Τη λένε και νησί της ομορφιάς την Κορσική. Όχι άδικα. Με αγριάδα και γλύκα μαζί. Με εντυπωσιακά βουνά, πανέμορφες ακτές, τοπία που σου κόβουν την ανάσα, πετρόχτιστα χωριά, πλούσια κληρονομιά, υλική και άυλη, και μυρουδιά ιστορίας παντού.
Συμπύκνωμα αυτής με ‘εξωτερικούς εχθρούς’ ήδη δόθηκε (Κορσική Ι). Θα ακολουθήσει και άλλη με τους ‘εσωτερικούς’ εχθρούς στο Κορσική ΙΙΙ. Εδώ θα πάρουμε μια γεύση γεωγραφίας και, επιλεκτικά, των κατασκευασμάτων φύσης και ανθρώπων και του τι κάνουν Γαλλία και Κορσική για αυτά.
Τέταρτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, η Κορσική έχει ακτογραμμή περίπου 1.000 χλμ. Τη χωρίζουν μόνο 11 χλμ από την ιταλική Σαρδηνία και 90 χλμ από την Τοσκάνη, ενώ 170 χλμ από το πλησιέστερο γαλλικό έδαφος, την Κυανή ακτή.
Τον Ιανουάριο 2026, ο πληθυσμός της εκτιμήθηκε σε 365.636. Κυρίως ορεινή, έχει πάνω από 100 κορυφές που ξεπερνούν τα 2.000 μέτρα, με ανώτατο ύψος τα 2.706 μ.
Καυχάται δικαίως και για τις 200 τόσες παραλίες της. Δεν της λείπουν ούτε και τα εσωτερικά νερά που φτιάχνουν ξεχωριστά τοπία ούτε τα θαλερά δάση σε υψόμετρο, στο εσωτερικό.
Χαμηλά, κυριαρχεί το Μεσογειακό τοπίο με τους ανθεκτικούς, συχνά αρωματικούς θάμνους.
Κόστα κόστα περιήγηση στην κατοικημένη Κορσική και μετά στην ενδοχώρα
Σήμα κατατεθέν της Κορσικής το Bonifacio (Μπουνιφάτσου στα κορσικάνικα), στο νοτιότατο άκρο, φάτσα στη Σαρδηνία, ένας βράχος σα μικρογραφία της Σαντορίνης σε πιο δραματική εκδοχή και μια πόλη που κρέμεται επάνω στο γκρεμό, εδώ και 12 αιώνες.
Από το κορφοβούνι χύνεται στη θάλασσα, στο βαθύ, πολύβουο λιμάνι της. Μια φαρμακερή σκάλα 187 σκαλιών, με κλίση 45 μοιρών, σκαλισμένη πάνω στο βράχο θυμίζει το πέρασμα των Ισπανών και προσκαλεί τους τολμηρούς.
Η θάλασσά της έχει κάτι απίστευτα ψάρια που σε κοιτούν επίμονα στη μούρη σα να σε περιεργάζονται κι από μέσα της ξεπηδούν εντυπωσιακοί βράχοι.
Δεν γίνεται να πας στην Κορσική και να μην αφιερώσεις έστω και λίγο χρόνο σε αυτή τη γοητευτική πολιτεία με τις συγκλονιστικές θέες και θάλασσες.
Στην άλλη άκρη, βορειοανατολικά, βρίσκεται η Bastia, από το μπαστίλια ή φρούριο, στην αρχή της χερσονήσου του Cap Corse (κορσικάνικο ακρωτήρι).
Ήταν η πρωτεύουσα του νησιού μέχρι το 1791. Γεμάτη ποίηση και μουσικές και θρύλους ναυτικών, χύνεται από την ακρόπολη με την πανέμορφη παλιά πόλη στο πολύχρωμο παλιό λιμάνι με τα αναρίθμητα κατάρτια από ψαροκάϊκα και σκάφη αναψυχής. Το νέο λιμάνι της είναι το δεύτερο μεγαλύτερο της Γαλλίας και η ίδια επιχειρηματικό και οινοπαραγωγικό κέντρο.
