«Ναι, αλλά για την Κύπρο δεν λέτε τίποτα»: το τρέχον κροκοδείλιο «αντεπιχείρημα» της Δεξιάς στην επικέντρωση του ενδιαφέροντος της ευρύτερης δημοκρατικής, προοδευτικής και αριστερής παράταξης στη γενοκτονία της Γάζας. Πολλοί σπεύδουν να το αντικρούσουν απολογούμενοι με αδόκιμες και μεταφυσικές συγκρίσεις της Κύπρου με τη Γάζα επί του επείγοντος της καταγγελίας έκαστης της παράνομης συνεχιζόμενης κατοχής, από την Τουρκία στη Μεγαλόνησο, από το Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη.

Ωστόσο το δακρύβρεχτο αυτό «ανεπιχείρημα» δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται απλώς σαν υποκριτικό αλλά κυρίως ως αυτό που είναι: ένα μύθευμα, ένα κορυφαίο παράδειγμα ιστορικού αναθεωρητισμού, ένα ψέμα.

Με αφορμή την σημερινή 65^η επέτειο της ανακήρυξης ανεξαρτησίας της Κύπρου, ακολουθούν μερικές υπομνήσεις ιστορικών γεγονότων που αποδεικνύουν ότι οι πολιτικές δυνάμεις αριστερά της Νέας Δημοκρατίας δεν υποχρεούνται να «μιλούν» για την Κύπρο ακριβώς γιατί έχουν κάνει και συνεχίζουν να πράττουν όσα η Δεξιά συστηματικά αμέλησε, παραγνώρισε ή και εγκληματικά εγκατέλειψε. Σημειώνεται ότι οι υπομνήσεις αυτές επουδενί δεν υπονοούν αμέριστη πολιτική υπεράσπιση όλων των αποφάσεων και ενεργειών που αναφέρονται (πολλές από αυτές αμφίβολης αποτελεσματικότητας ή αμφιλεγόμενης κατεύθυνσης). Ο στόχος του παρόντος περιορίζεται στην τεκμηρίωση και μόνο.

Από το 1951, η Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς (ΕΔΑ) μπαίνει μπροστά στη διοργάνωση των πρώτων μεγάλων διαδηλώσεων για το Κυπριακό, με γραμμή, μάλιστα, την «Ένωσιν» Ελλάδας-Κύπρου. Στις 9 Μαΐου 1956 η ΕΔΑ πρωταγωνιστεί στο πολύνεκρο συλλαλητήριο (4 νεκροί, 256 τραυματίες). Αμέσως μετά ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής απαγορεύει αυστηρά τις διαδηλώσεις για το Κυπριακό.

Το πραξικόπημα του Ιωαννίδη και της ΕΟΚΑ Β’ της της 15.7.1974 στην Κύπρο, βρίσκει την ελληνική αριστερά διαλυμένη, διασπαρμένη σε εξορίες και φυλακές. Σύμπασα η προοδευτική παράταξη καταγγέλλει μαχητικά την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την εισβολή του τουρκικού στρατού πέντε ημέρες μετά.

Ο Καραμανλής, πιστός στην γραμμή περί μη ανάμειξης στα της Κύπρου (παρότι η Ελλάδα έχει καταστεί εγγυήτρια δύναμη από το 1960), αναφωνεί: «Η Κύπρος κείται μακράν», δίνοντας έτσι το παρασύνθημα στην Τουρκία και το ΝΑΤΟ να ολοκληρώσουν τα σχέδιά τους κατά τη β’ φάση του Αττίλα. Αριστεροί όλων των αποχρώσεων σπεύδουν να καταταγούν εθελοντικά για να πολεμήσουν στην Κύπρο. Λαμπρό το παράδειγμα του μέλους του ΚΚΕ Κώστα Δρόσου που συμμετείχε στις μάχες μεταξύ ελληνικών και τουρκικών τεθωρακισμένων καταφέρνοντας μεγάλο πλήγμα στον εισβολέα.

Ο πρώτος πρωθυπουργός που επισκέπτεται την Κύπρο με την θεσμική του ιδιότητα είναι ο Ανδρέας Παπανδρέου, 7 ολόκληρα χρόνια από την Μεταπολίτευση και ενώ έχουν μεσολαβήσει μία Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας με πρωθυπουργό τον Καραμανλή και τέσσερις αμιγώς της Νέας Δημοκρατίας (Καραμανλής και Ράλλης). Ο Παπανδρέου, ήδη από το 1982 που αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση, οραματίζεται και εξαγγέλλει σε όλους του τόνους το «Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα» Ελλάδας-Κύπρου το οποίο επικυρώνεται το 1993 από τον ίδιο και τον Γλαύκο Κληρίδη. Παράλληλα, και με την στήριξη των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, η Κύπρος επανεξοπλίζεται, η Εθνική Φρουρά αναδιοργανώνεται και η πίεση προς την Τουρκία τίθεται σε άλλες βάσεις.

