Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Γερμανίας αποφάνθηκε ότι τα διάσημα σανδάλια Birkenstock δεν μπορούν να θεωρηθούν έργα Τέχνης, απορρίπτοντας την αγωγή της ιστορικής εταιρείας κατά τριών ανταγωνιστών της.

Η Birkenstock, με έδρα το Linz am Rhein της Γερμανίας και μια πλούσια ιστορία που ξεκινά από το 1774, προσέφυγε στη δικαιοσύνη υποστηρίζοντας ότι τα σανδάλια της αποτελούν «έργα εφαρμοσμένης τέχνης που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα».

Η εταιρεία επιδίωξε να σταματήσει την παραγωγή παρόμοιων σανδαλιών από τους ανταγωνιστές της και να απαιτήσει την απόσυρση και καταστροφή όσων είχαν ήδη κυκλοφορήσει στην αγορά.

Η υπόθεση πέρασε από τρία διαφορετικά δικαστικά επίπεδα, με το περιφερειακό δικαστήριο της Κολωνίας αρχικά να αναγνωρίζει όντως τα σανδάλια ως έργα εφαρμοσμένης τέχνης.

Ωστόσο, το ανώτερο περιφερειακό δικαστήριο της Κολωνίας ανέτρεψε αυτή την απόφαση στο στάδιο της έφεσης, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορούσε να διαπιστώσει κάποιο καλλιτεχνικό επίτευγμα στα σανδάλια με τα φαρδιά λουριά και τις μεγάλες αγκράφες.

Το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο, στην τελική του απόφαση, τόνισε ότι ένα προϊόν δεν μπορεί να προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα εάν «τεχνικές απαιτήσεις, κανόνες ή άλλοι περιορισμοί καθορίζουν τον σχεδιασμό του».

Επιπλέον, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι «για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων ενός έργου εφαρμοσμένης τέχνης – όπως και για όλους τους άλλους τύπους έργων – το επίπεδο σχεδιασμού δεν πρέπει να είναι πολύ χαμηλό» και ότι «για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, πρέπει να επιτευχθεί ένα επίπεδο σχεδιασμού που να αποκαλύπτει μια ατομικότητα, ή μια μοναδικότητα».

Η απόφαση αυτή έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη βιομηχανία υποδημάτων και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται νομικά τα καθημερινά αντικείμενα που διεκδικούν καλλιτεχνική αξία. Θέτει επίσης ένα σημαντικό προηγούμενο για το πώς ορίζεται η έννοια της «εφαρμοσμένης τέχνης» στο πλαίσιο της γερμανικής νομοθεσίας περί πνευματικών δικαιωμάτων.

Τα Birkenstock, που έχουν γίνει συνώνυμα με την άνεση και την πρακτικότητα, παραμένουν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα γερμανικού σχεδιασμού, ανεξάρτητα από τη νομική τους κατάταξη ως έργα τέχνης ή απλά προϊόντα καθημερινής χρήσης.