Τη δέσμευση δύο τραπεζικών λογαριασμών, στην Ιρλανδία και τη Δανία, ζήτησε η ΔΑΟΕ μέσω της Διεύθυνσης Αστυνομικής Συνεργασίας της ΕΛ.ΑΣ., στο πλαίσιο της έρευνας για τη μεγάλη υπόθεση φορολογικής απάτης και υπεξαίρεσης που αφορά την αλυσίδα αρτοποιείων «Χωριάτικο» και άλλες επιχειρήσεις που διαχειριζόταν ο 58χρονος ιδιοκτήτης της, ο οποίος φέρεται να είχε ηγετικό ρόλο στην εγκληματική οργάνωση.

Στη δικογραφία υπάρχουν αναφορές σε δώρα προς υπαλλήλους του ΕΦΚΑ και της Επιθεώρησης Εργασίας, ενώ ερευνώνται και επαφές με πρόσωπα που υπηρετούν σε κτηματικές υπηρεσίες νησιών.

Πώς λειτουργούσε το δίκτυο των τραπεζικών λογαριασμών

Δύο ύποπτοι λογαριασμοί ανήκουν σε γυναίκες, οι οποίες δεν έχουν συλληφθεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μία βρίσκεται στη Ρουμανία και η δεύτερη στη Γερμανία.

Οι λογαριασμοί φέρεται να ήταν συνδεδεμένοι με τα POS επιχειρήσεων στην Ελλάδα και να χρησιμοποιούνταν για τη διακίνηση και τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Η διαδικασία, σύμφωνα με τις αρχές, περιλάμβανε τη μεταφορά χρημάτων στην Ελλάδα μέσω εμβασμάτων από το εξωτερικό. Στη συνέχεια, τα ποσά φέρεται να διοχετεύονταν στην αγορά ακινήτων, τουριστικών επιχειρήσεων και άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Στους συγκεκριμένους λογαριασμούς έχουν εντοπιστεί περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις των αρχών κάνουν λόγο για ενδεχομένως πολύ μεγαλύτερα ποσά, καθώς συνεχίζεται παράλληλα η έρευνα της Αρχής για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος σε άλλους τραπεζικούς λογαριασμούς και θυρίδες.

Περισσότερες από 100 εταιρείες-βιτρίνες και 433 επιχειρήσεις

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής ευρήματα της αστυνομικής έρευνας, η οργάνωση φέρεται να είχε αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο με περισσότερους από 100 αχυρανθρώπους. Μέσω αυτών δημιουργούσε και διέκοπτε τη λειτουργία εταιρειών, αποκτούσε ακίνητα και συμμετείχε σε διαγωνισμούς για την εκμετάλλευση παραλιών, προσφέροντας συχνά υπέρογκα ποσά. Αφού συσσωρεύονταν μεγάλα χρέη, οι εταιρείες έκλειναν, ενώ η ίδια πρακτική φέρεται να εφαρμοζόταν σε εκατοντάδες καταστήματα.

Ιδιαίτερα στη Ρόδο, το κύκλωμα φέρεται να είχε υπό τον έλεγχό του 28 θέσεις εκμετάλλευσης παραλιών. Η δραστηριότητά του στο νησί ήταν εκτεταμένη, καθώς 14 από τους συνολικά 59 κατηγορουμένους που είχαν εντοπιστεί μέχρι εκείνο το στάδιο συνελήφθησαν εκεί.

Η οργάνωση φέρεται να δραστηριοποιούνταν κυρίως στην Αττική, τη Ρόδο και τη Μύκονο, διαχειριζόμενη συνολικά 433 επιχειρήσεις. Από αυτές, οι 340 ήταν καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, με δραστηριότητες που περιλάμβαναν αρτοποιεία, καφετέριες, καφέ-μπαρ, χώρους διασκέδασης, νυχτερινά κέντρα και καταστήματα στριπ σόου. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις αφορούσαν, μεταξύ άλλων, εταιρείες ενοικίασης προσωπικού.

Οργάνωση με κεντρικό συντονισμό και διακριτούς ρόλους

Η λειτουργία του επιχειρηματικού δικτύου φέρεται να συντονιζόταν από τα κεντρικά γραφεία της οργάνωσης στην Αττική, όπου λειτουργούσε άτυπο λογιστικό γραφείο. Παράλληλα, υπήρχε εξωτερικό, εξειδικευμένο λογιστικό γραφείο, με υποκαταστήματα στη Μύκονο και τη Ρόδο.

Σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, πέρα από το δίκτυο των αχυρανθρώπων, υπήρχε μια στενή ομάδα συνεργατών που αναλάμβανε συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η παρακολούθηση της λειτουργίας των καταστημάτων, η σύσταση νέων εταιρειών και η καταβολή χρημάτων στα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες ή διαχειριστές.

Οι αχυράνθρωποι φέρεται να λάμβαναν μηνιαία αμοιβή περίπου 1.000 ευρώ. Σύμφωνα με τις αρχές, επρόκειτο συχνά για άτομα με χαμηλό εισόδημα ή προβλήματα υγείας, τα οποία δεν διέθεταν σημαντική περιουσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ως διαχειριστές επιχειρήσεων εμφανίζονταν ακόμη και πρόσωπα που δεν υπήρχαν ή είχαν ήδη πεθάνει.

