Οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να υπόκεινται σε περισσότερους ελέγχους για το πώς διαχειρίζονται τους αιτούντες άσυλο που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη, δήλωσε σε συνέντευξή του ο Τζόνας Γκρίμχεντεν, αξιωματούχος της Frontex για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ώρα που το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι καταγγελίες για επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές αρχές.

Ads

Μιλώντας στον Guardian, ο ίδιος τόνισε πως «ήταν σαφές για μένα ότι η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες που χρειάζεται ενισχυμένη παρακολούθηση», προσθέτοντας ότι «νομίζω ότι αυτό που λείπει τώρα από την πλευρά μου είναι η αύξηση της πίεσης, η αύξηση της ακρίβειας αυτού που νομίζω ότι πρέπει να γίνει για να αποφευχθούν παραβιάσεις».

Δίχως να δώσει παραπάνω λεπτομέρειες, πρότεινε πως η Frontex «θα μπορούσε να είναι παρούσα στις περισσότερες τοποθεσίες, να συμμετέχει σε περισσότερες δραστηριότητες» στα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας.

«Στις χώρες που δεν λειτουργούν σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ θα ήταν πιο λογικό να υπάρχουν περισσότερες δυνάμεις της Frontex και όχι λιγότερες», συνέχισε, επισημαίνοντας ότι η παρουσία του οργανισμού θέτει «σαφείς υποχρεώσεις» στα κράτη μέλη.

Ads

Ο Guardian σημειώνει πάντως πως «παρότι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων -οι οποίες κάνουν αναφορές εδώ και καιρό για παράνομες επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές αρχές- είναι πιθανό να χαιρετίσουν την αυξημένη επιτήρηση στα νοτιοανατολικά σύνορα της ΕΕ, η ίδια η Frontex έχει κατηγορηθεί για συνέργεια σε παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Ο Γκρίμχεντεν εντάχθηκε στην Frontex τον Ιούνιο του 2021, αναλαμβάνοντας να διασφαλίσει πως η διαχείριση των συνόρων της ΕΕ είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και τον χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ένωσης.

Τις πρώτες μέρες που ανέλαβε είχε ξεκινήσει μεγάλη εκστρατεία από δεκάδες ΜΚΟ και διασώστες για την κατάργηση της Frontex, την οποία κατηγορούσαν πως «εφαρμόζει θανατηφόρα πολιτική ελέγχου των συνόρων κατά των μεταναστών».

«Είναι ίσως μια λογική αντίδραση», είπε ο ίδιος όταν ρωτήθηκε σχετικά με το αίτημα αυτό. «Αλλά δεν νομίζω ότι είναι η λύση. Αντιθέτως, νομίζω ότι χρειάζεται η Frontex», τόνισε.
Ο ίδιος βέβαια αρνήθηκε να σχολιάσει την παραίτηση του εκτελεστικού διευθυντή της Frontex, Fabrice Leggeri.

Ο Σουηδός εμπειρογνώμονας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σημείωσε ότι τα προβλήματα του οργανισμού πηγάζουν από την πρακτική του παρελθόντος και μπορεί να επιλυθούν με την πρόσληψη μερικών δεκάδων αξιωματούχων.

Ο οργανισμός δέχθηκε πέρυσι επίπληξη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για αποτυχία να προσλάβει «τουλάχιστον» 40 υπαλλήλους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως απαιτείται από τη νομοθεσία της ΕΕ.

Παράλληλα, ο Guardian σχολιάζει πως οι ισχυρισμοί για βίαιες και παράνομες επαναπροωθήσεις στα ελληνικά σύνορα έχουν πολλαπλασιαστεί από την άνοιξη του 2020, όταν χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες επιχείρησαν να περάσουν τα χερσαία και θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας, με την ενθάρρυνση της τουρκικής κυβέρνησης.

Η παρέμβαση του Γκρίμχεντεν, σύμφωνα με τον Guardian, αποκαλύπτει τις ανησυχίες της ΕΕ για την ελληνική πολιτική ασύλου, ενώ το ίδιο μέσο αναφέρει ως παράδειγμα πως τον Ιούνιο, η ανώτατη αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μετανάστευση, Ίλβα Γιόχανσον, είπε στην ελληνική κυβέρνηση ότι «οι βίαιες και παράνομες απελάσεις μεταναστών πρέπει να σταματήσουν», προειδοποιώντας την Αθήνα ότι κινδυνεύει να χάσει τα κονδύλια της ΕΕ.

Τους πρώτους έξι μήνες του έτους, 5.567 πρόσφυγες και μετανάστες έφτασαν στην Ελλάδα μέσω θαλάσσιων οδών, σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες ανέφερε επίσης ότι η Τουρκία διέσωσε ή επαναπροώθησε 4.700 ανθρώπους μόνο τον Μάιο – αύξηση 47% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, όπως αναφέρεται.

Η ελληνική κυβέρνηση απορρίπτει επανειλημμένα τους ισχυρισμούς για παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τονίζει ο Guardian, υπενθυμίζοντας τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 5 Ιουλίου.

«Είναι δικαίωμα κάθε ευρωπαϊκού κράτους μέλους να προστατεύει τα σύνορά του με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Αυτό ακριβώς κάνει η Ελλάδα τα τελευταία τρία χρόνια», είχε πει τότε στους ευρωβουλευτές, ενώ είχε προσθέσει ότι η ανεξάρτητη υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς της Ελλάδας εξετάζει ορισμένους «ανησυχητικούς» ισχυρισμούς που έπρεπε «να διερευνηθούν περαιτέρω».

Ο πρωθυπουργός είχε κατηγορήσει επίσης την Τουρκία ότι δεν τηρεί τη συμφωνία του 2016 με την ΕΕ για να εμποδίζει τους μετανάστες να επιβιβάζονται σε βάρκες με προορισμό την Ευρώπη: «Ας μην επαναλάβουμε την τουρκική προπαγάνδα, ότι δεν έχουν κανένα ρόλο σε αυτό που συμβαίνει και ότι είναι οι Έλληνες είναι αυτοί που συμπεριφέρονται απάνθρωπα με όρους μη προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων».

Σημειώνεται πως ο Γκρίμχεντεν μπορεί να προτείνει την παύση ενός κράτους – μέλους της Ε.Ε. από τη Frontex εάν υπάρχουν συνεχείς παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο προειδοποίησε πως στην περίπτωση της Ελλάδας δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί αυτό το «όπλο».

«Δεν μπορώ να παρακολουθώ την κατάσταση στην Ελλάδα, αν δεν δραστηριοποιούμαστε στην χώρα και ο μηχανισμός παραπόνων δεν θα λειτουργεί. Οπότε νομίζω ότι με αυτή την έννοια, είναι σημαντικό να είναι παρούσα η Frontex», κατέληξε.