Το εντυπωσιακό Παλάτι των Κυβερνητών, Γενοβέζων, σήμερα μουσείο και χώρος εκθέσεων και συναυλιών, υπενθυμίζει τη σημασία που είχε και παλιότερα η πόλη.
Ένας εξαιρετικός πεζόδρομος συνδέει τη Μπαστία με τη μεγάλη αμμουδερή παραλία της, την Αρινέλα, ενώ κοντά της, η χερσόνησος του Cap Corse είναι ένα διαμαντάκι, με όμορφα χωριά όπως η Nonza, ωραίες επιμήκεις παραλίες όπως η Saint-Florent και Tamarone και γραφικά ψαροχώρια, όπως η πολύχρωμη Erbalunga.
Στα βορειοδυτικά, στην περιοχή της Balagne που συνδυάζει βουνά, δάση, χωριουδάκια γαντζωμένα πάνω στους λόφους και ωραίες παραλίες (μια από αυτές η St Ambroggio), τα παραθαλάσσια Calvi και L‘Île-Rousse, απέναντι από την Κυανή Ακτή της Γαλλίας, είναι σημαντικοί τουριστικοί πόλοι.
Όλη η περιοχή έχει μετατραπεί σε παράδεισο των περιπατητών ακόμη και το χειμώνα, προσφέροντας εκπληκτική θέα απέναντι, προς τα ιταλικά παράλια, τις μέρες με καθαρό ουρανό.
Το Κάλβι διεκδικεί και τον τίτλο της γενέτειρας του Κολόμβου. Στην όμορφη Γενοβέζικη μικρή πόλη, κλασικά με λιμάνι και ακρόπολη, κάθε Σεπτέμβριο, διοργανώνονται πολυφωνικές συναντήσεις με συμμετοχή μουσικών από όλον τον κόσμο καθώς και φεστιβάλ τζαζ και ηλεκτρονικής μουσικής, τον Ιούνιο και Ιούλιο, αντίστοιχα.
Από το Κάλβι ξεκινούν πολλά πλοιάρια προς σπουδαίους θαλασσινούς προορισμούς. Το ακόμη πιο μικρό Ιλ Ρους (κόκκινο νησί, από το χρώμα των βράχων του), με τα οχυρωμένα τείχη του, πολύ πρόσφατο, του 1758, δημιούργημα του ήρωικού Πάολι για να έχει λιμάνι η Δημοκρατία του που να μην ανήκε στους Γενοβέζους, είναι σήμερα κύρια πύλη εισόδου τουριστών και εμπορευμάτων από τη Γαλλία.
Πιο κάτω στα δυτικά, είναι το Καρζές, η πόλη των Ελλήνων και μετά το Αζαξιό (ή Αγιάτσου, Αιάκειο), η σημερινή πρωτεύουσα και λιμάνι, φυσικά και με ακρόπολη, επίπεδη στο μεγαλύτερο τμήμα της, με ωραίες θέες και φαρδιές λεωφόρους και με την κεντρική να φέρει το όνομα του μεγάλου τέκνου της, του Ναπολέοντα.
Από εδώ φεύγουν πλοία προς το νησί Έλβα, τον τόπο εξορίας του και πλοιάρια προς διάφορους θαλασσινούς προορισμούς, μεταξύ των οποίων προς τα νησάκια Sanguinaires, με αξιοσημείωτη βιοποικιλότητα και ξεχωριστό ιστορικό παρελθόν.
Η οικία Βοναπάρτη, μουσείο σήμερα, είναι ο συνηθέστερος προορισμός των τουριστών της πόλης, αλλά το Palais Fesch, μουσείο τεχνών και βιβλιοθήκη έχει σπουδαία έργα και είναι η δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή ιταλικής τέχνης στη Γαλλία μετά το Λούβρο.
Η αγορά τροφίμων κοντά στη μαρίνα, ένας γαστρονομικός παράδεισος, αξίζει ειδική επίσκεψη. Ίσως θέλει επίσκεψη και το εστιατόριο 20123. Σερβίρει το ίδιο μενού εδώ και 30τόσα χρόνια. Για κρασί επιλέγεις μόνο χρώμα. Για νερό, γεμίζεις εσύ την κανάτα από την παλιά βρύση, μέσα στο εστιατόριο.
