Σε νέα εστία ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης εξελίσσεται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX για τις υποθαλάσσιες έρευνες του έργου Great Sea Interconnector (GSI) και την άμεση απάντηση της Άγκυρας με δική της αναγγελία.

Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί και ότι οι εργασίες δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς τη συγκατάθεσή της.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε μάλιστα παράνομη τη σχεδιαζόμενη δραστηριότητα του γαλλικού ερευνητικού πλοίου Abeille Marengo, επικαλούμενο την απουσία τουρκικής άδειας, και ισχυρίζεται πως «ακυρώνει» τις NAVTEX Ελλάδας και Κύπρου.

Η αντίδραση εκδηλώθηκε την Παρασκευή, όταν η Αθήνα ολοκλήρωσε τη διαδικασία αδειοδότησης των εργασιών και εξέδωσε την προβλεπόμενη αγγελία προς ναυτιλλομένους.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το GSI αποτελεί έργο στρατηγικής ενεργειακής υποδομής για την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ η πρόοδός του έχει επανειλημμένα επηρεαστεί από τις διαφωνίες για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνική NAVTEX και η απόφαση Γεραπετρίτη

Η ελληνική αναγγελία με αριθμό 1411/26 εκδόθηκε από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού και αφορά τις ερευνητικές εργασίες του Abeille Marengo για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.

Η NAVTEX ισχύει από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και προσδιορίζει με συντεταγμένες τη θαλάσσια διαδρομή των εργασιών στην περιοχή της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Είχε προηγηθεί αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans, για λογαριασμό της εταιρείας GSI, η οποία έχει αναλάβει το έργο.

Μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψε στις 6 Νοεμβρίου την απόφαση αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου.

Στη συνέχεια, το γαλλικό πλοίο υπέβαλε το σχετικό αίτημα για την έκδοση NAVTEX, το οποίο διεκπεραιώθηκε άμεσα.

Το Abeille Marengo, που βρισκόταν ελλιμενισμένο στο Ηράκλειο, αναμένεται να ξεκινήσει τις έρευνες, αρχικά σε περιοχές εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνέχεια των εργασιών ανατολικά της Κάσου, προς την περιοχή της κυπριακής ΑΟΖ.

Η έκδοση της αναγγελίας ακολουθεί τις πρόσφατες δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη σε κοινοβουλευτική επιτροπή, όπου είχε προσδιορίσει χρονικό ορίζοντα πέντε έως δεκαπέντε ημερών για την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας.

Η τουρκική αντι-NAVTEX και η επίκληση της υφαλοκρηπίδας

Η Άγκυρα απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας μέρος της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική αναγγελία.

Στο κείμενό της επικαλείται τη μονομερή δήλωση των ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας προς τα Ηνωμένα Έθνη, στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.

Η τουρκική πλευρά διατυπώνει τρεις βασικές θέσεις:

• Μέρος της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX βρίσκεται, κατά την Άγκυρα, εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας
• Οι τουρκικές Αρχές δεν έχουν συναινέσει στις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες
• Κάθε έρευνα σε θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της πρέπει να συντονίζεται με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες

Η αναγγελία προβλέπει την ακύρωσή της στις 6 Μαρτίου 2027, στις 22:00 UTC.

Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε και σε επίσημη τοποθέτηση, χαρακτηρίζοντας μη εξουσιοδοτημένες τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες.

Στην ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε αναφέρονται τα εξής:

Διαπιστώνεται ότι σκάφος που φέρει τη γαλλική σημαία προτίθεται να διεξαγάγει παράνομη δραστηριότητα θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας -με σκοπό την πόντιση καλωδίων χωρίς άδεια- εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.

Οι μη εξουσιοδοτημένες ναυτικές προειδοποιήσεις (NAVTEX), οι οποίες εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση, έχουν ακυρωθεί από τη χώρα μας.

Επιπλέον, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία για τη λήψη της απαραίτητης συγκατάθεσης από τη χώρα μας —όπως απαιτείται βάσει των καθιερωμένων διατάξεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για οποιαδήποτε δραστηριότητα σχεδιάζεται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας μας.

Παραμένουμε απολύτως αποφασισμένοι να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, τα οποία απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, και θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε μια προσέγγιση στην περιοχή που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό.

Το διπλωματικό παρασκήνιο

Με τις δικές της κινήσεις, η Άγκυρα επιχειρεί να αποσυνδέσει την πραγματοποίηση των εργασιών με την προηγούμενη συγκατάθεσή της για τακτική ενημέρωση περί των διαδικασιών του πρότζεκτ, μεταφέροντας στο πεδίο των θαλάσσιων ερευνών τις πάγιες διεκδικήσεις της για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η φερόμενη ως πρωθύστερη συγκατάθεση της Τουρκίας αφορά μια διπλωματική διευθέτηση στο παρασκήνιο με την εμπλοκή της Γαλλίας, και όχι μια επίσημη συμφωνία της Τουρκίας για αποδοχή των ερευνών.

Σύμφωνα με σχετικές αναφορές του Τουρκικού αλλά και του Ευρωπαϊκού Τύπου, η Γαλλία πραγματοποίησε «αθόρυβες» επαφές με την Άγκυρα σχετικά με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο.

Βάσει αυτού του πλαισίου, η γαλλική εταιρεία συμφώνησε να προχωρά σε ενημέρωση ή συντονισμό τεχνικών λεπτομερειών με τις τουρκικές Αρχές πριν την είσοδο του πλοίου στα αμφισβητούμενα ύδατα.

Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί νομική ή εδαφική υποχώρηση από την πλευρά της Άγκυρας, ενώ ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, απαίτησε γραπτή ενημέρωση από τη γαλλική εταιρεία.

Έτσι, η Τουρκία «μεταφράζει» αυτή την κίνηση ως «αίτημα για αδειοδότηση», ενώ η Ελλάδα την ερμηνεύει αποκλειστικά και αυστηρά διαδικαστικά ως απλή «ενημέρωση».

Πρέπει, ωστόσο, να διαχωριστούν οι τουρκικοί ισχυρισμοί από τη νομική τους ισχύ, καθότι η μονομερής γνωστοποίηση θαλάσσιων ορίων στον ΟΗΕ (όπως τονίζεται στην ανακοίνωση του Τουρκικού ΥΠΕΞ) δεν συνιστά, από μόνη της, διεθνή αναγνώριση των ορίων αυτών ούτε υποκαθιστά συμφωνία οριοθέτησης μεταξύ κρατών.

Επιπλέον, η NAVTEX αποτελεί ναυτιλιακή αναγγελία για την ενημέρωση των πλοίων και όχι πράξη οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Η έκδοση μιας αντι-NAVTEX δεν ακυρώνει αυτομάτως την αναγγελία άλλου κράτους.

Η δε αναφορά στην «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» αποτελεί την πάγια ορολογία της Άγκυρας για την Κυπριακή Δημοκρατία, την οποία δεν αναγνωρίζει.

Dışişlerinden “Fransız bayraklı geminin Türk kıta sahanlığındaki izinsiz araştırma girişimine” ilişkin açıklama ⤵️

— Söz konusu geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin kıta sahanlığımız sınırları dahilinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili süreç henüz tamamlanmamıştır

— Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup bölgede işbirliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz

https://t.co/Hu15GXkG8H

— Anadolu Ajansı (@anadoluajansi) November 6, 2026

Τι ανακοίνωσε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών

Από την ελληνική πλευρά, το υπουργείο Εξωτερικών γνωστοποίησε νωρίτερα την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών για τις εργασίες του GSI.

Στην ανακοίνωσή του διευκρινίζεται ότι η αδειοδότηση αφορά τις έρευνες και την πόντιση καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και πραγματοποιήθηκε ύστερα από αίτημα της Nexans, για λογαριασμό της εταιρείας GSI.

Το υπουργείο επιβεβαιώνει ότι η αρμόδια διυπουργική επιτροπή γνωμοδότησε θετικά και ότι ο Γιώργος Γεραπετρίτης εξέδωσε τη σχετική απόφαση στις 6 Νοεμβρίου.

Αμέσως μετά, κατόπιν αιτήματος του ερευνητικού πλοίου, εκδόθηκε και η αναγκαία αγγελία προς ναυτιλλομένους.

Η ανακοίνωση καταγράφει την ολοκλήρωση της ελληνικής διοικητικής διαδικασίας και την έναρξη της επόμενης φάσης του έργου, χωρίς να αναφέρεται σε προηγούμενη έγκριση από την Τουρκία.

📌 Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών αναφορικά με την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI)

🔗 https://t.co/QuJiBAIesv https://t.co/UOoI2iDyWf

— Υπουργείο Εξωτερικών (@GreeceMFA) November 6, 2026

Η προηγούμενη προειδοποίηση για πιθανή τουρκική παρέμβαση

Η νέα αντιπαράθεση είχε προαναγγελθεί από δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου.

Η εθνικιστική εφημερίδα Aydınlık, επικαλούμενη πηγές ασφαλείας στην Άγκυρα, είχε υποστηρίξει ότι η Τουρκία ήταν έτοιμη να παρέμβει εάν οι έρευνες για το καλώδιο άρχιζαν χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των τουρκικών αρχών.

Οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούσαν επίσημη ανακοίνωση στρατιωτικής ενέργειας, αποτύπωναν όμως το κλίμα που είχε διαμορφωθεί πριν από την έκδοση της ελληνικής NAVTEX.

Στο ίδιο διάστημα, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ είχε αναφερθεί στις δυνατότητες ενεργειακής συνεργασίας με την Ελλάδα, ενώ το CNN Türk είχε παρουσιάσει δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη για την προώθηση του έργου ως απειλή προς την Τουρκία.

Από ελληνικής πλευράς, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης είχε δηλώσει ότι η Αθήνα είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο, ακόμη και για την εμφάνιση τουρκικής φρεγάτας στην περιοχή των ερευνών.

Μέχρι στιγμής, η νέα τουρκική αντίδραση εκδηλώνεται μέσω ναυτιλιακών αναγγελιών και διπλωματικών δηλώσεων.

Αντιπαράθεση και για το τηλεπικοινωνιακό καλώδιο EMC

Η διαφωνία για το GSI δεν είναι το μοναδικό ζήτημα που έχει προκαλέσει αντιδράσεις της Άγκυρας.

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει εκδώσει NAVTEX για γεωφυσικές έρευνες σχετικές με το τηλεπικοινωνιακό καλωδιακό σύστημα East to Med Corridor (EMC).

Σύμφωνα με τη σχετική αναγγελία, το πλοίο KOBI RUEGG επρόκειτο να πραγματοποιήσει εργασίες εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης από τις 2 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026.

Η Τουρκία αντέδρασε και σε αυτή την περίπτωση, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη θαλάσσια ζώνη που η ίδια διεκδικεί ως τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Πρόκειται για δύο διαφορετικά έργα – το GSI αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση και το EMC τις τηλεπικοινωνίες – τα οποία όμως αναδεικνύουν το ίδιο πρόβλημα, δηλαδή τις αντικρουόμενες θέσεις για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο.