H ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για ασφαλείς και προσβάσιμες αμβλώσεις «my voice my choice» κατέθεσε στην Κομισιόν, 1.124.513 επαληθευμένες υπογραφές από ολόκληρη την Ευρώπη. H πρωτοβουλία αυτή δημιουργήθηκε γιατί πολλές γυναίκες στην Ευρώπη δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση και η υγεία τους παραμένει σε κίνδυνο.

Επίσης η άνοδος της ακροδεξιάς και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού απειλεί τα δικαιώματα των γυναικών.

Την ιδέα είχε μια ομάδα Σλοβένων ακτιβιστριών υπό τον συντονισμό της Νίκα Κόβατς και κατάφεραν να διασυνδέσουν πάνω από 200 οργανώσεις αλλά κι ανένταχτο κόσμο από ολόκληρη την Ευρώπη

«Ο περιορισμός της πρόσβασης δεν σταματά τις αμβλώσεις, απλά τις κάνει πιο επικίνδυνες. Στην Μάλτα και την Πολωνία, γυναίκες πεθαίνουν ή φυλακίζονται γι’αυτόν ακριβώς τον λόγο. Το αίτημα σαφές, να νομοθετηθεί η πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις ως καθολικό ευρωπαϊκό δικαίωμα» γράφει η δημοσιογράφος Νατάσα Γιάμαλη, η οποία συμμετείχε στην πρωτοβουλία μαζί με την Έφη Αχτσιόγλου, την Κατερίνα Βρανά, την Άννα Μαρία Βέλλη, την Χρύσα Κατσαρίνη, την Σοφία Μπεκατώρου, την Νατάσσα Μποφίλιου και άλλες.

Από την Ελλάδα συγκεντρώθηκαν πάνω από 40.000 επαληθευμένες υπογραφές, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο.

Το καπέλωμα και οι διευκρινίσεις

Ωστόσο δυσαρέσκεια προκάλεσε το γεγονός, ότι η πρωτοβουλία επιχειρήθηκε να καπελωθεί από την Ελεονώρα Μελέτη, ευρωβουλεύτρια της ΝΔ.

Η ίδια ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πως πρόκειται για προσωπική της νίκη το ότι έρχεται το ψήφισμα στην ολομέλεια του ευρωκοινοβουλίου.

Η Νατάσα Γιάμαλη παρενέβη με νέα της ανάρτηση και διευκρίνισε πως: «Οι μόνες δύο πολιτικοί που ασχολήθηκαν όταν ήταν αναγκαία η διασπορά του μηνύματος και η συλλογή υπογραφών για την κατοχύρωση ασφαλούς πρόσβασης στις αμβλώσεις στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας my voice my choice ήταν οι κύριες Αχτσιόγλου και Μπεκατώρου, οι οποίες δημοσίευσαν σχετικό βίντεο. Χθες, αντιπροσωπεία του «my voice my choice» συναντήθηκε με την κ. Μελέτη (ΝΔ, μέλος επιτροπής FEMM) και τον κ. Αρβανίτη (ΣΥΡΙΖΑ & αντιπρόεδρος της Left) στις Βρυξέλλες. Και οι δύο- προς τιμήν τους- δεσμεύθηκαν να στηρίξουν την πρωτοβουλία. Δεν αποτελεί λοιπόν νίκη κανενός έλληνα ή ελληνίδας ευρωβουλευτή αλλά των ανθρώπων του my voice my choice που έτρεξαν την καμπάνια και κατάφεραν να συγκεντρώσουν πάνω από ένα εκατομμύριο υπογραφές».

Το κείμενο της πρωτοβουλίας

Η εκστρατεία «My Voice, My Choice» προσφέρει στους Ευρωπαίους πολίτες την ευκαιρία να καταστήσουν τη ζωή των γυναικών πιο ελεύθερη, πιο ασφαλή και καλύτερη· οπουδήποτε και αν ζουν στην Ένωση, ανεξάρτητα από τις συνθήκες στις οποίες βρίσκονται.

Η έλλειψη πρόσβασης στην άμβλωση σε πολλά μέρη της Ευρώπης όχι μόνο θέτει τις γυναίκες σε κίνδυνο σωματικής βλάβης, αλλά προκαλεί επίσης αδικαιολόγητο οικονομικό και ψυχολογικό άγχος στις γυναίκες και τις οικογένειες, συχνά σε περιθωριοποιημένες κοινότητες που είναι λιγότερο σε θέση να επωμιστούν το κόστος.

Έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι η αντιμετώπιση της αναπαραγωγικής περίθαλψης ως πολυτέλειας δεν μειώνει τις αμβλώσεις, αλλά απλώς ωθεί τις γυναίκες στην αναζήτηση μη ασφαλών αμβλώσεων.