Συνεχίζοντας να κατεβαίνουμε νότια στη δυτική πλευρά, συναντάμε το παραλιακό Propriano με κοντά του την όμορφη παραλία του Porto Pollo. Από εκεί ξεκινούν θαλασσινές εξορμήσεις στις εντυπωσιακές προστατευόμενες περιοχές του δυτικού μέρους του νησιού και στην εξαίρετη παραλία της Roccapina.
Πιο μέσα, είναι η Sartène, χτισμένη από τους Γενοβέζους, με υπέροχη αρχιτεκτονική και αμπελώνες ολόγυρα που παράγουν εξαιρετικής ποιότητας κρασί.
Με ισχυρή προσήλωση στις παραδόσεις, καλές και κακές, αποκλήθηκε η πιο κορσικάνικη πόλη της Κορσικής. Εκεί βρίσκεται και το μουσείο προϊστορίας της Κορσικής και κοντά οι θερμές πηγές Caldane, με φυσικές πισίνες από γρανίτη κατά μήκος του ποταμού Fiumicicoli.,
Στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος, στην ανατολική πλευρά του νησιού είναι το Porto Vecchio, επάνω σε ροδόχροους βράχους, κλασικά με ακρόπολη και λιμάνι, στην αρχή της μεγάλης ελώδους και προσχωσιγενούς περιοχής της ανατολικής Κορσικής, παλιότερα έρμαιο της ελονοσίας.
Ιδρύθηκε στα χρόνια της Τράπεζας του Αγίου Γεωργίου (βλ. Κορσική Ι) αλλά δεν μακροημέρευσε. Δεν άφηνε η ελονοσία. Τα μεγάλα έργα της μεταπολεμικής περιόδου άλλαξαν το σκηνικό και σήμερα είναι μεγάλος τουριστικός προορισμός, με πασίγνωστες ωραίες αλλά και συνωστισμένες παραλίες κοντά του, όπως η Tamaricciu, η Rondinara (σαν πέταλο αλόγου), η Santa Giulia, η Palombaggia.
Ανεβαίνοντας την επίπεδη ανατολική πλευρά με τις πολλές λιμνοθάλασσες, θα συναντήσουμε τη μικρή Aleria, όπου οι Φωκαείς του 6ου αιώνα έφτιαξαν την αποικία τους και που οι Ρωμαίοι αργότερα την έκαναν πρωτεύουσα του νησιού.
Η επίπεδη περιοχή ολόγυρα είναι αγροτική, κυρίως αμπελουργική, ενώ στη θάλασσα υπάρχουν πολλές υδατοκαλλιέργειες, με σημαντική την παραγωγή μυδιών -όλες δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν όταν έφυγε ο φόβος της ελονοσίας.
Όμως, η καρδιά της Κορσικής χτυπάει στην ενδοχώρα, στο Corte (Κόρτι, κορσικάνικα), μέσα σε ένα εντυπωσιακό ορεινό τοπίο, πάλαι ποτέ πρωτεύουσα της ανεξάρτητης Κορσικής. Σαν αετοφωλιά, το κάστρο της ακροβατεί στην άκρη του γκρεμού. Εκεί έχει την έδρα του και το πανεπιστήμιο Πάολι που έδωσε νέα ζωή στην πόλη.
Από εκεί ξεκινάει και η διαδρομή για το φημιστό φαράγγι Ραστόνικα, με πανέμορφους πληθυσμούς κορσικάνικης μαύρης πεύκης, όπως και άλλες εξαιρετικές ορειβατικές διαδρομές. Δίπλα είναι και η περιοχή της Castagniccia, με παραγωγή σπουδαίων αλλαντικών από τα ελεύθερης βοσκής γουρουνάκια κι όπως το μαρτυράει η λέξη γεμάτη με καστανιές που έσωσαν τον πληθυσμό σε δύσκολες ώρες λιμού.
Δεν είναι τυχαίο που το κάστανο είναι βασική τροφή της Κορσικής και μπαίνει σχεδόν παντού, σε τυριά, αλλαντικά, ακόμη και στις μπύρες. Για τη ζύμωση, για παράδειγμα, της τοπικής μπύρας Pietra, εκτός από βύνη χρησιμοποιείται και αλεύρι κάστανου. Σπαρμένη και με μικρά όμορφα χωριά, η Castagniccia καμαρώνει που ένα από αυτά, η Morosaglia, είναι η γενέτειρα του εθνικού ήρωα Πασκουάλε Πάολι.
