Χρόνια χαρακτηριστικά φαίνεται να αποκτά το φαινόμενο της αστεγίας στην Αθήνα, σύμφωνα με έρευνα του Δήμου Αθηναίων, η οποία καταγράφει ότι ένας στους τρεις αστέγους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια, ενώ οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν τη βασική αιτία απώλειας κατοικίας για τη μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που βρέθηκαν σε αυτή τη συνθήκη.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου και τη συμμετοχή 150 εθελοντών. Στόχος ήταν η αποτύπωση των χαρακτηριστικών της αστεγίας και η εξαγωγή συμπερασμάτων που θα συμβάλουν στον σχεδιασμό πιο αποτελεσματικών κοινωνικών πολιτικών.

Το δείγμα ανήλθε σε 681 άτομα, εκ των οποίων τα 384 εντοπίστηκαν στον δρόμο και τα 297 μέσω φορέων. Στην καταγραφή δεν περιλαμβάνονται άτομα που διαμένουν μόνιμα σε διαμερίσματα ή δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.

Η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μίνα Φούντζουλα, δήλωσε ότι «όταν ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους, είναι άμεσα αναγκαίο να διαμορφώσουμε πολιτικές, που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μην μένει αόρατος».

Άνδρες και άτομα άνω των 50 ετών η πλειονότητα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα δύο τρίτα των αστέγων στον Δήμο Αθηναίων είναι άνδρες (71%), ενώ οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 29% του συνόλου. Οι περισσότεροι είναι Έλληνες πολίτες (69,9%).

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού, καθώς η αστεγία πλήττει κυρίως τις μεσαίες και μεγαλύτερες ηλικίες. Το 62% των καταγεγραμμένων είναι άνω των 50 ετών, ενώ οι νέοι κάτω των 30 ετών αντιστοιχούν μόλις στο 8%.

Παράλληλα, σχεδόν δύο στους τρεις ανθρώπους (65,8%) ζουν μόνοι, χωρίς τη στήριξη συντρόφου ή οικογενειακού περιβάλλοντος.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η αστεγία στην Αθήνα παραμένει ένα σύνθετο και σε μεγάλο βαθμό χρόνιο κοινωνικό φαινόμενο. Περισσότεροι από τους μισούς καταγεγραμμένους ανθρώπους βρίσκονται χωρίς αυτόνομη στέγη για διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών, ενώ το 31,6% παραμένει χωρίς στέγαση για περισσότερα από πέντε χρόνια. Επιπλέον, το 24,9% ζει σε αυτή την κατάσταση από δύο έως πέντε χρόνια.

Οι οικονομικές δυσκολίες η βασική αιτία απώλειας κατοικίας

Η έρευνα δείχνει ότι το 72,2% των συμμετεχόντων οδηγήθηκε στην απώλεια στέγης εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων. Ακολουθούν ζητήματα υγείας και εξαρτήσεων με ποσοστό 37,9%, καθώς και οικογενειακά προβλήματα με 30,2%.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η αστεγία συνδέεται συχνά με πολλαπλές και αλληλένδετες κοινωνικές δυσκολίες, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εφαρμογή στοχευμένων πολιτικών πρόληψης και κοινωνικής ένταξης.

Οι δομές και τα προγράμματα στήριξης

Η διεπιστημονική ομάδα «Street Work» του ΚΥΑΔΑ παρέχει υπηρεσίες σε ανθρώπους που ζουν στον δρόμο, εξυπηρετώντας σήμερα περίπου 1.400 ενεργά άτομα. Λιγότερα από τα μισά ανήκουν στην κατηγορία όσων κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλους χώρους, ενώ οι υπόλοιποι διαμένουν σε επισφαλείς συνθήκες στέγασης ή φιλοξενούνται από συγγενείς και φίλους.

Παράλληλα, στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων φιλοξενούνται καθημερινά περίπου 200 άτομα σε μεταβατική βάση, με στόχο την επανένταξή τους και την αυτόνομη διαβίωση.

Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει επίσης στο πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους», μέσω του οποίου στον νέο κύκλο έχει εγκριθεί χρηματοδότηση για 46 νοικοκυριά. Συνολικά 58 άτομα ωφελούνται από το πρόγραμμα, με τους περισσότερους να έχουν ήδη εξασφαλίσει κατοικία και να βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης εργασίας.