“And in the end
The love you take
Is equal to the love you make”
( Beatles, Abbey Road, The end)

Την γνώρισα σε μία προεκλογική συγκέντρωση του ΣυΡιζΑ, στην Ομόνοια, πριν νομίζω γίνει κυβέρνηση. Ήταν πίσω από την εξέδρα μαζί με ένα μικρό αγοράκι 3-4 χρόνων που σκαρφάλωνε στα σκαλιά. Και μου μίλησε πρώτη- ούτως ή άλλως εγώ δεν ήξερα ποια είναι γιατί δεν ήξερα το πρόσωπο της. Μου είπε λοιπόν ότι είναι η Θεανώ Φωτίου, ότι με ακούει στο ραδιόφωνο και ότι συμφωνεί με αυτά που ακούει.

Έπιασε το αγοράκι από το χέρι και με καμάρι μου είπε “ο εγγονός μου!”

Μου έκαναν εντύπωση τα μάτια της, κάρβουνα αναμμένα. Και το ταμπεραμέντο της ανάλογο από ό,τι μου είπαν φίλοι μου πανεπιστημιακοί. Είχαμε μεγάλη διαφορά ηλικίας και μεγάλη διαφορά πολιτικής ένταξης σε διαφορετικούς χώρους της αριστεράς, που δεν σταμάτησαν στιγμή να πολεμάνε ένας τον άλλον. Αλλά όχι εμείς.

Ο ΣυΡιζΑ έγινε κυβέρνηση η Θεανώ ανέλαβε αναπληρώτρια υπουργός στο υπουργείο Εργασίας, με αρμοδιότητα στην κοινωνική αλληλεγγύη.

Ένα πρωί που πήγαινα στη Ρόδο για να πάω Τήλο, με το γαλατάδικο, το πρώτο πρωινό αεροπλάνο των 5:50, συναντάω μες το αεροπλάνο τη Θεανώ. Μόνη της. Στην οικονομική θέση εννοείται όχι στην business.
-Πού πας χριστιανή μου πρωί πρωί;
-Στα ιδρύματα Ευγενία μου, πάω στα ιδρύματα.
-Να έρθω μαζί σου; Το πλοίο για Τήλο φεύγει στις 2.
-Και δεν έρχεσαι;

Πήγα μαζί της, όταν κατέβηκε απ’ το αεροπλάνο την περίμενε ο βουλευτής τότε Δωδεκανήσου ο Γάκης και ένας συνεργάτης του, μπήκαμε στο αυτοκίνητο και πήγαμε σε ένα ειδυλλιακό μέρος, ένα υπέροχο κτήμα όπου μέσα βρισκόταν ένα τραγικό, ένα θλιβερό ίδρυμα για παιδιά με προβλήματα κινητικά νοητικά και λοιπά. Για παιδιά παρατημένα δηλαδή.

Από την εποχή που νεαρά δημοσιογράφος, έκανα ρεπορτάζ στο Μαρκομιχελάκειο μεταμφιεσμένη σε φιλόπτωχη κυρία, είχα να πάθω τέτοιο σοκ. Είχανε κάνει βέβαια ένα πρόχειρο ρετους οι υπάλληλοι αλλά η τραγική κατάσταση δεν κρυβότανε. Μετά πήγαμε σε ένα γηροκομείο, δημοτικό νομίζω και μετά εγώ έφυγα για να προλάβω το πλοίο. Εκείνη θα συνέχιζε μέχρι το βράδυ που θα έφευγε. Μέσα στην αποπνικτική ζέστη της Ρόδου ειλικρινά απόρησα με την αντοχή αυτής της γυναίκας.

Πέρασε λίγος καιρός για να καταλάβω- όταν την φώναξα στην εκπομπή μου- το πάθος που είχε με τα ιδρύματα. Με τα εκατοντάδες ιδρύματα πάσης φύσεως που υπήρχαν ανά την ελληνική επικράτεια και μόνο στόχο είχαν και έχουν όσα απέμειναν την αισχρή εκμετάλλευση του ανθρώπινου πόνου και το κέρδος- το κέρδος- το κέρδος. Ένα ελεεινό γραφειοκρατικό κουβάρι φτιαγμένο για να εμποδίζει τον οποιοδήποτε έλεγχο είχε στηθεί γύρω από αυτά τα ιδρύματα.

