Έντονη ανησυχία προκαλεί στους επιστήμονες η φετινή πορεία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, καθώς τα κρούσματα και οι σοβαρές λοιμώξεις εμφανίζονται σε αυξημένα επίπεδα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Σοκ έχει προκαλέσει και η περίπτωση ενός 13χρονου παιδιού που νόσησε σοβαρά, καθώς μέχρι σήμερα οι βαριές μορφές της λοίμωξης είχαν παρατηρηθεί κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μιλώντας στο EΡΤnews, επεσήμανε ότι η φετινή επιδημιολογική εικόνα παρουσιάζει σαφή επιβάρυνση συγκριτικά με πέρυσι. Όπως ανέφερε, οι θάνατοι έχουν ήδη ξεπεράσει τον αντίστοιχο περσινό αριθμό, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αυξημένη επιτήρηση.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η εξέλιξη της δραστηριότητας του ιού κατά τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο θα επηρεαστεί από τις καιρικές συνθήκες, αλλά και από την παρουσία και δραστηριότητα των κουνουπιών.

Ο ιός δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους

Παρά το γεγονός ότι οι σοβαρότερες επιπλοκές καταγράφονται συχνότερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι κανείς δεν αποκλείεται από τον κίνδυνο μόλυνσης.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να προσβάλει ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μάλιστα, η λοίμωξη περνά απαρατήρητη, καθώς δεν εμφανίζονται συμπτώματα.

Ωστόσο, ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος στους ανθρώπους άνω των 60 ετών, σε όσους αντιμετωπίζουν χρόνια προβλήματα υγείας, αλλά και σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

Σε ένα μικρό ποσοστό των λοιμώξεων μπορεί να προσβληθεί το κεντρικό νευρικό σύστημα. Τότε η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σοβαρά, με συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, υπνηλία ή λήθαργος, διαταραχές του επιπέδου συνείδησης, σπασμούς και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και παράλυση.

Η παρουσία τέτοιων συμπτωμάτων απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση και εφόσον κριθεί απαραίτητο νοσηλεία. Η διάγνωση πραγματοποιείται με ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις.

Σε κάθε περίπτωση, ένας πυρετός ή ένας πονοκέφαλος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Η έγκαιρη εκτίμηση από γιατρό είναι όμως σημαντική όταν εμφανίζονται συμπτώματα που προκαλούν ανησυχία.

19 θάνατοι – Οι σοβαρές περιπτώσεις σε μεγάλες ηλικίες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι θάνατοι από τον ιό έχουν φτάσει τους 19, με τη συντριπτική πλειονότητα να αφορά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αντικατοπτρίζουν, ωστόσο, το πραγματικό σύνολο των λοιμώξεων. Αυτό συμβαίνει επειδή οι περισσότερες μολύνσεις δεν προκαλούν συμπτώματα και δεν εντοπίζονται ποτέ μέσω του συστήματος επιτήρησης.

Για τους ειδικούς, ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι περιπτώσεις στις οποίες ο ιός προκαλεί νευρολογικές επιπλοκές. Πρόκειται για τις σοβαρότερες μορφές της νόσου, οι οποίες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο μόνιμων επιπλοκών ή ακόμη και θανάτου.

Η περίπτωση του 13χρονου λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ηλικία δεν αποκλείει την εμφάνιση σοβαρής νόσησης, ακόμη κι αν οι περισσότεροι βαριά νοσούντες ανήκουν στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Οι υψηλές θερμοκρασίες κρατούν τα κουνούπια ενεργά

Σημαντικός παράγοντας για την πορεία της μετάδοσης θεωρείται και ο καιρός.

Οι υψηλές θερμοκρασίες που επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορούν να διατηρήσουν τη δραστηριότητα των κουνουπιών μέχρι και τους πρώτους μήνες του φθινοπώρου.