Με βάση τα στοιχεία της έρευνας, ο 58χρονος φερόμενος ως αρχηγός, αξιοποιώντας τα λογιστικά του γραφεία, προχωρούσε στη σύσταση εταιρειών ΙΚΕ στο όνομα των συγκεκριμένων προσώπων, συχνά χωρίς να γνωρίζουν πλήρως τον ρόλο που τους αποδιδόταν. Στη συνέχεια άνοιγαν τραπεζικοί λογαριασμοί και δημιουργούνταν νέα καταστήματα, τα οποία φέρεται να λειτουργούσαν στην πράξη από άλλα μέλη της οργάνωσης, προς όφελος του φερόμενου ως αρχηγού.

Βασικός στόχος του συστήματος, σύμφωνα με αρμόδιες αστυνομικές πηγές, ήταν η αποφυγή των οικονομικών υποχρεώσεων προς το Δημόσιο. Με αυτόν τον τρόπο, οι νομικές και αστικές συνέπειες από τα χρέη των εταιρειών μεταφέρονταν στους αχυρανθρώπους, οι οποίοι κατά κανόνα δεν διέθεταν περιουσιακά στοιχεία για την εξόφλησή τους.

Χρέη που εκτιμώνται σε περίπου 120 εκατομμύρια ευρώ

Η έρευνα, η οποία καλύπτει περίοδο περίπου δέκα ετών, αποδίδει στην οργάνωση συστηματική μη καταβολή υποχρεώσεων συνολικού ύψους περίπου 120 εκατομμυρίων ευρώ.

Τα ποσά κατανέμονται, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, ως εξής:

• Περίπου 38,8 εκατ. ευρώ από εργοδοτικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
• Περίπου 38 εκατ. ευρώ από οφειλές που σχετίζονται με επιστρεπτέες προκαταβολές και φόρους μισθωτών υπηρεσιών.
• Περίπου 43 εκατ. ευρώ από φορολογητέα ύλη που φέρεται να αποκρύφθηκε, συμπεριλαμβανομένων του ΦΠΑ και του φόρου εισοδήματος.

Οι αρχές εκτιμούν ότι το κύκλωμα δεν ακολουθούσε ενιαία πρακτική για όλες τις επιχειρήσεις, αλλά προσάρμοζε τη μέθοδο δράσης του ανάλογα με το είδος και τη δραστηριότητα κάθε καταστήματος.

Πώς λειτουργούσε το σύστημα εκμετάλλευσης παραλιών

Μία από τις μεθόδους που περιγράφονται στην έρευνα αφορούσε τους διαγωνισμούς για την ενοικίαση παραλιών από την Κτηματική Υπηρεσία και την ΕΤΑΔ.

Η οργάνωση φέρεται να συμμετείχε στους διαγωνισμούς καταθέτοντας προσφορές που καθιστούσαν εξαιρετικά δύσκολο για τους υπόλοιπους ενδιαφερομένους να ανταγωνιστούν. Ενδεικτικά, για παραλία με αρχική τιμή 100.000 ευρώ, εταιρεία που εμφανιζόταν στο όνομα αχυρανθρώπου μπορούσε να προσφέρει έως και 1 εκατομμύριο ευρώ για τριετή μίσθωση.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, μετά την καταβολή της πρώτης δόσης, οι επόμενες πληρωμές συχνά δεν πραγματοποιούνταν. Τα χρέη καταγράφονταν στην αρμόδια ΔΟΥ, ενώ ακολουθούσαν διαδικασίες απομάκρυνσης της επιχείρησης από τον χώρο. Την ίδια στιγμή, η εταιρεία διέκοπτε τη λειτουργία της, με αποτέλεσμα οι οφειλές να βαρύνουν τον αχυράνθρωπο που εμφανιζόταν ως υπεύθυνος.

Στη συνέχεια, το ίδιο σχήμα φέρεται να επαναλαμβανόταν μέσω διαφορετικής εταιρείας και νέου αχυρανθρώπου, με τη συμμετοχή σε νέους διαγωνισμούς. Αντίστοιχα, χρέη από ασφαλιστικές εισφορές και άλλες υποχρεώσεις παρέμεναν στις εταιρείες και μεταφέρονταν ουσιαστικά σε πρόσωπα χωρίς περιουσία, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Δημοσίου να εισπράξει τα οφειλόμενα.

Μακροχρόνιες μισθώσεις, υπεκμισθώσεις και μεταφορά χρημάτων στο εξωτερικό

Μια δεύτερη πρακτική που περιγράφεται στην έρευνα αφορούσε την εξασφάλιση θέσεων εκμετάλλευσης για χρονικό διάστημα έως και δέκα ετών και στη συνέχεια την υπεκμίσθωσή τους σε άλλες εταιρείες.

Για τη διαχείριση των εσόδων, το κύκλωμα φέρεται να χρησιμοποιούσε τραπεζικούς λογαριασμούς στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Ιρλανδία και τη Δανία, οι οποίοι ήταν συνδεδεμένοι με τα POS των καταστημάτων. Τα χρήματα μεταφέρονταν στη συνέχεια σε εταιρείες που ελέγχονταν από ανώτερα μέλη της οργάνωσης.

Ακολούθως, τα ποσά εμφανίζονταν ως έσοδα προερχόμενα από το εξωτερικό και φέρεται να αξιοποιούνταν για την αγορά ακινήτων, οικοπέδων, οχημάτων και επενδυτικών προϊόντων.