν προληπτικά, καθώς βρέθηκαν προσωρινά σε κίνδυνο. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, ο οικισμός της Οινόης δεν απειλήθηκε τελικά και μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί καμία καταστροφή κατοικίας.

Ενισχύθηκαν δραστικά οι δυνάμεις

Η επιχείρηση εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ημερών στην Αττική.

Στο πεδίο επιχειρούν: 210 πυροσβέστες, 10 ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 1ης ΕΜΟΔΕ, δεκάδες εθελοντές και εθελοντικές ομάδες Πολιτικής Προστασίας, 45 πυροσβεστικά οχήματα, καθώς και 29 εναέρια μέσα (19 αεροσκάφη και 10 ελικόπτερα), εκ των οποίων δύο έχουν αποκλειστικό ρόλο τον εναέριο συντονισμό των επιχειρήσεων.

Από αέρος πραγματοποιούνται συνεχείς ρίψεις νερού και επιβραδυντικού υγρού στις πιο δύσβατες δασικές εκτάσεις, όπου οι επίγειες δυνάμεις δεν μπορούν να προσεγγίσουν εύκολα.

Παρά τις έντονες αναταράξεις που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα των εναέριων μέσων, οι συνεχείς ρίψεις συνέβαλαν καθοριστικά στον περιορισμό της εξάπλωσης της φωτιάς πριν από τη δύση του ήλιου.

Επιχειρησιακός συντονισμός και μέτρα ασφαλείας

Στην περιοχή εξακολουθούν να ισχύουν κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην Παλαιά Εθνική Οδό Ελευσίνας – Θηβών, ενώ σε πλήρη ετοιμότητα βρίσκονται τόσο το ΕΚΑΒ όσο και το Λιμενικό Σώμα.

Ο συντονισμός των επιχειρήσεων πραγματοποιείται από το Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο «ΟΛΥΜΠΟΣ», ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι και η συμβολή ειδικού drone επιτήρησης, το οποίο παρέχει σε πραγματικό χρόνο εικόνα του μετώπου και διευκολύνει τις αποφάσεις των επικεφαλής.

Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τις 16:22 είχε αποσταλεί προειδοποιητικό μήνυμα μέσω του 112 στους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής.

Οι πρώτες εκτιμήσεις για τα αίτια

Την ίδια ώρα, στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκονται και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδηλώθηκε η πυρκαγιά.

Ο δήμαρχος Μάνδρας αποκάλυψε ότι υπάρχουν μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες διερχόμενο όχημα ενδέχεται να πέταξε αναμμένο τσιγάρο στο πρανές του δρόμου, λίγα μόλις λεπτά πριν εκδηλωθεί η φωτιά.

Όπως σημείωσε, το σημείο και ο χρόνος συμπίπτουν με τις πρώτες αναφορές για καπνό, χωρίς ωστόσο να μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί εάν αυτή ήταν πράγματι η αιτία.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία.

Το σπάνιο φαινόμενο της πυροεπαγωγής – «Η φωτιά δημιούργησε τον δικό της καιρό»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επιστημονικές εκτιμήσεις για τη συμπεριφορά της πυρκαγιάς στην Οινόη.

Ο πυρομετεωρολόγος Θοδωρής Γιάνναρος, μιλώντας στο ΕΡΤNews, έκανε λόγο για κατά περιόδους πυροεπαγωγική συμπεριφορά, δηλαδή ένα φαινόμενο κατά το οποίο η ίδια η πυρκαγιά δημιουργεί το δικό της μικροκλίμα.

Όπως εξήγησε, η τεράστια θερμική ενέργεια που παράγεται από την καύση της βλάστησης δημιουργεί ισχυρά ανοδικά ρεύματα αέρα, τα οποία μεταβάλλουν τις τοπικές καιρικές συνθήκες και ενισχύουν ακόμη περισσότερο τη συμπεριφορά της φωτιάς.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το μέτωπο ξεκίνησε ανάμεσα στις εκτάσεις που είχαν καεί στις μεγάλες πυρκαγιές του 2021 και του 2023. Αν και εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική καύσιμη ύλη, οι ήδη καμένες περιοχές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως φυσικά εμπόδια, μειώνοντας σταδιακά την ένταση της φωτιάς.

Παράλληλα, εικόνες από κάμερες και δορυφόρους κατέγραψαν την ανάπτυξη έντονης κατακόρυφης στήλης καπνού, η οποία, σε συνδυασμό με την υγρασία των ανώτερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας, οδήγησε στον σχηματισμό πυροσωρειτών — ειδικών νεφών που δημιουργούνται αποκλειστικά από την ίδια τη θερμική ενέργεια μιας μεγάλης πυρκαγιάς.

