Την Έκθεση Αρβανίτη για το κράτος δικαίου στην ΕΕ το 2025 πρόκειται να ψηφίσει την Τετάρτη η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που συνέρχεται στο Στρασβούργο αυτήν την εβδομάδα.

Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και αντιπρόεδρος της LEFT, παραχώρησε στην αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, συνέντευξη Τύπου για το περιεχόμενο και τα συμπεράσματα της Έκθεσης .

Η Έκθεση καταγράφει, καταγράφει την κατάσταση που διαμορφώνεται και τις πρόσφατες εξελίξεις και αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα που αφορούν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, αλλά και την ασφάλεια των δημοσιογράφων. Στο κείμενο εκφράζεται επίσης ανησυχία για τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών και τις προκλήσεις που θέτει η διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των διαδικτυακών πλατφορμών και του περιεχομένου που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη.

Η έκθεση του επικεφαλής της αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ, που εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία στην αρμόδια Επιτροπή LIBE, καταγράφει επίσης την αθέμιτη χρήση ενωσιακών πόρων σε βάρος των θεμελιωδών δικαιωμάτων καθώς και την ανάγκη οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να υπόκειται στα ίδια πρότυπα ώστε να εξασφαλίζουν αξιοπιστία και θεσμική νομιμοποίηση. Εξάλλου, η έκθεση του Κώστα Αρβανίτη προειδοποιεί για περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά τις προειδοποιήσεις της Επιτροπής και ενσωματώνει συστάσεις για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων, υπογραμμίζοντας ότι η ακραία φτώχεια και η έλλειψη στέγης, υπονομεύουν την αποτελεσματική πρόσβαση σε δικαιοσύνη και ισότητα ενώπιον του νόμου.

Δείτε την Έκθεση εδώ

https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2026-0091_EN.pdf

Η Έκθεση ψηφίζεται στη 1 μμ της Τετάρτης και στη συνέχεια θα είναι διαθέσιμη και στα ελληνικά.

Έκθεση της Επιτροπής του 2025 για το κράτος δικαίου — ετήσια έκθεση 2025

Στη διάρκεια της Συνέντευξης Τύπου ο Κώστας Αρβανίτης, σημείωσε ότι αποτελεί ένα συνολικό πολιτικό και θεσμικό αποτύπωμα της κατάστασης του κράτους δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως αυτή αποτυπώνεται μέσα από έναν εκτεταμένο κύκλο διαπραγματεύσεων και τη συμβολή των πολιτικών ομάδων στην Επιτροπή LIBE.

Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της LEFT, η έκθεση επιδιώκει να ενισχύσει το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, να αναδείξει τις προκλήσεις που σχετίζονται με τη λειτουργία της δικαιοσύνης, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την προστασία της κοινωνίας των πολιτών, και να ενισχύσει τη συνοχή μεταξύ κράτους δικαίου και δημοκρατικής νομιμοποίησης των ευρωπαϊκών θεσμών.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποτελεί απλώς μια αποτύπωση της κατάστασης στα κράτη μέλη, αλλά και μια πολιτική παρέμβαση υπέρ μιας πιο ολοκληρωμένης, συνεκτικής και αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής για το κράτος δικαίου, με έμφαση στην εφαρμογή των συστάσεων, την ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και τη διασύνδεση του κράτους δικαίου με τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την ενιαία αγορά.

Αναλυτικά, η παρουσίαση του Κώστα Αρβανίτη για την Ετήσια Έκθεση 2025 για το κράτος δικαίου

Συνολικά, καταφέραμε να συντάξουμε μια ισχυρή έκθεση που ενισχύει την προστασία των δημοσιογράφων και της κοινωνίας των πολιτών, αντιμετωπίζει τη διαφθορά (ιδίως στα υψηλότερα πολιτικά επίπεδα) και την κατάχρηση των ενωσιακών πόρων με τρόπους που υπονομεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι τα ίδια τα θεσμικά όργανα της ΕΕ οφείλουν να τηρούν τα ίδια δικαιοκρατικά πρότυπα με τα Κράτη Μέλη, προκειμένου να διατηρούν υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας και νομιμοποίησης.

