Μπορεί να μην βρίσκεται στο αποκορύφωμα της καριέρας του αλλά στη δύση της, ωστόσο ο Λιονέλ Μέσι αποδεικνύει και στο φετινό Μουντιάλ γιατί παραμένει ο καλύτερος ποδοσφαιριστής στον κόσμο, ή μάλλον ο καλύτερος που πάτησε ποτέ στο χορτάρι.

Έχοντας φτάσει στα 39 του, με ύψος μόλις 1,70, ο Αργεντίνος είναι πιο κοντός από τους περισσότερους αμυντικούς που αντιμετωπίζει. Η ταχύτητα δεν ήταν ποτέ το δυνατό του σημείο, ενώ όπως είναι λογικό, πλέον είναι ακόμα πιο αργός.

Κι όμως, μέχρι στιγμής, έχει σημειώσει 8 γκολ στο Μουντιάλ κι έχει μοιράσει 2 ασσίστ, κάνοντας την «Αλμπισελέστε» να ονειρεύεται back to back κατάκτηση του τροπαίου.

Πώς είναι δυνατόν όμως κάποιος ο οποίος υπολείπεται σε αυτά που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε αθλητικές ικανότητες, τουλάχιστον σε σύγκριση με άλλους ποδοσφαιριστές, να εξακολουθεί να είναι ο καλύτερος παίκτης στο γήπεδο;

Σε αυτό το ερώτημα προσπαθούν να απαντήσουν με κοινό άρθρο τους στο Conversation ο Gert-Jan Pepping, Καθηγητής Επιστημών της Ανθρώπινης Κίνησης, στο Αυστραλιανό Καθολικό Πανεπιστήμιο, και ο Thomas McGuckian, λέκτορας στο ίδιο ίδρυμα.

Έχει πραγματικά σημασία η αθλητική ικανότητα;

Όπως σημειώνουν, αρκετοί εκπλήσσονται από τα επιτεύγματα του Λιονέλ Μέσι, επειδή έχουν στο μυαλό τους ένα συγκεκριμένο πρότυπο, σχετικά με το τι κάνει έναν αθλητή σπουδαίο, το οποίο αφορά κυρίως το σώμα: ταχύτητα, ύψος, δύναμη, φυσική κατάσταση.

Με βάση αυτή την άποψη, ο Μέσι μοιάζει να αποτελεί εξαίρεση.

«Τι θα γινόταν όμως αν το ίδιο το αφήγημα ήταν το πρόβλημα; Τι θα γινόταν αν το ποδόσφαιρο δεν ήταν ποτέ ένας αγώνας φυσικών ικανοτήτων;», αναρωτιούνται οι δύο Πανεπιστημιακοί.

Υπενθυμίζουν πως ο Γιόχαν Κρούιφ, ο μεγάλος Ολλανδός ποδοσφαιριστής, προπονητής, σχολιαστής και φιλόσοφος του ποδοσφαίρου, το είχε καταλάβει ξεκάθαρα πριν από μισό αιώνα. Ο ίδιος είχε δηλώσει:

«Τι είναι η ταχύτητα; Ο αθλητικός Τύπος συχνά συγχέει την ταχύτητα με τη διορατικότητα. Αν αρχίσω να τρέχω λίγο νωρίτερα από κάποιον άλλο, φαίνομαι πιο γρήγορος».

Είναι μια παρατήρηση που ακούγεται σαν γρίφος, αλλά ένας γρήγορος παίκτης συχνά δεν είναι αυτός που έχει τα πιο γρήγορα πόδια, αλλά αυτός που θα ξεκινήσει μια κίνηση νωρίτερα.

Αυτό που μοιάζει δηλαδή με ταχύτητα είναι πολύ συχνά ένα προβάδισμα που εξασφαλίζεται χάρη στην αντίληψη.

Η σημασία της παρατήρησης του γηπέδου

Οι δύο συγγραφείς του άρθρου μας καλούν να σκεφτούμε τι συμβαίνει τα δευτερόλεπτα πριν ο Μέσι λάβει μια πάσα. «Παρατηρήστε τον για 30 δευτερόλεπτα όταν η μπάλα δεν βρίσκεται καν κοντά του: το κεφάλι του σπάνια μένει ακίνητο. Μια ματιά πάνω από τον αριστερό ώμο, μια άλλη προς τα δεξιά, και μετά πάλι στον παίκτη που έχει την μπάλα.