Πλήθος μικρά χωριά στο εσωτερικό του νησιού είναι ακόμη ζωντανά. Evisa, Felicetu, Lama, Pigna, Spelucanto, Tralonca, Zonza και τόσα άλλα έχουν πολλά να προσφέρουν στον επισκέπτη σε τοπίο, έθιμα και προϊόντα.
Φύση, βιοποικιλότητα και προστασία
Η Κορσική προστατεύει τη σπουδαία βιοποικιλότητά της με τα εξής καταφύγια άγριας ζωής:
- Scandola, στη δυτική πλευρά, στον κόλπο του Πόρτο, με 919 ha χερσαίο τμήμα στην ομώνυμη χερσόνησο και 1.000 ha θαλάσσio, με βραχώδεις ηφαιστειακούς σχηματισμούς που χρονολογούνται στον Παλαιοζωικό αιώνα (~550-250 εκ. χρόνια πριν) και πλούσια βιοποικιλότητα. Μπάνιο, ψάρεμα, κατάδυση απαγορεύονται και τα πλοία υποχρεούνται σε χαμηλές ταχύτητες.
- Τα νησάκια Finnocchiarola, τρία, στον βορρά, πάνω από το Cap Corse, το μικρότερο καταφύγιο άγριας ζωής, κατεξοχήν πουλιών, μόλις 3 ha.
- Ο βάλτος Bigulia, μεγάλη υγροτοπική περιοχή του καταλόγου Ramsar, 1.752 ha, κυρίως λιμνοθαλάσσια, στα βορειοανατολικά, κάτω από τη Μπαστία, ο παράδεισος πουλιών και ορνιθολόγων.
- Τα νησιά Cerbicales, αρχιπέλαγος έξι νησιών, στην ανατολική πλευρά, κοντά στο Πόρτο Βεκιο, 60 ha. Απαγορεύονται ψάρεμα, κυνήγι και προσέγγιση.
- Τα τρία έλη της Suartone, υγροτοπική περιοχή με εφήμερα νερά που περιβάλλεται από μακεία βλάστηση, 217 ha, ένας χλωριδικός παράδεισος στο μέσο περίπου της απόστασης Μπονιφάτσιο-Πόρτο Βέκιο.
- Τα στενά του Bonifacio, τεράστια προστατευόμενη περιοχή 79.460 ha, στον νότο, τμήμα του διεθνούς θαλάσσιου πάρκου μεταξύ Κορσικής και Σαρδηνίας, περικλείει και τα αρχιπελάγη των νησιών Lavezzi, Cerbicale, Bruzzi, Moines και τους γκρεμούς του Μπονιφάτσιο.
Πρόσφατα (2016), δημιουργήθηκε στον βορρά ένα ακόμη θαλάσσιο πάρκο, των Cap Corse και Agriate, μια τεράστια περιοχή (684.000 ha) που εκτείνεται από βόρεια της Μπαστία μέχρι την Balagne, στα βορειοδυτικά, περιλαμβάνοντας και την παράκτια περιοχή σε ένα μήκος 225 χλμ.
Περικλείει μεγάλη ποικιλία συστημάτων, ανάμεσα στα οποία και την έρημο Agriate, στην πραγματικότητα ακραία ξηρή περιοχή με αραιή μεσογειακή βλάστηση, έκτασης περίπου 15.000 ha.
Στα αλιευτικά καταφύγια του Ακρωτηρίου Sagru (ανατολικά) και Nonza-San Fiurenzu (δυτικά), απαγορεύονται ψάρεμα και καταδύσεις, ενώ γενικά απαγορεύεται η προσέγγιση μηχανοκίνητων σκαφών στην ακτή.
Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση σε περίφημες παραλίες της περιοχής, όπως Saleccia ή Lotu, γίνεται είτε από τη στεριά (δύσκολα) ή μόνο κολυμπώντας από το σημείο όπου επιτρέπεται να φθάνουν σκάφη.
