Πριν 35 χρόνια στην περίφημη πλατεία του Μαρακές Τζαμάα ελ Φνα οι άνθρωποι έστεκαν ολόγυρα μαγεμένοι ακούγοντας χαρισματικούς αφηγητές παραμυθιών δίπλα από τους γητευτές των φιδιών. Χωρίς κινητά τηλέφωνα και τον δύσοσμο χυλό των social media.

Η πόλη Ουαρζαζάτ έστεκε σαν νωχελική μάγισσα στην μέση της ερήμου μέχρι που την ανακάλυψαν οι έμποροι του καταναλωτισμού και την μετέτρεψαν σε όνομα μάρκας αρώματος με την μυρωδιά του λιβανιού.

Το Μαρόκο άλλαξε, όπως όλα έχουν αλλάξει στο παγκόσμιο πλέον χωριό μας. Μάταια έψαχνες πριν πέντε- έξι χρόνια να αισθανθείς αυτό που τράβηξε στην άσπρη πόλη της Ταγγέρης τον Τζακ Κέρουακ με τους μπήτνικς μαζί με τον Πωλ Μπόουλς και το Τσάι του στην Σαχάρα.

Αν παρακάμψεις τα τάγματα των τουριστικών γκρούπς που τρέχουν ασθμαίνοντας πίσω από τα σημαιάκια των αρχηγών για να βγάλουν φωτογραφίες και χαθείς στα ατέλειωτα σοκάκια της συγκλονιστικής Φεζ, μπορείς να βρεις κάτω απ΄ την επιφάνεια αυτό που συνδέει το χθες με το σήμερα.

Μένοντας σ΄ ένα από τα φθηνά Dar των λαβύρινθων θα ξεβολευτείς γιατί η χαλασμένη πόρτα του μπάνιου δεν επισκευάστηκε ποτέ και η αποχέτευση μύριζε, αλλά σκέψου και αυτούς που ζουν μέσα στις κόγχες ποια πραγματικότητα βιώνουν πέρα απ΄ την γραφικότητα.

Το Μαρόκο γνωρίζει εντυπωσιακούς ρυθμούς ανάπτυξης αλλά το 20% του πληθυσμού ζει με τέσσερα δολάρια την μέρα. Εδώ πέρα, μου λέει ο Ασράφ που ψάχνει Αμερικανούς για να τους ξεναγήσει, υπάρχουν παρά πολλοί άνθρωποι που ζουν underground.

Αρκετοί απ’  αυτούς δεν στέλνουν τα παιδιά στο σχολείο επειδή απλά μάχονται για να τα θρέψουν και να τα ντύσουν. Του υπενθυμίζω ότι η νέα γενιά εξεγέρθηκε διαδηλώνοντας δυναμικά και απαιτώντας ριζικές αλλαγές στην παιδεία την υγεία και το πολιτικό σύστημα.

Αφορμή ήταν ο θάνατος τεσσάρων εγκύων που περίμεναν επέμβαση για καισαρική σε νοσοκομείο του Αγκαντίρ. Όχι εδώ στη Φέζ, λέει, αλλά στην Καζαμπλάνκα και στις παραλιακές πόλεις του Ατλαντικού έγινε ο χαμός.

Ο βασιλιάς του Μαρόκο Μοχάμετ ΣΤ΄ο οποίος στην λεγόμενη αραβική άνοιξη ελίχθηκε εξαγγέλοντας δημοκρατικές αλλαγές με ενίσχυση του κοινοβουλίου, ένιωσε πάλι τον κίνδυνο και αντέδρασε.

Υποσχέθηκε μέτρα για τη δημόσια υγεία και παιδεία ανακοινώνοντας την παροχή κινήτρων για την συμμετοχή των νέων στην πολιτική.

Υποσχέθηκε μέχρι και την κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των εξόδων της προεκλογικής εκστρατείας αυτών που θα το πράξουν! Δεν θα έχει φαίνεται ακούσει ο Μοχάμετ ΣΤ΄ για το ρόλο του ιδιωτικού τομέα στον έλεγχο της ελληνικής κληρονομικής δημοκρατίας.