Τίποτα από όλα αυτά δεν φαίνεται αξιοσημείωτο, μέχρι να συνειδητοποιήσετε ότι έχει ήδη συλλέξει πληροφορίες που οι άλλοι δεν έχουν ακόμα εντοπίσει, ή τουλάχιστον δεν είναι τόσο επιδέξιοι στο να τις εντοπίζουν», εξηγούν στο Conversation.

Μέχρι τη στιγμή που η μπάλα φτάνει σε αυτόν, γνωρίζει ήδη πού βρίσκονται οι αμυντικοί και οι συμπαίκτες του, καθώς και πού θα υπάρξουν κενά. Ο έλεγχος της μπάλας, η στροφή, η πάσα που διασπά την άμυνα: όλα αυτά είναι το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο κομμάτι συμβαίνει πριν καν αγγίξει τη μπάλα, σύμφωνα με τους ίδιους.

Το αξιοσημείωτο είναι πως, όπως υπογραμμίζουν, αυτό είναι κάτι που μπορεί να μετρηθεί. Για περισσότερο από μια δεκαετία, ο Gert-Jan Pepping και ο Thomas McGuckian μελετούν τον τρόπο με τον οποίο οι ποδοσφαιριστές συλλέγουν πληροφορίες πριν λάβουν τη μπάλα. Συνεργαζόμενοι με αθλητές από ακαδημίες νεαρών έως επαγγελματίες ανώτερης κατηγορίας, τοποθέτησαν μικρούς αισθητήρες κίνησης στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους και κατέγραψαν πόσο συχνά και πόσο ευρέως γύριζαν το κεφάλι τους για να κοιτάξουν γύρω τους κατά τη διάρκεια ενός αγώνα.

Μετρούσαν λοιπόν αυτό που ονόμασαν «οπτική εξερεύνηση» – ή, πιο απλά, «σάρωση».

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη W3 Football (@w3football)

Λιονέλ Μέσι: Τα μάτια στην πλάτη και η σάρωση του γηπέδου

Οι δυο τους έθεσαν ένα διπλό ερώτημα: πόσο πολύ κοιτάζουν γύρω τους οι παίκτες πριν φτάσει η μπάλα σε αυτούς, κι αν αυτό έχει κάποια σημασία.

Όπως εξηγούν, τα ευρήματα ήταν σαφή. Οι παίκτες που σάρωναν πιο συχνά τα δευτερόλεπτα πριν λάβουν τη μπάλα ήταν ταχύτεροι στην εκτέλεση της επόμενης πάσας τους, πιο πιθανό να στρίψουν με τη μπάλα αντί να την πασάρουν με ασφάλεια προς τα πίσω, και πιο πιθανό να κάνουν μια πάσα προς τα εμπρός που πραγματικά απειλούσε την αντίπαλη ομάδα.

Οι πληροφορίες που συγκέντρωναν πριν φτάσει η μπάλα καθόριζαν το τι ήταν σε θέση να κάνουν μόλις αυτή έφτανε. Η σάρωση είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας παίκτης αποκτά αυτές τις πληροφορίες εξ αρχής.

Οι δύο τους μάλιστα διέκριναν δύο σκοπούς της ανίχνευσης. Ο πρώτος είναι ο προσανατολισμός: το να κοιτάζουμε γύρω μας για να ανακαλύψουμε τι προσφέρει συνολικά το πεδίο, ποιες επιλογές υπάρχουν, πού βρίσκεται ο κίνδυνος και τι μπορεί να γίνει διαθέσιμο.

Ο δεύτερος είναι η εξειδίκευση: η πιο λεπτομερής, μεταγενέστερη ανίχνευση που καθοδηγεί την εκτέλεση μιας πάσας.

Ο προσανατολισμός έρχεται πρώτος και είναι αυτός που τείνουμε να παραμελούμε, τόσο στην έρευνα όσο και στην προπόνηση, επειδή συμβαίνει μακριά από τη μπάλα, όταν δεν φαίνεται να συμβαίνει τίποτα δραματικό. Ωστόσο, αποτελεί το θεμέλιο. Δεν μπορείς να στοχεύσεις μια πάσα που δεν είδες ποτέ ότι υπήρχε.