Επιπλέον, η έκθεση ενσωματώνει τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα, τονίζοντας ότι ο κοινωνικός αποκλεισμός, η ακραία φτώχεια και η έλλειψη στέγασης παρεμποδίζουν την αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη και την ισότητα ενώπιον του νόμου.

Καινοτομία μπορεί να θεωρηθεί το κεφάλαιο «Ετήσιος κύκλος για το κράτος δικαίου» στο οποίο ζητάμε ισχυρότερη και πιο διαρθρωμένη διοργανική και διαθεσμική συνεργασία, χωρίς κοσμογονικές αλλαγές στο υφιστάμενο σύστημα.

Ως εισηγητής, προσπάθησα να αποτυπώσω τις πολιτικές προτεραιότητες που εξέφρασε η πλειονότητα των ομάδων στην επιτροπή LIBE, ανταποκρινόμενος παράλληλα στο αίτημα της Επιτροπής να δημοσιεύει την ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου νωρίτερα από ό,τι τα προηγούμενα έτη. Αυτό το ταχύτερο χρονοδιάγραμμα αποτέλεσε συνεχή πρόκληση καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, ιδίως δεδομένου ότι κατατέθηκαν 763 τροπολογίες.

Το σχέδιο έκθεσης τόνισε με έμφαση την εγγενή σχέση μεταξύ του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, παράλληλα με την ανάγκη αποπολιτικοποίησης των αξιολογήσεων της Επιτροπής μέσω της συμμετοχής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.

Εκφράζουμε ανησυχία για τις παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων που συνδέονται με τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως στους τομείς των συνθηκών υποδοχής των αιτούντων άσυλο, της ιδρυματοποίησης των ατόμων με αναπηρία και των παιδιών, καθώς και έργων στέγασης, εκπαίδευσης, και αστικής ανάπλασης.

Προτείναμε μια περισσότερο «ανθρωποκεντρική» αντίληψη του κράτους δικαίου, μέσω της ενσωμάτωσης των οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων.

Το σχέδιο έκθεσης εγείρει ανησυχίες σχετικά με την κανονικοποίηση των ρατσιστικών αφηγημάτων και τον ευρύτερο κίνδυνο οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας λόγω της πανευρωπαϊκής ανάδυσης των ακροδεξιών πολιτικών, και υποστηρίξαμε μια αυστηρή και τεκμηριωμένη υπεράσπιση του κράτους δικαίου σε ολόκληρη την ΕΕ.

Δυστυχώς, στο ζήτημα της γυναικοκτονίας, παρότι έγιναν απόπειρες συνεννόησης δεν υπήρξε ικανή στήριξη, φαίνεται ότι δεν έχουν ωριμάσει ακόμη οι συνθήκες ώστε να δημιουργηθεί μια κρίσιμη πολιτική μάζα πανευρωπαϊκά, ωστόσο θα συνεχίσουμε με επιμονή να επαναφέρουμε το ζήτημα.

Η απόφαση να μην κατονομαστούν συγκεκριμένα κράτη μέλη -πλην της Ουγγαρίας η οποία υπόκειται στη διαδικασία αιρεσιμότητας του άρθρου 7- οφείλεται σε πολιτικούς περιορισμούς, πρακτικά δηλαδή στην αυξανόμενη επιρροή των εθνικών πολιτικών συμφερόντων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που καθιστά ολοένα και πιο δύσκολη την επίτευξη αντικειμενικών, αμερόληπτων συμφωνιών. Στο πλαίσιο αυτό, η μη κατονομασία των κρατών μελών απέβη αναγκαία για την εξασφάλιση μιας ευρέως υποστηριζόμενης έκθεσης.

Μετά από έναν μαραθώνιο διαπραγματεύσεων, οι οποίες ήταν γενικά εποικοδομητικές, αν και ορισμένες φορές ήταν δύσκολες, η έκθεση περιλαμβάνει πλέον σχεδόν 200 παραγράφους που εκτείνονται σε 70 σελίδες. Οι συνοδευτικές αιτιολογικές σκέψεις καταγγέλλουν ουσιαστικά τις παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων, την αυξανόμενη πίεση στον χώρο της κοινωνίας των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, την κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ και την αύξηση του υπερπληθυσμού των φυλακών και των αυτοκτονιών εντός των φυλακών της ΕΕ, μεταξύ άλλων τομέων ανησυχίας.