Η Υγεία πάντως αναδεικνύεται σε τομέα αιχμής με την νεοφιλελεύθερη λαίλαπα της ιδιωτικοποίησης να την καθιστά απρόσιτη για το φτωχό και το μεσαίο πολίτη.

Ο προφήτης Μωάμεθ προφύλαξε τους πιστούς από το αλκοόλ, αλλά έμειναν εκτεθειμένοι σε κάθε είδους σκουπιδοτροφή με αποτέλεσμα πρώτη αιτία θανάτου στο Μαρόκο να είναι μακράν τα καρδιακά νοσήματα και δεύτερη τα εγκεφαλικά επεισόδια.

Την ίδια ώρα τεράστιοι πόροι κατευθύνονται στις στρατιωτικές δαπάνες με τον εχθρό εδώ να λέγεται Αλγερία και με μια προσπάθεια ενίσχυσης της ντόπιας παραγωγής με σκοπό την αύξηση απασχόλησης. Όπλα παντού στο όνομα της αποτροπής και της ειρήνης.

Η κλιματική αλλαγή με την έλλειψη νερού απειλεί σοβαρά τη γεωργική παραγωγή , αλλά ποιος νοιάζεται για το αύριο. Γι΄αυτό θα φροντίσει ο Ντόναλντ Τραμπ.

Κατά τα άλλα ο νόμος στο Μαρόκο είναι νόμος. Σου δίνουν κλήση επειδή έτρεχες με 80 χιλιόμετρα ενώ πριν  4-5 χιλιόμετρα υπήρχε μια πινακίδα που έλεγε 60! Οι ντόπιοι που τους σταματούσαν την έβγαζαν με μια παρατήρηση ή με ότι άλλο προαιρούνταν.

Όσο πήγαινες βόρεια το τοπίο θύμιζε Μεσόγειο και η περίφημη μπλε πόλη Τσεφτσάουεν μοιάζει πιο βιώσιμη απ΄ όλες, εκτός και αν σου την έχει στημένη κάποια δηλητηρίαση από το φαγητό. Η ομορφιά της όμως τα σκεπάζει όλα, άλλωστε τι θα ήταν η ζωή χωρίς την ομορφιά; Πίνεις ένα χυμό μάνγκο με πορτοκάλι και κανέλα στο υπαίθριο καφενείο και ξαφνικά τα βλέπεις όλα πιο μπλε απ΄ ότι είναι.

Στη Μεκνές που μόνο δορυφορικά προς τη Φεζ δέχεται κάποιους ημερήσιους επισκέπτες, είσαι πολύ κοντά στην καθημερινή ζωή των ντόπιων.

Το σούρουπο υπό την απαραίτητη μαγνητοφωνημένη φωνή του Μουεζίνη ο κόσμος κατηφορίζει στην τεράστια πλατεία που περιβάλλεται από τα τείχη.

Στο κέντρο της δυο  ξυπόλητοι δίνουν μια παράσταση που στους μοντέρνους καιρούς μας θα την ονομάζαμε stand up comedy.

Ο ένας από τους δυο ξυπόλυτους θυμίζει μελαμψή μετενσάρκωση του Αλέκου Τζανετάκου τρώγοντας σφαλιάρες αδιαμαρτύρητα.

Το γκρίζο της ζωής με την ατέλειωτη προσευχή στα τζαμιά θέλει και κάποιο χρώμα το οποίο έρχεται να δώσει το ποδόσφαιρο.

Πριν τριάντα πέντε χρόνια στην αμμουδιά της Εσαουίρας στον Ατλαντικό παίζαμε μπάλα στις επτά το πρωί .

Τα ξυπόλητα παιδιά φάνταζαν να χορεύουν με το τόπι, συνδυάζοντας το ζογκλερικό με το δυναμικό.

Από τότε μέχρι σήμερα το Μαρόκο μετατράπηκε σε μεγάλη  ποδοσφαιρική δύναμη, νικώντας όσο ήμουνα εκεί, την Αργεντινή στο παγκόσμιο πρωτάθλημα κάτω των 21.

Ο θεός μαζί με τον θεό της μπάλας, ένας αξεπέραστος συνδυασμός για να ξεχνάει ο λαός τα βάσανά του.