«Τη στιγμή που η μπάλα έφτανε στα πόδια του Πελέ, το ποδόσφαιρο μεταμορφωνόταν σε ποίηση!» Πόση αλήθεια εμπεριέχουν αυτά τα λόγια του σπουδαίου Πιέρ Πάολο Παζολίνι.  Γιατί, το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο νίκες και γκολ. Είναι κάτι πολύ παραπάνω. Είναι χάρη, είναι αρμονία, είναι φαντασία, είναι ποίηση σε κίνηση, είναι ύψιστη τέχνη. Είναι σαν να απολαμβάνουμε μία χορογραφία από έναν βιρτουόζο σολίστα.

Ads

Κι όλα αυτά, μάς τα χάρισε απλόχερα ο Πελέ!

Ads

Γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1940 στις Τρείς Καρδιές (Tres Coracoes) της Νοτιοανατολικής Βραζιλίας σαν Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο. Ο κόσμος θα το γνώριζε αργότερα ως Πελέ.

Ads

Ένα παιδί που δεν είχε όλα όσα θα μπορούσε να ονειρευτεί. Είχε όμως μια μπάλα, συχνά αυτοσχέδια. Κι έπαιζε σε δρόμους και αλάνες, ανάμεσα στη σκόνη και τα παιδιά της γειτονιάς του. Εκεί, χωρίς θεατές και χωρίς χειροκροτήματα, άρχισε να γεννιέται ο ποδοσφαιριστής που αργότερα θα μάγευε εκατομμύρια ανθρώπους.

Ads

Στα 15 του εντάχθηκε στη Σάντος, έναν από τους σημαντικότερους συλλόγους της Βραζιλίας. Ήταν ακόμη παιδί. Όμως, όταν έμπαινε στο γήπεδο, κάτι άλλαζε. Η μπάλα υπάκουε στα πόδια του.

Στα 16 του έκανε το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα και πολύ σύντομα έγινε πρωταγωνιστής. Η εξέλιξή του και η πορεία του ήταν εντυπωσιακές. Αυτά που ακολούθησαν, λίγοι μπορούσαν να τα φανταστούν. Γιατί, αυτά που κατόρθωσε ο Πελέ στο Μουντιάλ του 1958 στη Σουηδία, ξεπέρασαν κάθε φαντασία.

Πέτυχε το μοναδικό γκολ της Βραζιλίας κόντρα στην Ουαλία στις 19 Ιουνίου και την πήγε  στον ημιτελικό. Εκεί, στις 24 του μήνα, πέτυχε τρία γκολ στη νίκη με 5-2 εναντίον της Γαλλίας.

Μετά τον αγώνα και την εκπληκτική εμφάνιση του Πελέ,  ο Ζιστ Φοντέν, ο κορυφαίος Γάλλος ποδοσφαιριστής εκείνης της εποχής, αυτός που με 13 γκολ κατέχει το ρεκόρ σκοραρίσματος σε μία διοργάνωση, δήλωσε: Όταν είδα τον Πελέ να αγωνίζεται, αισθάνθηκα ότι έπρεπε να κρεμάσω τα ποδοσφαιρικά μου παπούτσια!

Πέντε μέρες αργότερα, στις 29 Ιουνίου, ο Πελέ πέτυχε δύο γκολ στον τελικό απέναντι στη Σουηδία στο θρίαμβο με 5-2, οδηγώντας τη Βραζιλία στη Γη της Επαγγελίας, χαρίζοντάς της το πρώτο της Παγκόσμιο Κύπελλο. Ήταν μόλις 17 ετών και 249 ημερών!

Ήταν ο νεότερος σκόρερ στην ιστορία του θεσμού, ο νεότερος που πέτυχε χατ-τρικ, ο νεότερος που σκόραρε σε τελικό, κι ο νεότερος παίκτης που κατέκτησε το τρόπαιο.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, στα γήπεδα της Χιλής, κατέκτησε το δεύτερο Παγκόσμιο τίτλο του. Η αποθέωσή του ήρθε οκτώ χρόνια αργότερα στο Μεξικό. Αδιαμφισβήτητος ηγέτης της Εθνικής Βραζιλίας, της καλύτερης ομάδας που γνώρισε ο πλανήτης, την οδήγησε στο ποδοσφαιρικό Έβερεστ και στην τρίτη κατάκτηση του Παγκόσμιου Κυπέλλου.

Στο Μεξικό, ο Πελέ έδωσε μοναδικές παραστάσεις. Η προσποίησή του στον ημιτελικό με την Ουρουγουάη μνημονεύεται ακόμη και χαρακτηρίζεται σαν το ωραιότερο γκολ που δεν μπήκε στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Στον τελικό απέναντι στην Ιταλία, σε εκείνο το αξέχαστο ποδοσφαιρικό ρεσιτάλ της Εθνικής Βραζιλίας, άνοιξε το σκορ με κεφαλιά και έδωσε την απίστευτη ασίστ στον Κάρλος Αλμπέρτο που έγραψε το τελικό 4-1.

