Την εκτίμηση ότι Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, εφόσον και οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να συμβιβαστούν, εξέφρασε ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, σε συνέντευξή του στην Αθήνα.

Ads

«Εξακολουθώ να είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι μια επιτυχημένη διαπραγμάτευση προϋποθέτει πως καμία πλευρά δεν θα εξασφαλίσει όλα όσα επιθυμεί.

Ads

Ο Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών του Ηνωμένου Βασιλείου, προσπαθεί από το 2021, όταν ανέλαβε την προεδρία του Βρετανικού Μουσείου, να συμβάλει στην επίλυση της διαμάχης που χωρίζει τις δύο χώρες εδώ και σχεδόν δύο αιώνες.

Ads

Στις δηλώσεις του την Τρίτη, υποστήριξε ότι θα μπορούσε να υπάρξει μια διευθέτηση που θα επέτρεπε την παρουσία των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, με την προϋπόθεση ότι θα εξακολουθούσαν να μοιράζονται μεταξύ των δύο χωρών.

Ads

«Ξέρω ότι αυτή δεν είναι η θέση όλων στην Ελλάδα, και το καταλαβαίνω και το σέβομαι, αλλά αυτή είναι η θέση μας, και επομένως, αν θέλουμε να σημειώσουμε πρόοδο, πρέπει να είναι σε αυτό το πνεύμα», ανέφερε.

Στις αρχές του 2023, οι συνομιλίες φάνηκε να πλησιάζουν σε συμφωνία, η οποία θα προέβλεπε την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα στο πλαίσιο μιας πολιτιστικής ανταλλαγής. Ωστόσο, περισσότερα από τρία χρόνια αργότερα, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία.

Η θέση της κυβέρνησης για την επιστροφή των Γλυπτών

Η προσέγγιση του Όσμπορν διαφέρει από την επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Guardian τον Σεπτέμβριο, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται μια συμφωνία που θα αναγνώριζε την ιδιοκτησία των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ή θα προέβλεπε τον δανεισμό τους στην Αθήνα.

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρεώνει να αναγνωρίσει την ιδιοκτησία των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ή ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι θα “δανειζόμασταν” τμήματα του δικού μας μνημείου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, που χρονολογούνται στον 5ο αιώνα π.Χ. και είναι επίσης γνωστά ως Μάρμαρα του Έλγιν, αφαιρέθηκαν από την Ακρόπολη στις αρχές του 19ου αιώνα από πράκτορες του λόρδου Έλγιν, ο οποίος ήταν τότε Βρετανός πρέσβης στην Κωνσταντινούπολη, πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο Έλγιν πούλησε τα Γλυπτά στη βρετανική κυβέρνηση, η οποία ανέθεσε στη συνέχεια τη φύλαξή τους στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου.

Από την ανεξαρτησία της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1832, η χώρα ζητά την επιστροφή της συλλογής γλυπτών και ζωφόρων που δημιούργησε ο αρχαίος Έλληνας γλύπτης Φειδίας. Για τη στέγασή τους έχει κατασκευαστεί το Μουσείο της Ακρόπολης, με την προσδοκία της επανένωσης των Γλυπτών.

Το θέμα των Γλυπτών έχει αποκτήσει ευρύτερη διάσταση, καθώς η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους ενίσχυσης των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει να εννοηθεί ότι το ζήτημα θα αποτελέσει μέρος των συζητήσεων για τις μελλοντικές σχέσεις των δύο πλευρών.

«Τα γλυπτά του Παρθενώνα θα αποτελέσουν μέρος αυτής της συζήτησης. Αυτό δεν είναι μόνο ένα ζήτημα για την Ελλάδα, είναι ένα ζήτημα για την Ευρώπη», δήλωσε στις 6 Οκτωβρίου.

Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να συναντηθούν με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ σε σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες τον επόμενο μήνα.

Ο Μπέρναμ, πριν αναλάβει την εξουσία, είχε δηλώσει το 2023 ότι τα Γλυπτά πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς δεσμεύσεις». Τον Αύγουστο, ωστόσο, ανέφερε στους Financial Times ότι το ζήτημα αφορά το Βρετανικό Μουσείο.

«Να εκτίθενται και στις δύο χώρες»

Ο Τζορτζ Όσμπορν, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα ως κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση για την πέμπτη επέτειο της Ideal Holdings SA, αναγνώρισε την ένταση των συναισθημάτων στην Ελλάδα γύρω από το ζήτημα.

Όπως υποστήριξε, οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να προβλέπει την έκθεση των Γλυπτών τόσο στο Λονδίνο όσο και στην Αθήνα, σε διαφορετικά ιστορικά και πολιτιστικά πλαίσια.

Σύμφωνα με την πρότασή του, στην Αθήνα τα Γλυπτά θα παρουσιάζονται στο πλαίσιο της ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας και της αρχαίας Αθήνας, ενώ στο Βρετανικό Μουσείο θα εντάσσονται στην παρουσίαση της ιστορίας των πολιτισμών.