Από τα αρτοποιεία της Αττικής μέχρι τις τουριστικές επιχειρήσεις της Μυκόνου και της Ρόδου επεκτείνεται η έρευνα για την υπόθεση «Χωριάτικο», με τις Αρχές να αναζητούν τους πραγματικούς διαχειριστές, τις εταιρικές διασυνδέσεις και τη διαδρομή των χρημάτων σε ένα δίκτυο εκατοντάδων επιχειρήσεων.

Η σύλληψη του Άγγελου Γιαννακόπουλου, επιχειρηματία που συνδέεται με τη γνωστή αλυσίδα φούρνων, αποτελεί την αφετηρία μιας ευρύτερης διερεύνησης. Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, οι συλλήψεις έχουν φτάσει τις 56 και οι ελεγχόμενες εταιρείες προσεγγίζουν τις 520, ενώ τα εκτιμώμενα παράνομα οφέλη, κατά τις πληροφορίες που αποδίδονται σε αστυνομικές πηγές, ξεπερνούν τα 100 εκατομμύρια ευρώ.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο τρόπος με τον οποίο επιχειρήσεις φέρονται να συνέχιζαν τη δραστηριότητά τους, μεταφέροντας τη λειτουργία τους σε νέα εταιρικά σχήματα και αφήνοντας στα προηγούμενα ανεξόφλητους φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.

Οι επιχειρήσεις συνέχιζαν, τα χρέη έμεναν πίσω

Ο μηχανισμός που εξετάζουν οι ερευνητές στηρίζεται στον διαχωρισμό ανάμεσα σε εκείνον που εμφανίζεται στα χαρτιά ως υπεύθυνος μιας εταιρείας και σε εκείνον που ασκεί τον πραγματικό έλεγχο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες για την υπόθεση, τρίτα πρόσωπα τοποθετούνταν ως διαχειριστές εταιρειών. Όταν οι οφειλές συσσωρεύονταν, η δραστηριότητα φέρεται να περνούσε σε διαφορετικό ΑΦΜ. Η προηγούμενη εταιρεία έμενε με τα χρέη, ενώ η επιχείρηση μπορούσε να συνεχίζει μέσω νέου νομικού προσώπου.

Οι Αρχές εξετάζουν εάν και σε ποια έκταση εφαρμόστηκε αυτό το μοντέλο, ποιες εταιρείες συνδέονταν μεταξύ τους και ποιοι είχαν τον ουσιαστικό έλεγχο των συναλλαγών. Η παρουσία μιας εταιρείας στον κατάλογο των ελεγχόμενων επιχειρήσεων δεν συνεπάγεται ότι έχει διαπιστωθεί παράβαση.

Η διάκριση έχει σημασία: άλλο ο αριθμός των εταιρειών που ερευνώνται και άλλο εκείνων στις οποίες θα τεκμηριωθούν συγκεκριμένες παραβάσεις.

Ο λογιστής και η εταιρική υποδομή

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον ρόλο ενός 80χρονου λογιστή, ο οποίος περιλαμβάνεται στους συλληφθέντες. Κατά τις δημοσιοποιημένες πληροφορίες, φέρεται να συμμετείχε στη σύσταση εταιρειών σε διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Εξετάζονται επίσης αναφορές ότι μέρος των διαδικασιών διεκπεραιωνόταν από την κόρη του, ενώ ο ίδιος υπέγραφε τα σχετικά έγγραφα. Ο ακριβής ρόλος κάθε προσώπου παραμένει αντικείμενο της έρευνας.

Η διερεύνηση αφορά και την υποδομή που επέτρεπε τη δημιουργία και τη διαχείριση των εταιρικών σχημάτων: τις υπογραφές, τις μεταβιβάσεις, τις δηλώσεις και τις μεταξύ τους οικονομικές σχέσεις.

Από την αρτοποιία στις επιχειρήσεις των νησιών

Οι έλεγχοι έχουν επεκταθεί πέρα από την Αττική, με κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος να πραγματοποιούν έρευνες στη Μύκονο και στη Ρόδο.

Οι πληροφορίες αφορούν δραστηριότητες στην εστίαση, στον τουρισμό και στα ακίνητα, καθώς και ενδεχόμενες διασυνδέσεις με επιχειρήσεις εκμετάλλευσης παραλιών. Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί ποιες επιχειρήσεις συνδέονται πραγματικά με τα ερευνώμενα πρόσωπα και εάν οι συναλλαγές τους σχετίζονται με τη φερόμενη παράνομη δραστηριότητα.

Το μέγεθος των επενδύσεων και η γεωγραφική τους διασπορά καθιστούν κρίσιμη την εξακρίβωση των πραγματικών δικαιούχων και της προέλευσης των κεφαλαίων.

Το δικαστικό παρελθόν: Δύο διαφορετικές δικογραφίες

Η νέα σύλληψη επαναφέρει στη δημοσιότητα το δικαστικό ιστορικό του επιχειρηματία και τις παλαιότερες υποθέσεις εμπορίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης γυναικών.

Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα δικαστικά ρεπορτάζ, η αρχική υπόθεση αποκαλύφθηκε το 2008. Στις 28 Απριλίου 2015, ο Άγγελος Γιαννακόπουλος καταδικάστηκε πρωτόδικα σε κάθειρξη δέκα ετών και έξι μηνών για αδικήματα που περιλάμβαναν σωματεμπορία, εγκληματική οργάνωση και ηθική αυτουργία σε απάτη. Μετά την άσκηση έφεσης, παρέμεινε ελεύθερος με όρους.

Το 2018 εκδόθηκε ομόφωνη αθωωτική απόφαση για τον ίδιο και άλλους κατηγορουμένους σε δεύτερη, διακριτή δικογραφία. Η συγκεκριμένη αθώωση δεν πρέπει να συγχέεται με την έκβαση της έφεσης για την πρωτόδικη καταδίκη του 2015.

Παράλληλα, σημερινά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι εξετάζονται πιθανές διασυνδέσεις με δραστηριότητες μαστροπείας και εμπορίας ανθρώπων. Οι αναφορές αυτές αφορούν υπό διερεύνηση καταγγελίες και δεν αποτελούν αποδεδειγμένα ευρήματα της νέας υπόθεσης.

Τα ερωτήματα πέρα από τις συλλήψεις

Η έκταση της υπόθεσης θέτει ερωτήματα που υπερβαίνουν την αστυνομική επιχείρηση. Εφόσον επιβεβαιωθεί η συστηματική μεταφορά δραστηριοτήτων από υπερχρεωμένες εταιρείες σε νέα ΑΦΜ, χρειάζεται να αποσαφηνιστεί πότε εμφανίστηκαν οι πρώτες ενδείξεις και πώς αξιοποιήθηκαν από τους αρμόδιους μηχανισμούς.

Πότε εντοπίστηκαν οι οφειλές; Διασταυρώθηκαν οι αλλαγές διαχειριστών και οι εταιρικές συνδέσεις; Μπορούσε να αναγνωριστεί εγκαίρως η συνέχεια μιας επιχείρησης πίσω από διαφορετικά νομικά πρόσωπα;

Οι απαντήσεις αφορούν τα δημόσια έσοδα, τη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης και τους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που καταβάλλουν κανονικά φόρους και εισφορές. Η έρευνα καλείται να τεκμηριώσει τόσο τις ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες όσο και την πραγματική έκταση του μηχανισμού που περιγράφεται.