Όπως εξήγησε ο κ. Γιάνναρος, όταν εμφανίζεται αυτό το φαινόμενο, οι άνεμοι στο μέτωπο μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από τις προβλέψεις των μετεωρολογικών δελτίων, γεγονός που δυσκολεύει ιδιαίτερα τις επιχειρήσεις κατάσβεσης.

Παρόμοια εκτίμηση δημοσιοποίησε και η επιστημονική ομάδα του ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, επισημαίνοντας ότι στην Οινόη παρατηρήθηκε παροδική πυροεπαγωγική συμπεριφορά.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η φωτιά δημιούργησε έντονα ανοδικά θερμικά ρεύματα, τα οποία ευνόησαν τον σχηματισμό πυροσωρειτών, ένδειξη ιδιαίτερα ακραίας πυρικής συμπεριφοράς.

Οι ειδικοί αποδίδουν το φαινόμενο σε τρεις βασικούς παράγοντες – τις ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες κοντά στο έδαφος, την παρουσία υγρασίας στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, και τη μικρή διάτμηση των ανέμων, που επέτρεψε στη στήλη καπνού να αναπτυχθεί σχεδόν κατακόρυφα.

Η εμφάνιση τέτοιων φαινομένων θεωρείται από τους επιστήμονες εξαιρετικά σημαντική, καθώς αποτελεί ένδειξη ότι η πυρκαγιά αποκτά πολύ πιο απρόβλεπτη συμπεριφορά.

Ωραιόκαστρο: Δεύτερο 24ωρο μάχης με τις φλόγες – Στο επίκεντρο τα δύο εργοστάσια

Ενώ στην Αττική η εικόνα εμφανίζεται πλέον σαφώς βελτιωμένη, στη Θεσσαλονίκη οι πυροσβεστικές δυνάμεις συνεχίζουν για δεύτερο συνεχόμενο 24ωρο τη δύσκολη επιχείρηση κατάσβεσης της μεγάλης φωτιάς που ξέσπασε το βράδυ του Σαββάτου στο Ωραιόκαστρο.

Το μεγαλύτερο βάρος των επιχειρήσεων έχει μεταφερθεί πλέον στις δύο βιομηχανικές εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να παρουσιάζουν ενεργές εστίες: το εργοστάσιο ανακύκλωσης και το εργοστάσιο επεξεργασίας χρησιμοποιημένων ελαίων.

• Διαβάστε επίσης: Τοξικός καπνός / Σε ποιες περιοχές θα φτάσει το νέφος που «έπνιξε» τη Θεσσαλονίκη από τη φωτιά [Βίντεο]

Συνεχείς ρίψεις νερού στο εργοστάσιο ανακύκλωσης

Στο εργοστάσιο ανακύκλωσης η επιχείρηση παραμένει ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς μεγάλες ποσότητες πλαστικών και άλλων εύφλεκτων υλικών συνεχίζουν να καίγονται στο εσωτερικό των εγκαταστάσεων.

Τρία πυροσβεστικά ελικόπτερα πραγματοποιούν αδιάκοπες ρίψεις νερού, ενώ παράλληλα βαρέα χωματουργικά μηχανήματα επιχειρούν μέσα στον χώρο, μετακινώντας σωρούς υλικών και πραγματοποιώντας επιχωματώσεις, ώστε να περιοριστούν οι τελευταίες ενεργές εστίες.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμούν ότι η καύση των υλικών ενδέχεται να συνεχιστεί για αρκετές ακόμη ημέρες, χωρίς όμως να υπάρχει πλέον σοβαρός κίνδυνος εξάπλωσης της πυρκαγιάς σε γειτονικές περιοχές.

Η εξέλιξη αυτή επέτρεψε στους κατοίκους που είχαν απομακρυνθεί προληπτικά να επιστρέψουν στα σπίτια τους, τα οποία σώθηκαν χάρη στην ολονύχτια μάχη που έδωσαν πυροσβέστες, εθελοντές και στελέχη της Πολιτικής Προστασίας.

Διαφορετική τακτική στο εργοστάσιο λαδιού

Στο δεύτερο εργοστάσιο, όπου αποθηκεύονταν λάδια και εύφλεκτες ουσίες, εφαρμόζεται διαφορετική επιχειρησιακή στρατηγική.

Με τη βοήθεια σκαπτικών μηχανημάτων κατεδαφίζονται τμήματα των εγκαταστάσεων που παραμένουν όρθια, ώστε οι ενεργές εστίες να καλυφθούν με μεγάλες ποσότητες χώματος και να στερηθούν το απαραίτητο οξυγόνο για να συνεχίσουν να καίνε.

Η συγκεκριμένη μέθοδος είχε σχεδιαστεί εξαρχής από τους επικεφαλής των επιχειρήσεων: πρώτα τα εναέρια μέσα μείωσαν τη θερμική ένταση της πυρκαγιάς και στη συνέχεια τα χωματουργικά μηχανήματα ανέλαβαν να «θάψουν» τις εστίες, αποτρέποντας νέες αναζωπυρώσεις.

