Σε έναν κόσμο όπου η κινόα, τα γκόντζι μπέρις και η σπιρουλίνα έχουν γίνει σύμβολα υγείας και «ελιτίστικης» διατροφής, ολοένα και περισσότερο οι ειδικοί προτείνουν φθηνότερες, καθημερινές τροφές που είναι εξίσου θρεπτικές. Ένα νέο άρθρο στην εφημερίδα  The Guardian ξεκαθαρίζει: δεν χρειάζεται να ψάχνεις μακριά για υπερτροφές (superfoods), πιθανότατα τις έχεις ήδη στην κουζίνα σου

Τι λένε οι ερευνητές

Όπως σημειώνουν οι Santunione και Montevecchi στο Frontiers in Food Science, η έννοια των «superfoods» δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1960 για την καταπολέμηση της κακής διατροφής. Στη δεκαετία του 2000, έγινε εργαλείο marketing, ενώ στον καιρό της πανδημίας αναζωπυρώθηκε λόγω των ισχυρισμών ότι ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Παρ’ όλα αυτά, η μαζική παραγωγή αυτών των εξωτικών τροφών προκαλεί περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα, από μονοκαλλιέργειες έως αύξηση τιμών για ντόπιους πληθυσμούς.

Στον αντίποδα, πληθώρα φθηνών, εγχώριων τροφών παντοπωλείου μπορούν να προσφέρουν ισχυρά θρεπτικά οφέλη χωρίς να επιβαρύνεται το περιβάλλον ή κάποιος επιχειρηματίας να το καρπώνεται.

17 φθηνές ανεκτίμητες τροφές

Ο Guardian αναφέρει 17 καθημερινές τροφές ως ισάξιες ή και πιο ισχυρές από τα trendy superfoods. Τις ενέταξαν σε αυτή την λίστα καταξιωμένοι διατροφολόγοι:

