Τώρα που οι τηλεφωνικοί θάλαμοι στον δρόμο αποτελούν ένα απομεινάρι μιας ξεχασμένης από τον χρόνο καθημερινότητας, ισοπεδωμένης από τις νέες τεχνολογίες και τα smartphones, ένα καλλιτεχνικό πρότζεκτ έδωσε την ευκαιρία σε χιλιάδες ανθρώπους να πουν κάπου ένα τελευταίο «αντίο».

Ένα από τα λίγα τηλέφωνα που εξακολουθούν να λειτουργούν, στην άκρη του δάσους στην Αλταντίνα του Λος Άντζελες, περιμένοντας ίσως πεζοπόρους και περαστικούς να σηκώσουν το ακουστικό του, αποτέλεσε την αφετηρία ενός ιδιαίτερου καλλιτεχνικού εγχειρήματος, όπως αναφέρει άρθρο του Atlas Obscura.

Ο τηλεφωνικός θάλαμος της Αλταντίνα έγινε η πρώτη φυσική «πύλη» για το «The Goodbye Line», ένα συμμετοχικό καλλιτεχνικό πρότζεκτ που δημιούργησαν δύο καλλιτέχνες. Τοποθετώντας αυτοκόλλητα πάνω σε δημόσια τηλέφωνα, καλούσαν άγνωστους και περαστικούς να τηλεφωνήσουν σε έναν δωρεάν αριθμό και να πουν ένα «αντίο» που δεν κατάφεραν ή δεν πρόλαβαν ποτέ να πουν.

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι είπαν αντίο

Η ιδέα ήταν απλή. Ένα δημόσιο τηλέφωνο, ήδη παραμελημένο και ξεχασμένο από τους περισσότερους, μπορούσε να μετατραπεί σε έναν χώρο όπου οι άνθρωποι θα άφηναν πίσω τους όσα κουβαλούσαν μέσα τους.

Το τηλέφωνο δεν θα απαντούσε. Απλώς θα άκουγε.

Οι πρώτες δέκα κλήσεις έγιναν σύντομα εκατοντάδες, στη συνέχεια χιλιάδες και τελικά δεκάδες χιλιάδες αποχαιρετισμοί από ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Άνθρωποι τηλεφωνούσαν για να αποχαιρετήσουν γονείς, φίλους, πρώην συντρόφους, κατοικίδια, παλιά σπίτια, κακές συνήθειες, τον νεότερο εαυτό τους, ακόμη και όνειρα που ντρέπονταν να παραδεχτούν ότι εξακολουθούσαν να τους λείπουν.

Άλλοι τηλεφωνούσαν με αστεία και τραγούδια, άλλοι με αποφασιστικότητα και άλλοι με τρεμάμενη φωνή. Πολλοί βρήκαν την ευκαιρία να πουν όσα θα έπρεπε να είχαν πει χρόνια πριν.

«Η γραμμή απλώς ακούει. Δεν κρίνει, δεν διακόπτει, δεν προσπαθεί να κάνει τα πράγματα καλύτερα», εξηγούν οι δημιουργοί.

Οι άνθρωποι πίσω από τα ξεχασμένα δημόσια τηλέφωνα

Πίσω από αυτόν τον κόσμο βρισκόταν ο Steve Littlejohn, ένας άνθρωπος που είχε στην κατοχή του πολλά εναπομείναντα τηλέφωνα στο Λος Άντζελες. Κάποτε διαχειριζόταν περίπου 2.800 τηλεφωνικούς θαλάμους.

Όμως, μέχρι το 2015, όπως λέει ο ίδιος, «η επιχείρηση κατέρρευσε». Τα κινητά τηλέφωνα έγιναν ολοένα φθηνότερα και η χρήση των δημόσιων τηλεφώνων μειώθηκε δραματικά.

«Δεν βγάζω χρήματα από αυτό», είπε χαρακτηριστικά. «Κάνω καλλιτεχνικά πρότζεκτ με τρελούς».