Γραφιστική επιμέλεια: Ρενέτα Ζαννιδάκη.

Ο Πελέ ήταν στον κολοφώνα της δόξας του. Κατέκτησε με τον πλέον εμφατικό τρόπο το τρίτο του Παγκόσμιο Κύπελλο. Ένα μοναδικό επίτευγμα. Παραμένει μέχρι σήμερα ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει καταφέρει κάτι τέτοιο! Η διεθνής καταξίωσή του και η παραδοχή ότι ήταν ο κορυφαίος, ήταν καθολική.

Μέσα σ΄αυτό το κλίμα, ο Άντι Γουόρχολ, εξέφρασε τον θαυμασμό του για τον Πελέ με μία παροιμιώδη ατάκα: Ο Πελέ καταρρίπτει την θεωρία μου για  15 λεπτά δημοσιότητας. Αυτός, θα έχει 15 αιώνες!

Το Μουντιάλ του 1970 ήταν το τελευταίο του. Αυτό που σφράγισε με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη μεγαλειώδη διεθνή πορεία του. Μετά, αγωνίστηκε για κάποια χρόνια στις ΗΠΑ και στη Νιου Γιορκ Κόσμος. Η παρουσία του εκεί ήταν καθοριστική στην προβολή και την ανάπτυξη του αθλήματος στη χώρα.

Πρώτη Οκτωβρίου του 1977 έδωσε το τελευταίο παιχνίδι της ανεπανάληπτης καριέρας του. Στο Νιου Τζέρσεϊ, σε μία συμβολική αναμέτρηση ανάμεσα στη Σάντος και την Κόσμος, παρουσία 75.646 θεατών. Μάλιστα, αγωνίστηκε ένα ημίχρονο με κάθε ομάδα, και πέτυχε το τελευταίο του γκολ.

Πολλές σπουδαίες προσωπικότητες από το χώρο του ποδοσφαίρου αποθέωσαν τον Πελέ με διθυραμβικά λόγια. Αξίζει να θυμηθούμε τι είπαν γι΄αυτόν.

Φέρεντς Πούσκας: Ο καλύτερος ποδοσφαιριστής ήταν ο Ντι Στέφανο. Αρνούμαι να κατατάξω τον Πελέ ως ποδοσφαιριστή. Ήταν κάτι πολύ ανώτερο.

Γιόχαν Κρόϊφ: Μπορώ να γίνω νέος Ντι Στέφανο. Δεν θα γίνω όμως ποτέ νέος Πελέ. Αυτό ξεπερνάει τα όρια της λογικής.

Κλοντοάλντο: Σε κάποιες χώρες ήθελαν να τον αγγίξουν και σε κάποιες να τον φιλήσουν. Σε όλες τις χώρες όμως, ήθελαν να φιλήσουν το χορτάρι που πάτησε.

Κόστα Περέϊρα (αμυντικός της Μπενφίκα, μετά την ήττα από τη Σάντος στον τελικό του Διηπειρωτικού Κυπέλλου το 1962): Μπήκα στον αγώνα ελπίζοντας ότι θα μπορούσα να σταματήσω ένα μεγάλο παίκτη. Έφυγα πεπεισμένος ότι ο Πελέ ήταν κάποιος που δεν γεννήθηκε στον ίδιο πλανήτη με εμάς.

Μπόμπι Τσάρλτον: Μερικές φορές νιώθω ότι το ποδόσφαιρο ανακαλύφθηκε γι΄αυτόν το μαγικό παίκτη.

Ο Πελέ. Ένα φτωχό παιδί από τη Βραζιλία που πήρε μια μπάλα στα πόδια του και άρχισε να παίζει. Και καθώς έπαιζε, χωρίς να το γνωρίζει, έγραφε την ιστορία του.

Με μία μπάλα κι ένα όνειρο, και κατάφερε να γίνει παγκόσμιο σύμβολο. Ένα παιδί που δεν είχε τίποτα και άλλαξε τα πάντα. Αυτός που δεν έπαιζε απλώς ποδόσφαιρο, αλλά έκανε τον κόσμο να ονειρευτεί. Αυτός που δεν άφησε πίσω του μόνο τρόπαια, γκολ και δόξα.

Γιατί οι θρύλοι δεν μετριούνται μόνο με αυτά. Μετριούνται και με τα συναισθήματα που χαρίζουν. Κι ο Πελέ χάρισε απλόχερα συγκίνηση και χαρά. Γι΄αυτό θα παραμείνει για πάντα συνδεδεμένος με την ιστορία του ποδοσφαίρου και το όνομά του δεν θα αποτελεί απλώς μέρος αυτής της ιστορίας. Θα είναι συνώνυμο του ίδιου του ποδοσφαιρικού μεγαλείου.

Το ποδόσφαιρο είναι ύψιστη Τέχνη κι ο Πελέ είναι ο αιώνιος βασιλιάς της.

Στις 29 Δεκεμβρίου 2022 πέρασε στην αιωνιότητα.