Η Θεανώ Φωτίου έβαλε στόχο της ζωής της να το ξεδιαλύνει αυτό το κουβάρι. Να δημιουργήσει ηλεκτρονικό κατάλογο των ιδρυμάτων και κυρίως να καταργήσει όσο περισσότερα μπορούσε. Ιδρύματα δεν πρέπει να υπάρχουν μου έλεγε. Η ιδρυματοποίηση δεν βοηθάει κανέναν ασθενή, κανέναν ανάπηρο και κυρίως κανένα παιδί.

Στην κηδεία του παιδιού της δεν έκλαιγε. Καθόλου. Την έχω δει όμως να κλαίει μέσα στο στούντιο και δεν ήξερα τι να κάνω. Έβαλε τα κλάματα την ώρα που μιλούσε για τα παιδιά, γι’ αυτά τα παιδιά των ιδρυμάτων, τα παιδιά που χάθηκαν όχι στα παραμύθια αλλά στους εφιάλτες.

Έβαλε μπρος και έφερε σε πέρας διαδικασίες αποτελεσματικής συντόμευσης του χρόνου που απαιτείται για υιοθεσία, γιατί τα παιδιά χρειάζονται αγκαλιά και όχι ιδρύματα.

Και πάμε στα περίφημα γεμιστά. Και πάμε στα σαπρόφυτα, που ακόμα και τώρα που έχει χάσει το παιδί της κι όμως δε σταματάει να δουλεύει στη Βουλή να δουλεύει, ναι, να δουλεύει, αυτή η λέξη μόνο ταιράζει γι’ αυτό που κάνει η Θεανώ, δεν σταματάνε κι αυτά να μπαίνουν κάτω από τις αναρτήσεις της και να γράφουν ειρωνικά για “γεμιστά”.

Επειδή τα περισσότερα είναι bot αποκλείεται να μη γνωρίζει αυτός που τα κατευθύνει ότι η Θεανώ Φωτίου έχει υποστεί το μεγαλύτερο πόνο που μπορεί να υποστεί γονιός. Εχασε το παιδί της.

Κι όμως δεν ορρωδούν ούτε προ του υπέρτατου πένθους μιας μάνας.

Αλλά επειδή εσείς εδώ που με διαβάζετε ξέρετε τι κρύβεται πίσω από την ιστορία με τα γεμιστά ξέρετε ότι είναι τα σχολικά γεύματα με τα οποία προίκισε η Θεανώ τα ελληνικά σχολεία την εποχή που τα παιδιά μας λιποθυμούσαν από την πείνα μέσα στην τάξη, δεν θα επεκταθώ.

Γεμιστά = σχολικά γεύματα λοιπόν. Και σχολικά γεύματα = κοινωνικοποίηση των παιδιών, συνολική αναβάθμιση της ψυχολογίας τους αλλά και της μαθησιακής τους επίδοσης. Με στοιχεία αδιάσειστα γιατί πριν την Θεανώ σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα σχολικά γεύματα ήταν πραγματικότητα. Μου περιέγραφε πως γύριζε και ζητιάνευε κυριολεκτικά, κονδύλια για να στηρίξει τα σχολικά γεύματα την εποχή της παντοδυναμίας της τρόικας, που έγραφε στα παλιά της τα παπούτσια αν λιποθυμούσαν ή όχι τα παιδιά.

Η Θεανώ δεν έκλαιγε στην κηδεία του παιδιού της. Κάτωχρη και αδάκρυτη, στηριγμένη στο μπράτσο της Έφης. Πήγα να την αγκαλιάσω και μου λέει “τα παιδιά σας να προσέχετε”.

