Παροχές από το Ευρωκοινοβούλιο φαίνεται ότι συνέχιζε να λαμβάνει ο νεοναζί πρώην ευρωβουλευτής της Χρυσής Αυγής, Γιάννης Λαγός παρά την καταδίκη του τον Οκτώβριο του 2020 σε 13 χρόνια και οκτώ μήνες φυλάκιση για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης και συναφείς κατηγορίες.

Εκλεγμένος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2019, ο Λαγός παρακολουθούσε τις νομοθετικές συνεδριάσεις, ψήφιζε, μίλαγε και ταξίδευε μεταξύ Ελλάδας και Βελγίου για έξι μήνες, όπως κάθε άλλος ευρωβουλευτής.

Μετά την πρωτοφανή ποινή εις βάρος του, ο ευρωβουλευτής συνέχισε να απολαμβάνει τα προνόμια της βουλευτικής ασυλίας και έλαβε τουλάχιστον 30.000 ευρώ σε παροχές από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέχρι τον Απρίλιο του 2021, σύμφωνα με νέα κοινοβουλευτικά έγγραφα που είδε το Euractiv.

Τέσσερα άτομα με γνώση της υπόθεσης δήλωσαν ότι το Κοινοβούλιο δεν βρήκε νομική βάση για να αναστείλει την αμοιβή του ή τη θητεία του, καθώς οι εθνικές δικαιοδοσίες είναι υπεύθυνες για την αφαίρεση της εντολής ευρωβουλευτή σε περιπτώσεις ποινικών καταδικών.

Σύμφωνα με τον ισχύοντα ελληνικό νόμο, τονίζει το Euractiv, την εποχή εκείνη, η καταδίκη του Λαγού δεν οδηγούσε αυτόματα στην απώλεια της βουλευτικής του έδρας.

Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές δεν προχώρησαν στην τυπική διαδικασία αφαίρεσης των πολιτικών του δικαιωμάτων — αν και δεν ήταν σαφές εάν ένα τέτοιο βήμα ήταν καν δυνατό υπό το ισχύον τότε νομικό πλαίσιο.

Αυτό το διαδικαστικό κενό σήμαινε ότι ο Λαγός τυπικά διατηρούσε την έδρα του και την επιλεξιμότητα για βουλευτικό μισθό και προνόμια ακόμη και αφότου το Ευρωκοινοβούλιο του αφαίρεσε την ασυλία τον Απρίλιο 2021 και οδηγήθηκε στη φυλακή. Αυτό δεν τον εμπόδισε να συνεχίσει να ψηφίζει και να καταθέτει τροπολογίες και ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή από το κελί της φυλακής του.

Το Κοινοβούλιο δεν έχει αποκαλύψει πόσο κόστισαν στην ΕΕ ο Λαγός και το προσωπικό του μέχρι τη λήξη της θητείας του, τον Ιούλιο 2024. Ο θεσμός αρνήθηκε να σχολιάσει «συγκεκριμένη υπόθεση» και δήλωσε ότι οι ευρωβουλευτές δικαιούνται «επιδόματα που καλύπτουν δαπάνες που συνδέονται με την άσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων και απαιτούν την υποβολή αποδείξεων και επιβεβαίωση παρουσίας».

«Το γεγονός ότι το “εισέπραξε” νόμιμα, δεν σημαίνει ότι θα έπρεπε να έχει γίνει», δήλωσε η Λουίζα Ισουσκίζα της FragDenStaat, γερμανικής ΜΚΟ διαφάνειας που απέκτησε τα αρχεία του Λαγού. «Το ότι ήταν νόμιμο είναι το πρόβλημα. Η υπόθεσή του δείχνει ένα σοβαρό κενό στο σύστημα που πρέπει να διορθωθεί ώστε να μην επαναληφθεί.» πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το Euractiv, η υπόθεση όχι μόνο αποκαλύπτει πώς τα κενά στις διαδικασίες της ΕΕ επέτρεψαν στον Λαγό να παραμείνει στο μισθολόγιο της ΕΕ, αλλά και υπογραμμίζει τις εντάσεις σχετικά με την οικονομική λογοδοσία και τη διαφάνεια στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.