Στον κατάλογο περιοχών της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς της Ουνέσκο έχει ενταχθεί ολόκληρος ο κόλπος του Πόρτο (στα δυτικά, καμιά σχέση με Πόρτο Βέκιο) Scandola-Girolata-Calanques de Piana (=βραχώδεις όρμοι της Πιάνα), τόσο για την οικολογική όσο και γεωλογική σημασία του.
Την περιοχή χαρακτηρίζουν οι κόκκινοι βράχοι που αναδύονται ως εντυπωσιακά φυσικά γλυπτά από τα τυρκουάζ νερά με απρόσιτα σπήλαια μέσα τους, ο πλούτος θαλάσσιας πανίδας και χλωρίδας των βράχων και το απομονωμένο χωριό Girolata, προσβάσιμο μόνο από τη θάλασσα.
Εκτός από αυτές τις περιοχές, η Κορσική διαθέτει και ένα τεράστιο περιφερειακό πάρκο, ήδη από το 1972. Καλύπτει σήμερα πάνω από το 50% της έκτασης του νησιού (450.000 ha) και περιλαμβάνει όλες τις ψηλές κορυφές και 178 κοινότητες, όπου ζούν 60.000 κάτοικοι (1/6 του πληθυσμού του νησιού).
Είναι κυρίως ένα ορεινό πάρκο, της υπαίθρου και των χωριών, με δυο μόνο παράκτιες ζώνες, τις μεγαλειώδεις ακτές του κόλπου του Porto δυτικά και τις λιμνοθάλασσες ανατολικά. Περιλαμβάνει πολλές περιοχές, χαρακτηρισμένες βάσει διαφορετικών πλαισίων, εθνικών ή διεθνών, όπως περιοχές Natura, άλλες ειδικής προστασίας, ένα απόθεμα της βιόσφαιρας (κοιλάδα του Fangu) και άλλους προστατευόμενους τόπους (Κοιλάδα Restonica, Φαράγγι Inzecca, Βελόνες της Bavella, κ.ά).
Περιλαμβάνει και το διεθνούς φήμης πεζοπορικό μονοπάτι GR20 που διασχίζει διαγωνίως το νησί, μια ορεινή διαδρομή, ακόμη και πάνω από 2000 μέτρα, συνολικού μήκους 180 χλμ, ίσως το πιο δύσκολο ορειβατικό μονοπάτι της Ευρώπης. Παιδί κι αυτό του Riacquistu, εγκαινιάστηκε το 1972.
Η διαχείριση του πάρκου αποσκοπεί στη διατήρηση του τοπίου, της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς με ταυτόχρονη μέριμνα για κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη ως ανάχωμα στις πολλαπλές πιέσεις για αλλαγή του χαρακτήρα του νησιού. Πρόσφατα, το κράτος, οι 178 κοινότητες και άλλοι φορείς συναποφάσισαν το πλαίσιο διαχείρισής του για τα επόμενα 15 χρόνια.
Tips
Αν θελήσετε να βρεθείτε στην Κορσική, πάτε όπου σας κάνει κλικ. Mην ακούτε τους ηλεκτρονικούς ή άλλους συμβουλάτορες. Πανέμορφα είναι, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, παντού.
Το νησί έχει και πολύ καλή δημόσια συγκοινωνία. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είσαστε υποχρεωμένοι να νοικιάσετε αυτοκίνητο για να το ανακαλύψετε. Έχει σιδηρόδρομο με τρεις κλάδους και λεωφορεία που πάνε παντού. Αφού φτάσετε στον προορισμό σας, υπάρχουν πολλοί τρόποι να βρεθείτε στα απρόσιτα που τυχόν σας ενδιαφέρουν.
Βιβλιογραφία (συμπληρωματικές της εμπειρίας πηγές )
https://www.france.fr/en/destination/corsica/
https://www.corsica.co.uk/guide/corsica-regional-nature-park
https://parc-marin-cap-corse-agriate.fr/editorial/qui-sommes-nous
https://www.pnr.corsica/fr/le-parc/fiche-didentite/les-grandes-missions-des-parcs
https://medpan.org/en/directory-mpas/1514
wikipedia
FΒ σελίδα, People of CORSICA (παλιά φωτογραφία)
