Την απόσυρση του άρθρου 23 από το νομοσχέδιο που αφορά τα κόκκινα δάνεια και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) αποφάσισε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, έπειτα από τις έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν στους δικηγορικούς συλλόγους και την πολιτική αντιπαράθεση που ακολούθησε.

Την απόφαση γνωστοποίησε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.

«Για να μην υπάρχει καμία δικαιολογία από εσάς, αποσύρουμε το άρθρο 23 και σας πετάμε το γάντι. Θα ψηφίσετε τα υπόλοιπα άρθρα; Έχετε το θάρρος;», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας από την αντιπολίτευση να αποδείξει εάν στηρίζει στην πράξη τη θέσπιση κανόνων για τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

• Διαβάστε: Νίκος Παππάς / «Εξεταστική τώρα για τα funds που αγνοούν επιδεικτικά τη Βουλή»

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε η δυνατότητα να κινείται διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης με βάση ιδιωτική σύμβαση ρύθμισης οφειλών, χωρίς να προηγείται η συνήθης διαδικασία έκδοσης διαταγής πληρωμής.

Η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της στο άρθρο 23 του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι η προτεινόμενη αλλαγή αποδυναμώνει ουσιώδεις εγγυήσεις δικαστικής προστασίας, ιδίως για τους οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες.

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Νωρίτερα τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν ζητήσει τον απόσυρση της επίμαχης διάταξης, με τον Νίκο Παππά από τον ΣΥΡΙΖΑ να υποστηρίζει ότι με το συγκεκριμένο άρθρο «δεν χρειάζεται διαταγή πληρωμής και παρακάμπτεται ο δικαστής».

Την άμεση απόσυρσή του είχε ζητήσει νωρίτερα και ο Νίκος Ανδρουλάκης κατά την εισαγωγική τοποθέτηση του στη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου στη Χαριλάου Τρικούπη.

Σκληρή κριτική άσκησε στην κυβέρνηση για το άρθρο 23 και η Μιλένα Αποστολάκη.

«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αναγκάστηκε, να αποσύρει το απαράδεκτο άρθρο 23 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Μια διάταξη που επιχειρούσε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων εις βάρος των δανειοληπτών», είπε η Μιλένα Αποστολάκη και πρόσθεσε: «Η απόσυρση της προκλητικής διάταξης δεν είναι αρκετή. Η κυβέρνηση οφείλει να τροποποιήσεις μια σειρά από διατάξεις που καθιστούν την σχέση οφειλέτη πιστωτή εξαιρετικά ετεροβαρή και δεν διασφαλίζουν μια πραγματική και βιώσιμη δεύτερη ευκαιρία για τον αδύναμο και συνεπή δανειολήπτη.

Το ΠΑΣΟΚ επιμένει στην ανάγκη ουσιαστικής προστασίας των δανειοληπτών, αποκατάστασης της ισορροπίας μεταξύ πιστωτών και οφειλετών και θέσπισης αποτελεσματικών εγγυήσεων απέναντι στην αυθαιρεσία και καλεί τον Πρόεδρο της Βουλής να φέρει στην Ολομέλεια προς συζήτηση και ψήφιση την πρόταση νόμου που έχουμε καταθέσει», σχολίασε.

Η κυβέρνηση μιλούσε για αβάσιμη κριτική πριν από την απόσυρση

Σχεδόν μία ώρα πριν ανακοινωθεί η απόσυρση του άρθρου 23, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε επιχειρήσει, μέσω διαρροών, να απαντήσει στις αντιδράσεις που είχαν προκληθεί. Μάλιστα, έκανε λόγο για αβάσιμη κριτική, η οποία, όπως υποστήριζε, διαμόρφωνε μια παραπλανητική εικόνα σχετικά με το περιεχόμενο της διάταξης.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο ισχυρισμός ότι η νέα νομοθετική παρέμβαση καταργεί τη δικαστική προστασία των οφειλετών δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Όπως υποστήριζαν, η συγκεκριμένη κριτική παραβλέπει τις εγγυήσεις που προβλέπει η νομοθεσία, τις πρόσθετες δυνατότητες προστασίας της κύριας κατοικίας, αλλά και το γεγονός ότι η ρύθμιση αφορά συμφωνίες στις οποίες συναινούν και τα δύο εμπλεκόμενα μέρη.

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ακόμη ότι η διάταξη ενισχύει τα δικαιώματα των οφειλετών, καθώς τους παρέχει περισσότερη ενημέρωση και επιπλέον ευκαιρίες για τη ρύθμιση των χρεών τους, καθώς και ισχυρότερες δυνατότητες προστασίας. Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο, προβλέπει αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας και λογοδοσίας για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Τι προέβλεπε το άρθρο 23 για τις ρυθμίσεις οφειλών

Το άρθρο 23 προέβλεπε την προσθήκη του άρθρου 63Ε στον νόμο 5072/2023, το οποίο αφορά τις διμερείς συμφωνίες ρύθμισης οφειλών. Η σημαντικότερη πρόβλεψή του ήταν ότι οι συμβάσεις ρύθμισης θα αποκτούσαν αυτομάτως τον χαρακτήρα εκτελεστού τίτλου.

Μέχρι σήμερα, για να προχωρήσει ένας πιστωτής σε μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, έπρεπε προηγουμένως να εξασφαλίσει δικαστική απόφαση, διαταγή πληρωμής ή συμβολαιογραφική πράξη. Με τη νέα διάταξη, η ίδια η ιδιωτική συμφωνία ρύθμισης θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας ως εκτελεστός τίτλος.

Αυτό σημαίνει ότι, σε περίπτωση που ο οφειλέτης δεν τηρήσει τους συμφωνημένους όρους, οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) θα έχουν τη δυνατότητα να κινήσουν άμεσα διαδικασίες κατάσχεσης ή πλειστηριασμού, χωρίς να χρειάζεται να προηγηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής.

Με αυτόν τον τρόπο, οι πιστωτές θα μπορούσαν να παρακάμπτουν ένα διαδικαστικό στάδιο και να επιταχύνουν την έναρξη της αναγκαστικής εκτέλεσης. Από την άλλη πλευρά, οι δανειολήπτες θα έχαναν τη δυνατότητα να ασκήσουν ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, η οποία αποτελεί βασικό μέσο δικαστικής προστασίας τους.