Σε μακρόχρονη αναμονή παραμένουν χιλιάδες συνταξιούχοι που διεκδικούν αναδρομικά για τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις και την κατάργηση των Δώρων του 11μήνου Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016. Η δυνατότητα επιστροφής των χρημάτων εξαρτάται κυρίως από το εάν είχαν κινηθεί εγκαίρως δικαστικά, ενώ ακόμη και για όσους έχουν προσφύγει η καταβολή προϋποθέτει την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την εκκαθάριση των ποσών.

Η βασική διαχωριστική γραμμή είναι η δημοσίευση του νόμου 4714/2020, στις 31 Ιουλίου 2020. Οι εκκρεμείς δίκες προστατεύθηκαν από τη ρύθμιση για την απόσβεση των αξιώσεων. Αντίθετα, όσοι δεν είχαν προσφύγει μέχρι την κρίσιμη ημερομηνία έχουν, κατά κανόνα, μείνει εκτός της συγκεκριμένης δικαστικής διεκδίκησης.

Ποιες επιστροφές παραμένουν σε εκκρεμότητα

Τα αναδρομικά του 11μήνου δεν αποτελούν μία ενιαία κατηγορία πληρωμών. Το 2020 καταβλήθηκαν στους δικαιούχους ποσά για τις περικοπές στις κύριες συντάξεις, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη δικαστική προσφυγή.

Η καταβολή εκείνη δεν κάλυψε τις αντίστοιχες διεκδικήσεις για τις επικουρικές συντάξεις και τα καταργημένα Δώρα. Για αυτά συνεχίστηκε η δικαστική διαμάχη.

Οι αξιώσεις αφορούν τις μειώσεις των νόμων 4051/2012 και 4093/2012, καθώς και τα επιδόματα Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας για το επίμαχο διάστημα.

Διαβάστε: Συνταξιούχοι / Ποιοι μένουν εκτός του επιδόματος των 400 ευρώ – Μεγάλη αδικία

Ποιοι μπορούν να συνεχίσουν τη διεκδίκηση

Όπως έχει διευκρινίσει το υπουργείο Εργασίας σε απάντησή του στη Βουλή, η απόσβεση των αξιώσεων δεν καταλαμβάνει τις δίκες που εκκρεμούσαν κατά τη δημοσίευση του νόμου, ως προς τα ποσά που υπερβαίνουν εκείνα που καταβλήθηκαν.

Επομένως, όσοι είχαν προσφύγει εγκαίρως μπορούν να συνεχίσουν τη δικαστική διαδικασία για τις απαιτήσεις που έχουν διατηρηθεί. Η έκβαση εξαρτάται από το περιεχόμενο της αγωγής και τα δεδομένα κάθε υπόθεσης.

Η κατάθεση αγωγής δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη επιστροφή χρημάτων. Αντίστοιχα, η έκδοση ευνοϊκής απόφασης δεν σημαίνει ότι ακολουθεί αμέσως πίστωση στον τραπεζικό λογαριασμό.

Πόσοι περιμένουν πληρωμή

Σύμφωνα με ρεπορτάζ των «Νέων» τον Σεπτέμβριο του 2026, περίπου 370.000 συνταξιούχοι είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για τα αναδρομικά του 11μήνου.

Από αυτούς, περίπου 20.000 είχαν πληρωθεί, ενώ για περίπου 150.000 είχαν εκδικαστεί οι αγωγές αλλά εκκρεμούσαν η καθαρογραφή και η κοινοποίηση των αποφάσεων στον ΕΦΚΑ. Για άλλους περίπου 200.000 οι υποθέσεις δεν είχαν ακόμη εκδικαστεί.

Σε νεότερο δημοσίευμα, στις 30 Οκτωβρίου, ο «Οικονομικός Ταχυδρόμος» επανέρχεται στις καθυστερήσεις και εκτιμά ότι για την κατηγορία των ανεκδίκατων αγωγών οι πληρωμές ενδέχεται να αρχίσουν μέσα στο 2027.

Πρόκειται για εκτίμηση της πορείας των εκκρεμοτήτων και όχι για ανακοινωμένο, ενιαίο χρονοδιάγραμμα καταβολής.

Τι προηγείται της καταβολής

Μετά τη δικαστική κρίση απαιτούνται η έκδοση και κοινοποίηση της απόφασης, ο έλεγχος για τυχόν ένδικα μέσα και η συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών.

Ακολουθεί η διοικητική επεξεργασία από τις αρμόδιες υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ, με έλεγχο των στοιχείων και υπολογισμό των ποσών που αντιστοιχούν στον δικαιούχο.

Αυτή η αλληλουχία εξηγεί γιατί δύο συνταξιούχοι που προσέφυγαν την ίδια περίοδο μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικό στάδιο πληρωμής.

Ποιοι έχουν μείνει εκτός

Για όσους δεν είχαν ασκήσει αγωγή μέχρι την κρίσιμη ημερομηνία, η νομοθεσία προέβλεψε απόσβεση των υπόλοιπων αξιώσεων με την καταβολή των προβλεπόμενων αναδρομικών κύριας σύνταξης.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργείου Εργασίας προς τη Βουλή, οι σχετικές διατάξεις για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα κρίθηκαν σύμφωνες με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με τις αποφάσεις 1403–1407/2022 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Η γενικευμένη επέκταση των επιστροφών σε όσους δεν είχαν προσφύγει θα απαιτούσε νέα νομοθετική παρέμβαση. Δεν προκύπτει αυτόματα από τις αποφάσεις που δικαιώνουν άλλους συνταξιούχους.

Παραμένει αναγκαία η εξέταση ειδικών περιπτώσεων, ιδίως όταν δεν είχαν καταβληθεί αναδρομικά κύριας σύνταξης το 2020 ή όταν διαφοροποιούνται το ασφαλιστικό καθεστώς και το αντικείμενο της διεκδίκησης.

Η εκκρεμότητα που παρατείνεται

Περισσότερο από μία δεκαετία μετά το επίμαχο 11μηνο, η υπόθεση εξακολουθεί να επιβαρύνει συνταξιούχους και οικογένειες με αναμονή, έξοδα και αβεβαιότητα.

Για όσους προσέφυγαν εγκαίρως, το ζητούμενο παραμένει η ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας και, εφόσον δικαιωθούν, η καταβολή των χρημάτων. Για όσους έχουν μείνει εκτός, η προοπτική μιας ευρύτερης επιστροφής εξαρτάται από πολιτική απόφαση και νέα ρύθμιση.