Η FragDenStaat ζήτησε για πρώτη φορά πρόσβαση στα οικονομικά αρχεία του Λαγού το 2021, αλλά το Ευρωκοινοβούλιο αρνήθηκε, επικαλούμενο θέματα ιδιωτικότητας.

Η ΜΚΟ προσέφυγε στο Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ, το οποίο με απόφαση του 2024 υποχρέωσε τον θεσμό να αποκαλύψει περισσότερες πληροφορίες.

Το δικαστήριο ανέφερε ότι οι πολίτες έχουν νόμιμο ενδιαφέρον να γνωρίζουν «για ποιο σκοπό και σε ποιους προορισμούς ταξίδεψαν ο Λαγός και οι κοινοβουλευτικοί του βοηθοί» κατά την περίοδο στην οποία ο ευρωβουλευτής είχε ήδη καταδικαστεί, αλλά δεν είχε ακόμη φυλακιστεί.

Το Κοινοβούλιο δεν έχει αποσαφηνίσει εάν ο Λαγός έλαβε τον πλήρη μηνιαίο μισθό του ευρωβουλευτή (περίπου 11.000 ευρώ μικτά), το γενικό επίδομα (έως 4.950 ευρώ ανά μήνα για τον ευρωβουλευτή) και την επιστροφή εξόδων μετακίνησης (0,58 ευρώ ανά χιλιόμετρο για ταξίδια με αυτοκίνητο). Δεν είναι επίσης σαφές εάν το προσωπικό του παρέμεινε και συνέχισε να λαμβάνει μισθό μετά την καταδίκη του.

«Το ότι το Κοινοβούλιο πολέμησε στο δικαστήριο για να κρατήσει αυτά τα έγγραφα μυστικά είναι ντροπή», είπε η Ισουσκίζα. «Οι ευρωβουλευτές είναι εκλεγμένοι εκπρόσωποι και τα επιδόματά τους προέρχονται από τους φορολογούμενους. Η διαφάνεια πρέπει να είναι ο κανόνας, όχι η εξαίρεση που επιβάλλεται από το δικαστήριο» είπε χαρακτηριστικά στην Euractiv.

Παρουσίες Λαγού και οικονομικές διεκδικήσεις

Μεταξύ της καταδίκης του τον Οκτώβριο 2020 και της σύλληψής του τον Απρίλιο 2021, ο Λαγός έλαβε 28.974 ευρώ σε ημερήσια επιδόματα, και περίπου 1.700 ευρώ σε αποζημιώσεις μετακίνησης μεταξύ Ελλάδας και Βελγίου, δείχνουν τα έγγραφα. Παραμένει ασαφές εάν λάμβανε επίσης ολόκληρο τον μηνιαίο μισθό του ευρωβουλευτή των 11.000 ευρώ κατά την ίδια περίοδο.

Τα έγγραφα δείχνουν ότι ο Λαγός διεκδίκησε αποζημίωση για συνολικά 25 ημερήσια επιδόματα για συνεδριάσεις της ολομέλειας. Από αυτά, η Euractiv διαπίστωσε ότι σε 19 ημέρες (76%) κατέγραψε ψήφους ή παρεμβάσεις. Πέντε ημέρες (20%) δεν υπήρξε καταγεγραμμένη ψήφος ή παρέμβαση, και μία ημέρα (18 Ιανουαρίου 2021) πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση χωρίς ψηφοφορία.

Στις Βρυξέλλες, η υπόθεση του Λαγού υπάχθηκε σε γκρίζα ζώνη, λόγω του ελληνικού νομικού πλαισίου και των διαδικασιών της ΕΕ, που δεν είχαν προβλέψει ένα τέτοιο σενάριο.

Έλληνες αξιωματούχοι αρνήθηκαν να σχολιάσουν την καταδίκη και την έφεση του Λαγού, επικαλούμενοι κανόνες προστασίας δεδομένων, ενώ ο δικηγόρος του Λαγού δεν ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημα της Euractiv.

Αν και οι ελληνικές αρχές δεν του αφαίρεσαν την ιδιότητα του ευρωβουλευτή κατά την καταδίκη του, πρόσφατες μεταρρυθμίσεις θα επέτρεπαν πλέον κάτι τέτοιο.