1. Βρώμη: Πλούσια σε φυτικές ίνες, β‑γλυκάνες, βιταμίνες Β, μέταλλα και υψηλής ποιότητας πρωτεΐνη.
2. Αρακάς: Περιέχει πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, υδατάνθρακες, βοηθά στη διαχείριση βάρους, σακχάρου και πίεσης. Καθώς είναι οικονομικός, μπαίνει σε ριζότο, σαλάτες, σούπες
3. Καρότα: Περιέχει βήτα-καροτένιο που μετατρέπεται σε βιταμίνη Α, ενισχύει όραση, ανοσοποιητικό και δέρμα. Υπέροχη λύση για νόστιμες σαλάτες, ροφήματα, σούπες και γλυκά.
4. Πατάτα: Υψηλή σε βιταμίνη C, κάλιο, B6, μαγνήσιο, σίδηρο και φολικό, ειδικά με τη φλούδα intact. Όταν τη μαγειρεύεις και έπειτα την αφήνεις να  κρυώσει, παράγεται μια ουσία που θρέφει τα απαραίτητα μικρόβια του εντέρου
5. Ντομάτα: Πλούσια σε λυκοπένιο και βιταμίνη C. Το λυκοπένιο απορροφάται καλύτερα με ζεστό μαγείρεμα και ελαιόλαδο, ενώ και οι χυμοί ή τα κονσερβοποιημένα προϊόντα βοηθούν στην καλή καρδιαγγειακή υγεία.
6. Φυλλώδη λαχανικά: Σπανάκι, μπρόκολο, λάχανο, λαχανάκια Βρυξελλών κ.ά. περιέχουν σίδηρο, ασβέστιο, βιταμίνες C, E, K και φυτικές ίνες, ενώ έχουν ισοθεοκυανίνες με αντικαρκινική δράση
7. Ρόκα (Watercress): Υψηλή σε βιταμίνη Κ, C, ασβέστιο, σίδηρο, ευεργετική για τα κόκαλα, το ανοσοποιητικό και την κυκλοφορία.
8. Φακές: Περιέχουν πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και υδατάνθρακες χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη. Μειώνουν την πιθανότητα καρδιοπάθειας & διαβήτη. Οι κατανάλωση 3,5 μερίδων εβδομαδιαίως συνδέεται με 35% χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
9. Βατόμουρα (Blackberries): Φυσική πηγή ανθοκυανινών, αντιοξειδωτικών που προστατεύουν κύτταρα, ρυθμίζουν το ζάχαρο και ενισχύουν τη βιταμίνη C, φάρμακο για ανοσοποιητικό και επιδερμίδα
10. 10.Βραζιλιάνικα καρύδια: Τέσσερα μόνο καρύδια τον μήνα μπορεί να μειώσουν ουσιαστικά τη χοληστερόλη, πιο γρήγορα από φαρμακευτικές αγωγές, χωρίς υπερβολές λόγω του σεληνίου
11. Popcorn: Πλούσιο σε φυτικές ίνες και φυτοχημικά στην εξωτερική μεμβράνη. Σπιτικό, χωρίς ζάχαρη ή αλάτι, είναι χορταστικό και εύκολο σνακ
12. Μαύρα φασόλια: Περιέχουν πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και πολυφαινόλες επτά φορές περισσότερες από τα άγρια βατόμουρα. Μειώνουν τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.
13. Tofu: Πλούσιο σε πρωτεΐνη, βιταμίνες Β, μαγνήσιο, σίδηρο, ασβέστιο. Μειώνει τον κίνδυνο καρδιακών και κάποιων καρκίνων, αν το μαγειρέψεις σωστά είναι ένας ισχυρός σύμμαχος στην υγεία σου.
14. Edamame: Κατεψυγμένα φασόλια σόγιας, εύκολα στην παρασκευή στο φούρνο μικροκυμάτων. Πρωτεΐνη και ίνες σε μια γρήγορη και θρεπτική επιλογή.
15. Αγκινάρες: Μειώνουν τη χοληστερόλη, περιέχουν αποτοξινωτικά στοιχεία. Χρησιμοποιούνται σε μαγειρευτά, σούπες ή μεσογειακές σάλτσες
16. Ταχίνι: Πλούσιο σε καλής ποιότητας λιπαρά, ασβέστιο, βιοενεργά συστατικά για αρτηριακή πίεση. Αλείφεται στον τοστ ή συνδυάζεται με λίγο μέλι για ισορροπημένη γεύση και  θρεπτικότητα.
17. Ζάχαρη: Παράδοξη επιλογή, αλλά όταν χρησιμοποιείται με μέτρο στην παραδοσιακή μαμαδίστικη κουζίνα, συνδέεται με ισορροπημένη διατροφή και παράδοση, είναι καλή. Μια μελέτη στη Βραζιλία βρήκε ότι σπίτια που χρησιμοποιούν ζάχαρη για μαγείρεμα αντί για επεξεργασμένα γλυκίσματα οι άνθρωποι έχουν καλύτερους διατροφικούς δείκτες

Η διατροφική κουλτούρα του 21ου αιώνα έχει κάνει τα superfoods σύμβολο υγείας, αλλά συχνά παραβλέπει πως οι πιο φθηνές και ντόπιες τροφές είναι εξίσου — αν όχι περισσότερο — θρεπτικές.

Οι ερευνητές τονίζουν πως:

• Η αυξημένη παραγωγή εξωτικών superfoods έχει περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος.
• Η ποικιλία φυτικών τροφών είναι πιο σημαντική από τη λατρεία μόνο λίγων «θαυματουργών ειδών»
• Μια ισορροπημένη διατροφή απαιτεί φρούτα, λαχανικά, όσπρια και προϊόντα ολικής άλεσης, όχι μόνο κινόα και σπιρουλίνα.
• Την επόμενη φορά που θα σκεφτείς «πρέπει να αγοράσω goji berries;», θυμήσου ότι τις υπερτροφές τις έχεις ήδη στην κουζίνα σου.