Για να αλλάξει αυτό, ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβάλει, με πνεύμα αλληλεγγύης, πρόταση χρηματοδοτικής στήριξης στα κράτη μέλη που θα είναι σε θέση να προβούν σε ασφαλή τερματισμό της εγκυμοσύνης για οποιαδήποτε στην Ευρώπη εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση σε ασφαλείς και νόμιμες αμβλώσεις.

Αναρίθμητες ζωές και μέσα διαβίωσης καταστρέφονται, διαταράσσονται και χάνονται λόγω της έλλειψης πρόσβασης σε ασφαλείς αμβλώσεις. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Με αυτή την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, θα εφαρμόσουμε μια πιο δίκαιη πολιτική που θα εκφράζει τις ευρωπαϊκές μας αξίες με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση και με πιο συγκεκριμένο τρόπο.

Με την εκστρατεία «My Voice, My Choice» έχουμε την ευκαιρία να καταστήσουμε την Ευρώπη πιο δίκαιη, πιο ελεύθερη και πιο ισότιμη. Επί του παρόντος, η έλλειψη πρόσβασης στην άμβλωση ως βασική υγειονομική περίθαλψη των γυναικών σε πολλά μέρη της Ευρώπης όχι μόνο θέτει τις γυναίκες σε κίνδυνο σωματικής βλάβης, αλλά προκαλεί επίσης αδικαιολόγητο οικονομικό και ψυχολογικό άγχος στις γυναίκες, συχνά σε περιθωριοποιημένες κοινότητες που είναι λιγότερο σε θέση να επωμιστούν το κόστος.

Υπάρχει ισχυρή συναίνεση μεταξύ επιστημονικών και διεθνών φορέων ότι η αντιμετώπιση της αναπαραγωγικής περίθαλψης ως πολυτέλειας δεν μειώνει τις αμβλώσεις, οδηγεί απλώς τις γυναίκες στην αναζήτηση μη ασφαλών αμβλώσεων. Αναρίθμητες ζωές, μέσα διαβίωσης και κοινότητες καταστρέφονται, διαταράσσονται και χάνονται λόγω αυτών των επικίνδυνων πρακτικών. Με αυτή την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, θα εφαρμόσουμε μια πιο δίκαιη πολιτική που θα εκφράζει τις ευρωπαϊκές μας αξίες με πιο συγκεκριμένο τρόπο και με μεγαλύτερη ενσυναίσθηση.

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΑΣ

Ζητούμε από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση χρηματοδοτικής στήριξης στα κράτη μέλη που θα είναι σε θέση να προβούν σε ασφαλή τερματισμό της εγκυμοσύνης, σύμφωνα με το εθνικό τους δίκαιο, για οποιαδήποτε στην Ευρώπη εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση σε ασφαλείς και νόμιμες αμβλώσεις.

Η λύση αυτή θα μπορούσε να λάβει τη μορφή μηχανισμού προαιρετικής συμμετοχής, ο οποίος θα είναι ανοικτός στα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση. Όσα κράτη μέλη επιλέξουν να συμμετάσχουν θα λάβουν χρηματοδοτική στήριξη από την ΕΕ για να αντισταθμίσουν το βάρος αυτής της προσπάθειας αλληλεγγύης.

Η πρωτοβουλία μας δεν αποσκοπεί στην εναρμόνιση ούτε στην παρέμβαση στις νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις των κρατών μελών, αλλά εμπίπτει στην υποστηρικτική αρμοδιότητα της ΕΕ, σύμφωνα με τους κανόνες που θεσπίζονται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες.

Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΜΗ ΑΣΦΑΛΟΥΣ ΑΜΒΛΩΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΖΗΤΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΕΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΕΙ

Σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ: «η Ένωση συνεκτιμά τις απαιτήσεις που συνδέονται με […] [την] προστασία της ανθρώπινης υγείας» (άρθρο 9) και «μπορ[εί] επίσης να θεσπίζ[ει] μέτρα ενθάρρυνσης της προστασίας και της βελτίωσης της υγείας του ανθρώπου» (άρθρο 168).

Η ΕΕ κατοχύρωσε την προστασία της ανθρώπινης υγείας στο άρθρο 3 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της, ορίζοντας ότι: «Κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στη σωματική και διανοητική του ακεραιότητα».

Οι διατάξεις αυτές αποτελούν τη βάση για συγκεκριμένες δράσεις, όπως η αναγνώριση της αρχής της απαγόρευσης των διακρίσεων όσον αφορά την ιθαγένεια των ασθενών [οδηγία (ΕΕ) αριθ. 2011/24] και, ως εκ τούτου, καθιερώνουν ισότιμο δικαίωμα πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη σε οποιοδήποτε κράτος μέλος. Επίσης, βάσει του άρθρου 168, η ΕΕ ενέκρινε πρόσφατα το πρόγραμμα «Η ΕΕ για την υγεία» (EU4Health), το οποίο προβλέπει επένδυση ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την επίτευξη των στόχων για καλύτερη υγεία στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της «υποστήριξης των δράσεων των κρατών μελών για την προώθηση της πρόσβασης στη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγειονομική περίθαλψη» [κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 282/2014].