Ο Κρόιφ το έθεσε ως εξής: «Υπάρχει μόνο μία στιγμή στην οποία μπορείς να φτάσεις εγκαίρως. Αν δεν είσαι εκεί, είτε είσαι πολύ νωρίς είτε πολύ αργά».

«Εδώ είναι που ο Μέσι παύει να αποτελεί μια ανωμαλία και γίνεται το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα που μπορεί να φανταστεί κανείς για το τι επιβραβεύει αυτό το άθλημα. Ποτέ δεν έχει νικήσει τους αντιπάλους του κυρίως με τη σωματική του δύναμη. Τους νικά με το χρόνο, και τον κερδίζει επειδή αντιλαμβάνεται τα πράγματα νωρίτερα.

Αν είναι πιο αργός, δεν έχει σημασία, γιατί δεν συναγωνίζεται κανέναν – έχει φροντίσει, χάρη στην πιο έγκαιρη και καλύτερη αντίληψή του, να μην χρειαστεί ποτέ να το κάνει. Το πιο κοντό, πιο αργό, γηράσκον σώμα δεν είναι ένα μειονέκτημα που ξεπερνά χάρη στη μεγαλοφυΐα του. Είναι ένα σημάδι ότι το σώμα δεν ήταν ποτέ το κύριο θέμα», επισημαίνεται στο άρθρο.

«Ειλικρινά, δεν έχει σημασία εάν ο κόσμος λέει ότι περπατάει στο γήπεδο, γιατί στο ποδόσφαιρο, δεν κερδίζει αυτός που τρέχει περισσότερο. Αλλά αυτός που παίζει καλύτερα, και κανείς δεν παίζει σαν αυτόν», έγραψε πρόσφατα η αργεντίνικη εφημερίδα «Clarín», ενώ το BBC, ανέφερε στο ίδιο μήκος κύματος: «Ο Μέσι παρατηρεί. Ο Μέσι περιμένει. Ο Μέσι εξοικονομεί ενέργεια για τις στιγμές που μετράνε. Το σώμα μπορεί να είναι πιο αργό, αλλά ο εγκέφαλος παραμένει τόσο κοφτερός όσο μια λεπίδα. Η ιδιοφυΐα, ωστόσο, είναι μόνιμη».

Η ικανότητα που μπορείς να αναπτύξεις

Φυσικά, η αντίληψη του γηπέδου δεν είναι το παν. Η τεχνική, η εμπειρία και η ομαδική τακτική παίζουν όλες σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, χωρίς έγκαιρες πληροφορίες, αυτές οι ικανότητες σπάνια έχουν την ευκαιρία να εκφραστούν.

Από αυτό προκύπτει ένα μάθημα, σύμφωνα με τους συγγραφείς του άρθρου: η αντίληψη είναι κάτι που μπορούμε να αναπτύξουμε, σκόπιμα, σε παίκτες που δεν θα είναι ποτέ οι πιο γρήγοροι ή οι πιο ψηλοί.

Οι προπονητές το αντιλαμβάνονται ήδη αυτό όταν φωνάζουν «κοίτα πίσω σου» σε έναν παίκτη που είναι έτοιμος να βρεθεί σε δύσκολη θέση ή να χάσει από τα μάτια του έναν αντίπαλο παίκτη.

Τα δεδομένα μάλιστα υποδεικνύουν ότι η συνήθεια να παρατηρεί κανείς το γήπεδο πριν φτάσει η μπάλα μπορεί να καλλιεργηθεί από μικρή ηλικία.

Το μεγαλείο του Μέσι

Έχει αφιερωθεί άπλετος χρόνος στην προετοιμασία αθλητών στο γυμναστήριο, αλλά πολύ λιγότερος στην καλλιέργεια αυτού που ο Μέσι διαθέτει σε αφθονία, υπογραμμίζουν οι δύο άνδρες, καταλήγοντας στο εξής:

«Έτσι, την επόμενη φορά που κάποιος αναρωτηθεί πώς ένας 39χρονος, με ύψος μόλις 1,70 μ., εξακολουθεί να κυριαρχεί σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο, κοιτάξτε το κεφάλι του, όχι τα πόδια του. Το μεγαλείο δεν κρυβόταν ποτέ στο σώμα. Ήταν πάντα στο βλέμμα».