Οικονομική ενίσχυση που μπορεί να καλύψει έως και το 95% των επιλέξιμων δαπανών για την ανακαίνιση και την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», με ανώτατο επιλέξιμο προϋπολογισμό τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο.

Ο οδηγός εφαρμογής της δράσης έχει δοθεί στη δημοσιότητα και περιγράφει αναλυτικά τους δικαιούχους, τα εισοδηματικά όρια, τις προϋποθέσεις ένταξης και τις εργασίες που μπορούν να χρηματοδοτηθούν.

Το πρόγραμμα απευθύνεται τόσο σε ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών όσο και σε πολίτες που διαμένουν σε ιδιόκτητα ακίνητα, υπό συγκεκριμένους όρους.

Εκτός από τις επιδοτούμενες εργασίες επισκευής και εκσυγχρονισμού, προβλέπει υποχρεωτικές παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης, καθώς και δεσμεύσεις για τη χρήση των κατοικιών επί πέντε χρόνια.

Ποιοι ιδιοκτήτες μπορούν να ενταχθούν

Δυνατότητα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ιδιοκτησίας.

Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται ο ενδιαφερόμενος να διαθέτει ποσοστό τουλάχιστον 20% πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας.

Στην περίπτωση κατοικίας που χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία του αιτούντος, γίνονται δεκτά δικαιώματα πλήρους κυριότητας, επικαρπίας ή ψιλής κυριότητας.

Η ένταξη εξαρτάται επίσης από το εισόδημα, βάσει του οποίου οι δικαιούχοι διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες.

Στην Κατηγορία Ι, το εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στις 18.000 ευρώ για άγαμους και στις 25.000 ευρώ για έγγαμους, με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Στην Κατηγορία ΙΙ, τα αντίστοιχα όρια αυξάνονται στις 25.000 ευρώ για άγαμους και στις 35.000 ευρώ για έγγαμους, επίσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί.

Πόση επιδότηση προβλέπεται – Πότε φθάνει στο 95%

Το βασικό ποσοστό επιχορήγησης καθορίζεται στο 80% των επιλέξιμων δαπανών για τους δικαιούχους της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας και στο 70% για εκείνους της δεύτερης.

Προβλέπεται, ωστόσο, πρόσθετη ενίσχυση πέντε ποσοστιαίων μονάδων για καθεμία από συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Οι προσαυξήσεις αφορούν ακίνητα σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, μονογονεϊκές οικογένειες, τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και άτομα με αναπηρία, όταν πρόκειται για ιδιοκατοικούμενη κατοικία.

Με την εφαρμογή των προσαυξήσεων, η συνολική επιχορήγηση μπορεί να φθάσει έως το 95% για την Κατηγορία Ι και έως το 85% για την Κατηγορία ΙΙ.

Ποιες κατοικίες πληρούν τις προϋποθέσεις

Η δράση θέτει συγκεκριμένα κριτήρια ως προς την παλαιότητα, την επιφάνεια και την ενεργειακή κατάσταση των ακινήτων.

Επιλέξιμες είναι κατοικίες με οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990.

Η επιφάνειά τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα, με εξαίρεση τις οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά, για τις οποίες το όριο αυξάνεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα.

Παράλληλα, η κατοικία πρέπει να κατατάσσεται έως και στην ενεργειακή κατηγορία Γ, σύμφωνα με το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Α΄ ΠΕΑ).

Πρόσθετη προϋπόθεση είναι το ακίνητο να μην έχει ενταχθεί μετά το 2020 σε πρόγραμμα «Εξοικονομώ» ή στο «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με την επιφύλαξη των ειδικών εξαιρέσεων που προβλέπονται.

Ποιες εργασίες ανακαίνισης χρηματοδοτούνται

Το πρόγραμμα καλύπτει ευρύ φάσμα εργασιών που αφορούν την επισκευή, την αναβάθμιση και τη λειτουργικότητα των κατοικιών.

Στις επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η ανακαίνιση μπάνιων και κουζινών, η αντικατάσταση ειδών υγιεινής, οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες, η τοποθέτηση εσωτερικών θυρών και η αντικατάσταση ή επισκευή δαπέδων.

Χρηματοδοτούνται επίσης εργασίες επιχρισμάτων και χρωματισμών, κατασκευές με γυψοσανίδες, ανακατασκευή κεραμοσκεπής και εγκατάσταση ενεργειακών τζακιών.

Στις επιλέξιμες δαπάνες εντάσσονται ακόμη παρεμβάσεις που διευκολύνουν την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία.

Οι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης

Ξεχωριστό σκέλος της χρηματοδότησης αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών.

