Συναγερμός έχει σημάνει στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την επιβεβαίωση κρουσμάτων του επικίνδυνου μύκητα Candida auris σε 23 πολιτείες, με τις υγειονομικές αρχές να προειδοποιούν για την αυξανόμενη εξάπλωση ενός παθογόνου που παρουσιάζει υψηλή ανθεκτικότητα στα αντιμυκητιασικά φάρμακα.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) χαρακτηρίζει τον Candida auris ως μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνες και απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις στο αίμα, σε τραύματα και στο αυτί. Στο επίκεντρο των κρουσμάτων βρίσκονται το Τέξας, η Καλιφόρνια και το Τενεσί.

Παρότι ο κίνδυνος για τα υγιή άτομα θεωρείται χαμηλός, ο μύκητας αποτελεί ιδιαίτερα σοβαρή απειλή για νοσηλευόμενους ασθενείς, φιλοξενούμενους σε μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας και άτομα που φέρουν επεμβατικές ιατρικές συσκευές, όπως καθετήρες ή αναπνευστικούς σωλήνες.

Υψηλή ανθεκτικότητα και αυξημένη θνητότητα

Αυτό που καθιστά τον Candida auris ιδιαίτερα επικίνδυνο είναι η ικανότητά του να επιβιώνει για μεγάλο χρονικό διάστημα στις επιφάνειες των νοσοκομείων, αλλά και η ανθεκτικότητά του στα συνήθη αντιμυκητιασικά φάρμακα.

Ορισμένα στελέχη έχουν αναπτύξει αντοχή και στις τρεις βασικές κατηγορίες αντιμυκητιασικών, συμπεριλαμβανομένων των εχινοκανδινών, που αποτελούν τη θεραπεία πρώτης επιλογής για τις σοβαρές λοιμώξεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, περισσότεροι από ένας στους τρεις ασθενείς που εμφανίζουν διεισδυτική λοίμωξη από Candida auris καταλήγουν, αν και πολλοί αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρά υποκείμενα νοσήματα.

Η αντιμετώπιση του μύκητα είναι ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η συμβατική θεραπεία συχνά δεν επαρκεί, αναγκάζοντας τους γιατρούς να καταφεύγουν σε συνδυασμούς φαρμάκων ή ακόμη και σε πειραματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Οι υγειονομικές αρχές των 23 πολιτειών βρίσκονται σε στενή συνεργασία με τα νοσοκομεία, εφαρμόζοντας αυστηρά πρωτόκολλα που περιλαμβάνουν εντατική απολύμανση επιφανειών, απομόνωση των ασθενών και συστηματικούς ελέγχους, με στόχο τον περιορισμό της διασποράς.

Τι είναι ο Candida auris

Ο Candida auris είναι ένας επεμβατικός μύκητας που προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις, κυρίως σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, και συνδέεται με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 50%, ακόμη και όταν χορηγείται αντιμυκητιασική θεραπεία.

Παρότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις επηρεάζουν κάθε χρόνο σχεδόν 6,5 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, ο Candida auris ξεχωρίζει λόγω της ταχείας εξάπλωσής του και της αντοχής του σε πολλαπλές κατηγορίες φαρμάκων.

Ο μύκητας εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 2009 στην Ιαπωνία, στο αυτί ενός ασθενούς, και μέσα σε λίγα χρόνια εξαπλώθηκε σε δεκάδες χώρες. Το 2014 χαρακτηρίστηκε μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στην Ινδία, ενώ σήμερα έχει καταγραφεί σε τουλάχιστον 61 χώρες και στις έξι κατοικημένες ηπείρους.

Τι δείχνει η νέα επιστημονική ανασκόπηση

Η πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε σε διεθνές περιοδικό μικροβιολογίας και λοιμωξιολογίας, συγκέντρωσε δεδομένα από δεκάδες επιδημιολογικές και εργαστηριακές μελέτες της τελευταίας 15ετίας.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τόσο την παγκόσμια εξάπλωση του Candida auris όσο και τους μοριακούς μηχανισμούς που εξηγούν την ταχεία προσαρμογή και την αυξανόμενη ανθεκτικότητά του.

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα είναι ότι ο μύκητας φαίνεται να εμφανίστηκε σχεδόν ταυτόχρονα σε διαφορετικές ηπείρους, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν προήλθε από μία μόνο εστία διασποράς, αλλά εξελίχθηκε ανεξάρτητα σε πολλαπλές περιοχές.

Το στοιχείο αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η άνοδος της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής αλλαγής, ενδέχεται να διευκολύνουν την προσαρμογή του μύκητα στον ανθρώπινο οργανισμό.

Η μελέτη επισημαίνει ακόμη ότι ο Candida auris παρουσιάζει ανθεκτικότητα σε τουλάχιστον μία βασική κατηγορία αντιμυκητιασικών φαρμάκων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις είναι ανθεκτικός σε δύο ή και στις τρεις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, γεγονός που τον κατατάσσει μεταξύ των πλέον ανησυχητικών πολυανθεκτικών παθογόνων.