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί δεν αποκλείουν την καταγραφή νέων περιστατικών μέσα στον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, έστω και με σταδιακή υποχώρηση της δραστηριότητας.

Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και οι ηπιότεροι χειμώνες ενδέχεται να δημιουργούν ευνοϊκότερες συνθήκες για την επιβίωση και την παρατεταμένη δραστηριότητα των κουνουπιών.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη συστηματική επιδημιολογική επιτήρηση και την έγκαιρη εφαρμογή μέτρων καταπολέμησης των κουνουπιών.

Τα μέτρα πρόληψης

Καθώς δεν υπάρχει ειδική θεραπεία που να εξαλείφει τον ιό του Δυτικού Νείλου, η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο μέσο προστασίας.

Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, οι δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών και οι ψεκασμοί στις περιοχές όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο.

Οι πολίτες μπορούν παράλληλα να περιορίσουν την έκθεσή τους στα κουνούπια με απλά μέτρα, όπως η χρήση εντομοαπωθητικών, η τοποθέτηση σητών σε πόρτες και παράθυρα και η χρήση κουνουπιέρας όπου χρειάζεται. Η λειτουργία ανεμιστήρων ή κλιματισμού μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεση.

Έρχονται rapid test

Την ίδια ώρα, ερευνητική ομάδα του ΕΚΠΑ συμμετέχει σε διεθνές πρόγραμμα για την ανάπτυξη ενός νέου rapid test για τον ιό του Δυτικού Νείλου.

Στόχος είναι το τεστ να μπορεί να ανιχνεύει τον ιό με μία μόνο σταγόνα αίματος και να δίνει αποτέλεσμα μέσα σε λιγότερο από μία ώρα. Στο ερευνητικό πρόγραμμα συμμετέχουν επιστημονικές ομάδες από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Εσθονία, την Ολλανδία και τη Βραζιλία.

Η ελληνική ομάδα, με επικεφαλής την καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Μαρία Γαζούλη, εκτιμά ότι τα αποτελέσματα της έρευνας θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμα σε ορίζοντα περίπου δύο ετών.

• Διαβάστε: Ιός Δυτικού Νείλου / Έρχεται rapid test – Αύξηση των κρουσμάτων στην Ελλάδα

Οι περιοχές με τα περισσότερα περιστατικά

Η φετινή κυκλοφορία του ιού είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ανατολική Αττική, όπου έχουν καταγραφεί περιστατικά σε αρκετούς δήμους, μεταξύ άλλων στα Σπάτα, την Αρτέμιδα, το Μαρκόπουλο, την Κρωπία, τη Λαυρεωτική, την Παλλήνη, τον Μαραθώνα και τον Σαρωνικό.

Κρούσματα έχουν επίσης εντοπιστεί στον Νότιο Τομέα Αθηνών, αλλά και σε άλλες περιοχές της Αττικής, στον Πειραιά, τη Στερεά Ελλάδα, τη Θεσσαλία, την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, καθώς και στην Πελοπόννησο.

Η δραστηριότητα του ιού παρουσιάζει συνήθως εποχικό χαρακτήρα, με τα περιστατικά να αυξάνονται κατά τους θερινούς μήνες και να περιορίζονται σταδιακά προς το φθινόπωρο.

Ενδείξεις κυκλοφορίας του ιού και στα ιπποειδή

Παράλληλα με την επιτήρηση των ανθρώπινων κρουσμάτων, έχουν εντοπιστεί περιστατικά και σε ιπποειδή. Από τις αρχές του έτους έχουν καταγραφεί μολύνσεις σε άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια σε εννέα εστίες, μεταξύ άλλων στην Ανατολική Αττική, τον Δυτικό Τομέα Αθηνών, τη Δράμα, την Πρέβεζα και τη Θεσσαλονίκη.

Η παρουσία μολυσμένων ιπποειδών αποτελεί ένδειξη ότι ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί στις συγκεκριμένες περιοχές. Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.