Οι Νορβηγικές δικαστικές αρχές, αρνούνται να επιτρέψουν την έκδοση του ακτιβιστή Τόμι Όλσεν στην Ελλάδα. Ο Τόμι Όλσεν, ο Νορβηγός ακτιβιστής και ιδρυτής της ιστοσελίδας Aegean Boat Report, τα τελευταία χρόνια καταγράφει και δημοσιοποιεί περιστατικά μετανάστευσης και επαναπροωθήσεων στο Αιγαίο.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τη δίωξη του από την ελληνική κυβέρνηση η οποία ζητά την έκδοση του στην Ελλάδα βάσει εντάλματος για «διευκόλυνση παράνομης μετανάστευσης» και συμμετοχή σε «εγκληματική οργάνωση».

Η βοήθεια που πρόσφερε στους πρόσφυγες όμως, δεν αποτελεί αδίκημα στη Νορβηγία και στη βάση αυτή απορρίφθηκε το αίτημα της Ελλάδας. Το Εφετείο της χώρας έκρινε ότι τα στοιχεία που παρουσίασαν οι ελληνικές αρχές δεν αποδεικνύουν πράξεις που θα θεωρούνταν ποινικά κολάσιμες.

Για «χαστούκι στις ελληνικές αστυνομικές, εισαγγελικές και δικαστικές αρχές» κάνει λόγο ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης.

Η υπόθεση είχε προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον τόσο στη Νορβηγία όσο και διεθνώς, καθώς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αλληλεγγύης προς πρόσφυγες υποστήριζαν ότι η δίωξη του Όλσεν συνδέεται με τη δράση του υπέρ των μεταναστών και την καταγραφή παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα ελληνικά σύνορα.

Ο ίδιος, μιλώντας στο νορβηγικό δίκτυο NRK μετά την ανακοίνωση της απόφασης, δήλωσε ανακουφισμένος. Όπως είπε, η απειλή της έκδοσης αποτελούσε ένα βαρύ φορτίο από τη στιγμή της σύλληψής του. «Είναι μεγάλη ανακούφιση», ανέφερε, σημειώνοντας ωστόσο ότι η υπόθεση δεν έχει τελειώσει οριστικά, καθώς το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης σε βάρος του παραμένει ενεργό.

Οι ελληνικές αρχές κατηγορούν τον Όλσεν για συμμετοχή σε κυκλώματα διακίνησης μεταναστών. Ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε παράνομη δράση και υποστηρίζει ότι το έργο του περιορίζεται στην παροχή ενημέρωσης για λέμβους μεταναστών που βρίσκονται σε κίνδυνο στο Αιγαίο, καθώς και στη δημοσιοποίηση περιστατικών που αφορούν τις επιχειρήσεις διάσωσης και τις επαναπροωθήσεις.

Ο συνήγορός του, Μπρίνγιουλφ Ρίσνες, χαρακτήρισε την απόφαση του Εφετείου «εμπεριστατωμένη και σημαντική». Σύμφωνα με τον ίδιο, βασικό στοιχείο της απόφασης είναι ότι οι ενέργειες που αποδίδονται στον Όλσεν δεν συνιστούν αδίκημα με βάση τη νορβηγική νομοθεσία, κάτι που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να εγκριθεί η έκδοση ενός πολίτη σε άλλη χώρα.

Το δικαστήριο έκανε επίσης αναφορά στην ελευθερία της έκφρασης, η οποία προστατεύεται από το άρθρο 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στην απόφαση επισημαίνεται ότι υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις πως οι διώξεις σε βάρος του Όλσεν ενδέχεται να συνιστούν παραβίαση του δικαιώματός του στην ελεύθερη έκφραση.

Η υπεράσπιση μίλησε ανοιχτά για μια προσπάθεια εκφοβισμού ανθρώπων που καταγγέλλουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο Ρίσνες υποστήριξε ότι τέτοιες διώξεις δημιουργούν ένα κλίμα φόβου απέναντι σε όσους επιχειρούν να δημοσιοποιήσουν σοβαρές υποθέσεις που αφορούν κρατικές πρακτικές στο μεταναστευτικό.

Η υπόθεση συνδέεται και με τις συνθήκες κράτησης στην Ελλάδα. Οι νορβηγικές αρχές είχαν ζητήσει από την ελληνική πλευρά διαβεβαιώσεις ότι, σε περίπτωση έκδοσης, ο Όλσεν δεν θα κρατούνταν σε συνθήκες που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σύμφωνα με την υπεράσπιση, οι ελληνικές αρχές είχαν αναφέρει πως θα μεταφερόταν στις φυλακές Κορυδαλλού, τις οποίες ο δικηγόρος του περιέγραψε ως υπερπλήρεις και επιβαρυμένες από προβλήματα εγκληματικότητας.

Παρά τη δικαστική νίκη στη Νορβηγία, ο Όλσεν παραμένει αντιμέτωπος με σημαντικούς περιορισμούς. Όπως δήλωσε, δεν μπορεί να ταξιδέψει εκτός Νορβηγίας όσο ισχύει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Αν και χαρακτήρισε την απόφαση «μερική νίκη», τόνισε ότι πλήρης δικαίωση θα υπάρξει μόνο αν κλείσει οριστικά και η υπόθεση στην Ελλάδα.

Η υπόθεση του Τόμι Όλσεν έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για τη συζήτηση γύρω από τη μεταναστευτική πολιτική της Ευρώπης, τις επαναπροωθήσεις στο Αιγαίο και τη μεταχείριση ακτιβιστών και δημοσιογράφων που ασχολούνται με το προσφυγικό. Για πολλούς υποστηρικτές του, η απόφαση του νορβηγικού Εφετείου αποτελεί ένα σημαντικό μήνυμα υπέρ της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας της έκφρασης απέναντι σε ποινικές διώξεις που θεωρούν πολιτικά υποκινούμενες.

Ο Θανάσης Καμπαγιάννης γράφει στο σχόλιο του στο FB

Χαστούκι στις ελληνικές αστυνομικες, εισαγγελικές και δικαστικές αρχές η άρνηση των Νορβηγών δικαστών να επιτρέψουν την έκδοση του ακτιβιστή Τόμι Όλσεν στην Ελλάδα βάσει εντάλματος για «διευκόλυνση παράνομης μετανάστευσης» και συμμετοχή σε «εγκληματική οργάνωση».

Όπως αναφέρει η απόφαση του εκεί Εφετείου: «Υπάρχουν απτά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι κατηγορίες εναντίον του Όλσεν αποτελούν πραγματικό κίνδυνο παραβίασης της ελευθερίας της έκφρασής του, η οποία προστατεύεται από το Άρθρο 10 της ΕΣΔΑ».

Το «έγκλημα» της οργάνωσης του Όλσεν είναι ότι δημοσιοποιεί το στίγμα ανθρώπων που βρίσκονται σε κίνδυνο κάνοντας το επικίνδυνο θαλάσσιο ταξίδι προς την Ευρώπη μέσω του Αιγαίου και ότι καταγγέλλει παράνομες επαναπροωθήσεις.

Η Ελλάδα έχει ήδη τη μοίρα του μαντρόσκυλου: λειτουργεί ως μηχανισμός ανάσχεσης της μετανάστευσης και της προσφυγιάς για λογαριασμό της ΕΕ και πότε-πότε τρώει ένα σκαμπίλι για να μην εκθέτει τους πάτρωνές της.