Στηριγμένη στο μπράτσο της Έφης. Άλλος ένας λόγος πολύ βασικός για μένα να θαυμάζω αυτή τη γυναίκα και να την αγαπώ παρά το γεγονός ότι εκτός από δυο τρεις φορές που έχει έρθει στο στούντιο έχουμε φάει όλες κι όλες δύο φορές μαζί. Δεν έχω πάει στο σπίτι της, δεν έχει έρθει στο δικό μου, δεν είναι κολλητή μου, αλλά νιώθω ότι είναι φίλη μου. Της λέω είσαι το πρότυπο μου και μου βάζει τις φωνές, αλλά θέλω να σας πω τώρα για ποιο λόγο κυρίως είναι το πρότυπο μου. Για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις νεότερες γυναίκες. Για εκείνο το βλέμμα του θαυμασμού, της στοργής και της ενθάρρυνσης που έπεφτε πάνω στην Έφη σαν χάδι, την ώρα που η Έφη αγόρευε.

Έγραψα ένα βιβλίο, με το μυαλό μου στις νέες δημοσιογράφους, νιώθοντας ακριβώς έτσι όπως νιώθει η Θεανώ για την Έφη. Καμαρώνοντας για την άξια συνέχεια. Κανένας ανταγωνισμός, καμιά τρικλοποδιά, καμιά σπόντα, κανένα υπονοούμενο. Η 35άρα ήταν υπουργός και η 70άρα ήταν αναπληρώτρια. Ξέρω πολλές που θα χαλάγανε τον κόσμο. Ξέρω πολλές που θα βυσσοδομούσαν εν κρυπτώ, ομνύοντας παράλληλα στο “ηθικό πλεονέκτημα”. Ξέρω πολλές, γιατί τολμούσαν και σε μένα να πουν διάφορα.

Η Θεανώ ήταν και είναι ωραία γυναίκα, ήταν καθηγήτρια στο Πολυτεχνείο και δίδαξε σε μερικά από τα σημαντικότερα πανεπιστήμια του εξωτερικού, έχει λεφτά που κέρδισε με τη δουλειά της, έζησε έρωτες και πάθη και δεν είχε καμία ανάγκη να μπει στην πολιτική αρένα, όπου τα θηρία καραδοκούν για το παραμικρό γλίστρημα.

Πηγαίνοντας με το ταξί στο πρώτο νεκροταφείο για την κηδεία του Βασίλη, δεν μπορώ να συγκρατήσω τα δάκρυά μου και με βλέπει ο ταξιτζής και του λέω πού πηγαίνω και με πιάνει ο θυμός μου και αρχίζω να του λέω για τα γεμιστά. Και λέω λέω λέω λέω και φτάνω στη Μαδρίτη που πολύ πριν τα σχολικά γεύματα της Θεανώς ,τα παιδάκια εκεί όχι μόνο τρώγανε όλα μαζί, αλλά αν περίσσευε κάτι το παίρνανε για το σπίτι. Στηριζόταν και η οικογένεια με αυτό τον τρόπο. Και γυρνάει ο ταξιτζής και μου λέει “μα και τώρα κυρία μου υπάρχουν αυτά! Να πήρα χθες ένα παιδί που είχε τέσσερα ταπεράκια μαζί του, είχανε περισσέψει από το σχολείο και μου ‘δωσε κι εμένα τα δύο! Μπιφτεκάκια με ρύζι, ωραιότατα!”

Υπάρχουν ακόμα τα σχολικά γεύματα λοιπόν, και η κυβέρνηση που ως αντιπολίτευση λοιδορούσε τα γεμιστά της Θεανώς, δεν τα έχει καταργήσει. Απλώς δεν τα έχει επεκτείνει σε όλα τα σχολεία όπως ήταν ο στόχος της Θεανώς και της κυβέρνησης του ΣυΡιζΑ

Και αυτός ο διάλογος με τον ταξιτζή ήταν το μοναδικό που βρήκα άξιο να της πω, όταν την πήρα τηλέφωνο λίγες μέρες μετά την κηδεία του παιδιού της…