Οι ιδιοκτήτες μπορούν να επιδοτηθούν για αντικατάσταση κουφωμάτων, τοποθέτηση θερμομόνωσης, εγκατάσταση συστημάτων σκίασης και μηχανικού αερισμού.

Περιλαμβάνονται επίσης αντλίες θερμότητας, συστήματα θέρμανσης με βιομάζα, ηλιακοί θερμοσίφωνες και τεχνολογίες «έξυπνου σπιτιού» (smart home) που συμβάλλουν στη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης.

Η ενεργειακή αναβάθμιση αποτελεί υποχρεωτικό μέρος του έργου και δεν μπορεί να παραλειφθεί υπέρ αποκλειστικά αισθητικών ή επισκευαστικών εργασιών.

Ειδικότερα, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων απαιτείται βελτίωση της ενεργειακής κατάταξης της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία κατηγορία.

Οι δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ οι εργασίες ανακαίνισης μπορούν να καλύπτουν έως το 80%.

Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης και οι πρόσθετες καλυπτόμενες δαπάνες

Ο μέγιστος επιλέξιμος προϋπολογισμός υπολογίζεται με βάση την επιφάνεια της κατοικίας και ορίζεται σε 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 36.000 ευρώ ανά ακίνητο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.

Το ποσό αυτό αποτελεί το ανώτατο όριο των επιλέξιμων εργασιών και δεν ταυτίζεται με το ύψος της επιχορήγησης, το οποίο προκύπτει από το ποσοστό ενίσχυσης του δικαιούχου.

Για παράδειγμα, σε κατοικία με επιλέξιμο προϋπολογισμό 36.000 ευρώ, επιχορήγηση 95% αντιστοιχεί σε 34.200 ευρώ, ενώ με ποσοστό 85% η δημόσια ενίσχυση ανέρχεται σε 30.600 ευρώ.

Πέρα από τον προϋπολογισμό των παρεμβάσεων, προβλέπεται πλήρης κάλυψη πρόσθετων υπηρεσιών, έως συνολικά 2.500 ευρώ.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η έκδοση του πρώτου και του δεύτερου Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, οι αμοιβές τεχνικού συμβούλου και ελεγκτή δόμησης, καθώς και οι απαραίτητες άδειες και τεχνικές μελέτες.

Πώς θα υποβάλλονται οι αιτήσεις

Η διαδικασία συμμετοχής περιλαμβάνει δύο διαδοχικά στάδια.

Αρχικά, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να εκδώσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας μέσω της ηλεκτρονικής πύλης gov.gr.

Στη συνέχεια θα υποβάλει την αίτηση χρηματοδότησης στην ειδική πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ).

Το άνοιγμα των αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, με συγκεκριμένη σειρά προτεραιότητας.

Πρώτες θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση οι κλειστές κατοικίες. Θα ακολουθήσουν οι ιδιοκατοικούμενες κατοικίες των δικαιούχων της Κατηγορίας Ι και, τέλος, εκείνες της Κατηγορίας ΙΙ.

Πενταετείς δεσμεύσεις για τους ιδιοκτήτες – Τι ισχύει για τα κλειστά ακίνητα

Η επιχορήγηση συνοδεύεται από υποχρεώσεις που συνεχίζουν να ισχύουν και μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.

Για τις κλειστές κατοικίες που θα διατεθούν προς ενοικίαση προβλέπεται υποχρεωτική μακροχρόνια μίσθωση για πέντε χρόνια.

Κατά το ίδιο διάστημα απαγορεύεται η αξιοποίησή τους για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως μέσω πλατφορμών τύπου Airbnb.

Επιπλέον, ο ιδιοκτήτης οφείλει να αναρτήσει το σχετικό μισθωτήριο στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ μηνών από την ολοκλήρωση του έργου.

Για το σύνολο των ενισχυόμενων κατοικιών προβλέπεται υποχρέωση διατήρησης της δηλωμένης χρήσης τους για πέντε χρόνια.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και σε περίπτωση πώλησης ή άλλης μεταβίβασης του ακινήτου πριν από τη λήξη της πενταετίας, καθώς ενδέχεται να προκύψει υποχρέωση επιστροφής της επιχορήγησης.

Με επιδότηση που μπορεί να καλύψει σχεδόν το σύνολο του κόστους των επιλέξιμων εργασιών, το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» απευθύνεται σε ιδιοκτήτες παλαιότερων ακινήτων που επιθυμούν να τα αναβαθμίσουν ή να τα επαναφέρουν σε χρήση. Η ένταξη, ωστόσο, προϋποθέτει προσεκτικό έλεγχο των εισοδηματικών και τεχνικών κριτηρίων, αλλά και συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις που συνοδεύουν τη χρηματοδότηση.