Παρά τη λήψη όλων αυτών των μέτρων, πολλές γυναίκες στην Ευρώπη δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση και η υγεία τους παραμένει σε κίνδυνο.

Στο παρόν στάδιο, η υφιστάμενη κατάσταση της νομοθεσίας και των πολιτικών της ΕΕ τονίζει την ανάγκη ανάληψης ευρωπαϊκής δράσης για την καλύτερη προστασία της υγείας των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ασφαλείς και νόμιμες αμβλώσεις, και καταδεικνύει ότι υπάρχει μια πορεία για την εξεύρεση κατάλληλης λύσης σε περιφερειακό επίπεδο.

Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΜΗ ΑΣΦΑΛΩΝ ΑΜΒΛΩΣΕΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΖΗΤΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΕΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ ΤΗΣ

Σύμφωνα με τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση: «Η Ένωση βασίζεται στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, […] της ισότητας, […] του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες» (άρθρο 2).

Επιπλέον, «[η] Ένωση έχει σκοπό να προάγει […] την ευημερία των λαών της […], [να] καταπολεμά τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις» (άρθρο 3), «επιδιώκει να εξαλειφθούν οι ανισότητες και να προαχθεί η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών» (άρθρο 8).

Η αδυναμία πρόσβασης σε ασφαλή και νόμιμη άμβλωση έχει τις άμεσες συνέπειες του περιορισμού των δικαιωμάτων των γυναικών, όπως η αυτοδιάθεση, η σωματική και ψυχική ακεραιότητα, η εκπαίδευση και η εργασία. Ο περιορισμός αυτών των δικαιωμάτων μειώνει τον αναπαραγωγικό ρόλο των γυναικών και δημιουργεί διακρίσεις λόγω φύλου κατά παράβαση του Χάρτη.

«Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια είναι απαραβίαστη. Πρέπει να είναι σεβαστή και να προστατεύεται.», όπως προβλέπεται στο άρθρο 1 του Χάρτη. Για μια γυναίκα, η υποχρέωση επιλογής μεταξύ μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, εις βάρος της ψυχικής της υγείας, ή της υποβολής σε μια επικίνδυνη διαδικασία, εις βάρος της σωματικής της υγείας, μπορεί να θεωρηθεί μόνο ως προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς της.

Η απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 του Χάρτη. Σύμφωνα με τον ειδικό εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τα βασανιστήρια, όταν μια γυναίκα στερείται ασφαλούς άμβλωσης και υποβάλλεται σε ταπεινωτική μεταχείριση και κριτική σε αυτά τα πλαίσια ακραίας ευαλωτότητας και όταν είναι απαραίτητο να λαμβάνει έγκαιρη υγειονομική περίθαλψη, πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να «ισοδυναμεί με βασανιστήριο ή κακομεταχείριση» (A/HRC/31/57).

Το δικαίωμα στην ισότητα και την απαγόρευση των διακρίσεων προστατεύεται από το άρθρο 21 του Χάρτη. «Σε χώρες όπου η τεχνητή διακοπή της κύησης περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τον νόμο ή δεν είναι διαθέσιμη λόγω άλλων εμποδίων, η ασφαλής άμβλωση έχει συχνά καταστεί προνόμιο των πλούσιων, ενώ οι φτωχές γυναίκες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να καταφύγουν στις υπηρεσίες ανειδίκευτων παρόχων σε μη ασφαλή περιβάλλοντα ή να προκαλούν οι ίδιες τεχνητή διακοπή της κύησης με τη χρήση μη ασφαλών μεθόδων, οι οποίες προκαλούν θνησιμότητα και νοσηρότητα», καταλήγει ο ΠΟΥ.

Ως εκ τούτου, οι γυναίκες που δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς και νόμιμες αμβλώσεις στερούνται πολλά από τα θεμελιώδη δικαιώματά τους και, ως εκ τούτου, περιορίζονται σε πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Εμείς, οι πολίτες της ΕΕ, θέλουμε να βελτιώσουμε σημαντικά και ουσιαστικά τη ζωή των γυναικών οπουδήποτε και αν ζουν στην Ένωση, ανεξάρτητα από τις συνθήκες στις οποίες βρίσκονται. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι καθήκον της είναι να «στηρίξει πλήρως τις προσπάθειες των κρατών μελών για την υλοποίηση των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με την υγεία των γυναικών, την καθολική πρόσβαση στη σεξουαλική και αναπαραγωγική περίθαλψη, τον οικογενειακό προγραμματισμό και την εκπαίδευση» [Ares(2019)6127222].

Στόχος της πρωτοβουλίας μας είναι να γίνουν πραγματικότητα αυτές οι υποσχέσεις και να δημιουργηθεί μια ασφαλέστερη και πιο δίκαιη Ευρώπη στην υπηρεσία όλων.