Το ΠΑΣΟΚ κράτησε το Κυπριακό στην κορυφή των προτεραιοτήτων του και μετά την αλλαγή σκυτάλης. Το 2004, η Κυπριακή Δημοκρατία γίνεται μέλος της Ε.Ε. με άλυτο το Κυπριακό και με αναστολή της εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου στα κατεχόμενα εδάφη. Η καταλυτική παρουσία και εργασία του αείμνηστου υφυπουργού εξωτερικών Γιάννου Κρανιδιώτη και το μομέντουμ που αξιοποίησε ο Σημίτης αναβάθμισαν θεαματικά τις προσπάθειες δίκαιης επίλυσης του επί 30 χρόνια άλυτου ζητήματος. Την ίδια χρονιά διενεργείται το δημοψήφισμα για Σχέδιο Ανάν.

ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμός τίθενται ανοικτά υπέρ του ναι σε μια λογική δίκαιου συμβιβασμού. Η ΝΔ του Κώστα Καραμανλή επίσημα στηρίζει την «ελεύθερη ψήφο» αλλά στην πράξη υπονομεύει το Σχέδιο και αφήνει το πεδίο ελεύθερο στο «όχι». Από κοντά, φυσικά, και το ΛΑΟΣ των Καρατζαφέρη, Βορίδη, Γεωργιάδη, Πλεύρη.

Από την εποχή Κώστα Καραμανλή μέχρι και την τελευταία μνημονιακή κυβέρνηση (Σαμαράς, Βενιζέλος), το Κυπριακό βαλτώνει και με ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων καθίσταται θέμα «μπανάλ» στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα.

Το 2017 η Κύπρος φτάνει μια ανάσα από την επανένωση, στις διαπραγματεύσεις του Κραν Μοντανά. Εκεί, ο Υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ Νίκος Κοτζιάς καταφέρνει για πρώτη φορά στην ιστορία του Κυπριακού να εισαγάγει σε διαπραγματευτικό κείμενο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ την απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων και την ακύρωση του συστήματος των «Εγγυήσεων» που παρείχαν το δικαίωμα στην Τουρκία να εισβάλει το 1974. Η Τουρκία είναι έτοιμη να συμφωνήσει. Η κυβέρνηση Αναστασιάδη τορπιλίζει τις συνομιλίες και έκτοτε το Κυπριακό ξαναπαγώνει.

Την ίδια χρονιά με το Κραν Μοντανά, ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης (ΣΥΡΙΖΑ), ολοκληρώνει μια από καιρού ξεχασμένη υποχρέωση προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Εντοπίζει τον διεσπαρμένο «Φάκελο της Κύπρου» να αραχνιάζει στα υπόγεια της Βουλής, τον συγκεντρώνει, τον συγκροτεί και τον στέλνει επίσημα στην Βουλή των Αντιπροσώπων, στη Λευκωσία. Πρόκειται για ένα υλικό που ξεκίνησε να συλλέγεται το 1986, επί Ανδρέα Παπανδρέου, στα πλαίσια της Εξεταστικής Επιτροπής για την Κύπρο που είχε συσταθεί για να διερευνήσει την εγκληματική προδοσία.

Ας μου επιτραπεί, τέλος, και μια βιωματική καταγραφή: όλες αυτές τις δεκαετίες, ιδίως μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων (2003), αριστεροί Έλληνες ακτιβιστές, καλλιτέχνες, πανεπιστημιακοί και διανοούμενοι είναι από τους πρώτους και κόντρα σε Κασσάνδρες και απειλές που συμμετέχουν στις προσπάθειες της Αριστεράς για μία εν τοις πράγμασι επαναπροσέγγιση με τους Τουρκοκύπριους που στην πλειοψηφία τους ακόμα τάσσονται υπέρ της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας χωρίς στρατούς και εγγυήσεις.

Δικοινοτικά φεστιβάλ, αντικατοχικές διαδηλώσεις, συλλαλητήρια για την απόσυρση των αγγλικών ιμπεριαλιστικών βάσεων, συναυλίες, καλλιτεχνικά γεγονότα, προγράμματα: όλοι και όλες εμείς που ζούμε στην Κύπρο, συμμετέχουμε, πράττουμε και δεν νιώθουμε την ανάγκη να «μιλάμε» έτσι απλώς για να μιλήσουμε για την Κύπρο. Την ζούμε, την πονάμε και αγωνιζόμαστε για αυτή καθημερινά.