Υποχωρεί το τοξικό νέφος

Σημαντικά βελτιωμένη εμφανίζεται και η κατάσταση όσον αφορά το πυκνό νέφος καπνού που είχε καλύψει μεγάλο μέρος της Θεσσαλονίκης.

Οι συνεχείς επιχειρήσεις κατάσβεσης περιόρισαν αισθητά τον μαύρο καπνό, ο οποίος το βράδυ του Σαββάτου είχε γίνει ορατός σε απόσταση άνω των 20 χιλιομέτρων.

Η έντονη οσμή από την καύση πλαστικών και άλλων βιομηχανικών υλικών ήταν τόσο αποπνικτική, ώστε πολλοί κάτοικοι νόμιζαν αρχικά ότι υπήρχε φωτιά μέσα στις ίδιες τους τις κατοικίες.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η καύση τέτοιων υλικών απελευθερώνει μονοξείδιο του άνθρακα και άλλες επικίνδυνες χημικές ουσίες, γι’ αυτό και οι πυροσβέστες συνεχίζουν να επιχειρούν φορώντας ειδικές αναπνευστικές συσκευές.

Σημαντικές καταστροφές – Σε εξέλιξη η έρευνα

Η πυρκαγιά άφησε πίσω της εκτεταμένες ζημιές σε επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις της περιοχής, ενώ τις επόμενες ημέρες αναμένεται να ξεκινήσει η αναλυτική καταγραφή των καταστροφών από τα αρμόδια συνεργεία.

Στη μεγάλη επιχείρηση συμμετείχαν περισσότεροι από 160 πυροσβέστες, πεζοπόρα τμήματα, περίπου 50 πυροσβεστικά οχήματα, εθελοντές, υδροφόρες της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, αστυνομικές δυνάμεις, αλλά και προσωπικό του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας.

Παράλληλα, συνεχίζεται η προκαταρκτική έρευνα για τα αίτια της πυρκαγιάς.

Ο 76χρονος που είχε προσαχθεί ως ύποπτος οδηγήθηκε στον εισαγγελέα και αφέθηκε ελεύθερος, ενώ με εντολή της Εισαγγελίας η Πυροσβεστική διενεργεί πλέον πλήρη προκαταρκτική εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδηλώθηκε η φωτιά.

Ο καπνός ταξίδεψε εκατοντάδες χιλιόμετρα – Οι εξηγήσεις των μετεωρολόγων

Εντυπωσιακή ήταν και η εξάπλωση του καπνού από τις μεγάλες πυρκαγιές, ο οποίος έγινε αισθητός πολύ μακριά από τα μέτωπα.

Όπως εξήγησε ο διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, οι επικρατούντες βορειοανατολικοί άνεμοι μετέφεραν τον καπνό από τη Θεσσαλονίκη προς τον Θερμαϊκό Κόλπο και στη συνέχεια νότια, επηρεάζοντας περιοχές της κεντρικής Ελλάδας.

Αντίστοιχα, ο καπνός από τη φωτιά της Οινόης κινήθηκε προς τον Σαρωνικό, περνώντας πάνω από την Αττική και φτάνοντας ακόμη και μέχρι τις ακτές της Κορινθίας.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόκειται για φυσιολογικό φαινόμενο σε πυρκαγιές τέτοιας έντασης, όταν μεγάλες ποσότητες καπνού ανυψώνονται σε σημαντικό ύψος και μεταφέρονται από τα ανώτερα ατμοσφαιρικά ρεύματα.

Οι άνεμοι εξασθενούν, αλλά ο κίνδυνος παραμένει

Σύμφωνα με τη μετεωρολόγο της ΕΡΤ Νικολέτα Ζιακοπούλου, οι μετεωρολογικές συνθήκες αναμένεται να γίνουν σταδιακά ευνοϊκότερες για τις επιχειρήσεις κατάσβεσης.

Οι βόρειοι άνεμοι, που κατά τη διάρκεια της ημέρας έφταναν κατά τόπους τα 5 με 6 μποφόρ, προβλέπεται να εξασθενήσουν αισθητά από τις βραδινές ώρες, γεγονός που αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.

Παρόλα αυτά, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μεγάλη ποσότητα καύσιμης ύλης στις πληγείσες περιοχές εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικότερο παράγοντα κινδύνου, καθώς ακόμη και μικρές αναζωπυρώσεις μπορούν να εξελιχθούν γρήγορα σε νέα ενεργά μέτωπα.

Για τον λόγο αυτό, οι επίγειες δυνάμεις θα παραμείνουν σε πλήρη επιφυλακή καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας, πραγματοποιώντας συνεχείς περιπολίες και παρεμβάσεις όπου απαιτείται, με στόχο να αποτραπεί οποιαδήποτε αναζωπύρωση και να τεθούν οριστικά υπό έλεγχο και τα δύο μεγάλα πύρινα μέτωπα.