Τα δημόσια τηλέφωνα δεν λειτουργούν από μόνα τους. Κάποιος πρέπει να τα συντηρεί, να τα επισκευάζει όταν παρουσιάζουν βλάβες και να συνεχίζει να τους δίνει σημασία, πολύ καιρό αφότου οι περισσότεροι τα έχουν θεωρήσει ξεπερασμένα.

Μέσα από το The Goodbye Line, οι δύο καλλιτέχνες ανακάλυψαν έναν ολόκληρο, σχεδόν αθέατο κόσμο.

Ένας από τους ανθρώπους που βοήθησαν να γνωρίσουν καλύτερα αυτόν τον κόσμο ήταν ο σκηνοθέτης Ryan Green, δημιουργός του λογαριασμού Payphones of Los Angeles στο Instagram. Η ανεξάρτητη καταγραφή του συνέβαλε στον εντοπισμό δημόσιων τηλεφώνων σε ολόκληρο το Λος Άντζελες και ακόμη πιο μακριά.

Πάνω απ’ όλα, όμως, ανέδειξε κάτι σημαντικό: τα δημόσια τηλέφωνα δεν είναι απλώς απομεινάρια μιας άλλης εποχής.

Αποτελούν μέρος ενός μικρού, ζωντανού και διαρκώς συρρικνούμενου δικτύου ανθρώπων που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι έχουν λόγο ύπαρξης.

Κάποιοι ακόμα τα χρειάζονται

Πολλοί ηλικιωμένοι εξακολουθούν να μην διαθέτουν κινητό τηλέφωνο ή απλώς επιλέγουν να μην το χρησιμοποιούν. Σε νοσοκομεία και άλλους χώρους μπορεί να υπάρχουν προβλήματα με το σήμα, ενώ για κάποιους ένα δημόσιο τηλέφωνο παραμένει ο μόνος διαθέσιμος τρόπος να επικοινωνήσουν με έναν συγγενή, έναν γιατρό, μια υπηρεσία ή κάποιον που μπορεί να τους βοηθήσει.

Έτσι, αυτό που για τους περισσότερους αποτελεί πλέον μια εικόνα από το παρελθόν, για κάποιους εξακολουθεί να είναι δημόσια υποδομή και ένα πολύτιμο μέσο επικοινωνίας.

Το The Goodbye Line έχει πλέον εντοπίσει λειτουργικά δημόσια τηλέφωνα σε διάφορα σημεία του Λος Άντζελες, από το κέντρο της πόλης και το Westlake μέχρι το Hollywood και άλλες γωνιές της μητρόπολης.

Κάποια στιγμή, ωστόσο, το πρότζεκτ χρειάστηκε ένα δικό του τηλέφωνο. Όχι άλλο ένα αυτοκόλλητο πάνω σε έναν υπάρχοντα θάλαμο, αλλά έναν ολόκληρο τηλεφωνικό θάλαμο.

Έναν αυθεντικό vintage θάλαμο από τη δεκαετία του 1970, ο οποίος θα μπορούσε να μεταφέρεται, να τοποθετείται σε εκδηλώσεις και να προσφέρει στους ανθρώπους την αίσθηση ότι περνούν κυριολεκτικά μέσα στη «γραμμή».

Νέα ζωή, νέα φωνή

Και κάπως έτσι, ένα αντικείμενο που για χρόνια θεωρούνταν άχρηστο και ξεπερασμένο απέκτησε ξανά φωνή.

Μόνο που οι κλήσεις δεν έμοιαζαν με τελειώματα. Έμοιαζαν με απόδειξη ζωής. Γιατί οι άνθρωποι εξακολουθούν να αναζητούν χώρους όπου μπορούν να μιλήσουν ειλικρινά. Εξακολουθούν να χρειάζονται τελετουργίες για να αφήσουν κάτι πίσω τους. Και εξακολουθούν να κουβαλούν μέσα τους αποχαιρετισμούς που δεν ειπώθηκαν ποτέ.

Και στην άκρη του δάσους, στην Αλταντίνα, ένα τέτοιο μέρος εξακολουθεί να περιμένει. Ένα μεταλλικό κουτί. Ένα ακουστικό. Μια γραμμή που λειτουργεί. Και ένα τηλέφωνο που ακόμη ακούει.