Μέσα σε μια απομονωμένη, φυλασσόμενη περιοχή 2.000 στρεμμάτων κάπου στις βόρειες περιοχές των ΗΠΑ, τρεις κατάλευκοι λύκοι περιφέρονται κάτω από την επίβλεψη καμερών και επιστημονικού προσωπικού.

Η εταιρεία βιοτεχνολογίας Colossal Biosciences, με έδρα το Τέξας, υποστηρίζει ότι αυτοί οι λύκοι αποτελούν αναδημιουργία του «φοβερού λύκου» (dire wolf), ενός είδους που εξαφανίστηκε πριν από 13.000 χρόνια. Πρόκειται για τον πιο φιλόδοξο στόχο  της εταιρείας μέχρι σήμερα στο πλαίσιο των προσπαθειών της για «επαναεξαφάνιση» ειδών μέσω γενετικής μηχανικής.

Η Colossal έχει ήδη απασχολήσει τη διεθνή επικαιρότητα με σχέδια επαναφοράς του μαμούθ, του ντοντό και του θυλακίνου. Ωστόσο, μέχρι τώρα, κανένα από αυτά τα πειράματα δεν έχει αποδώσει ζωντανά ζώα. Ο φοβερός λύκος είναι το πρώτο δείγμα που παρουσιάζεται δημόσια ως αποτέλεσμα γενετικής επεξεργασίας και κλωνοποίησης, αναφέρει το ΜΙΤ Technology Review.

Το πείραμα

Η διαδικασία ξεκίνησε με την εξαγωγή DNA από απολιθωμένα οστά φοβερού λύκου. Η ομάδα της Colossal, υπό τη διεύθυνση της ειδικού σε αρχαίο DNA Beth Shapiro, χρησιμοποίησε τη μέθοδο της βασικής επεξεργασίας (base editing) για να εισάγει συγκεκριμένες γονιδιακές παραλλαγές σε κύτταρα γκρι λύκου. Τα τροποποιημένα κύτταρα κλωνοποιήθηκαν και εμφυτεύτηκαν σε σκυλίσιους παρένθετους οργανισμούς, οδηγώντας στη γέννηση τριών κουταβιών: δύο αρσενικών, Romulus και Remus, και ενός θηλυκού, Khaleesi—όνομα εμπνευσμένο από τη δημοφιλή σειρά Game of Thrones, όπου εμφανίζονται φανταστικοί «φοβεροί λύκοι»

Οι γενετικές αλλαγές αφορούν 20 παραλλαγές σε 14 γονίδια, που επηρεάζουν το μέγεθος, τα χαρακτηριστικά του προσώπου και κυρίως το χρώμα του τριχώματος των ζώων, το οποίο είναι εντυπωσιακά λευκό.

Αμφισβητήσεις

Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τους ισχυρισμούς της εταιρείας. Ο καθηγητής εξελικτικής βιολογίας Anders Bergström από το University of East Anglia επισημαίνει ότι οι φοβεροί λύκοι και οι γκρι λύκοι είναι διαφορετικά είδη, με εκατομμύρια χρόνια εξελικτικής απόκλισης και πολλές γενετικές διαφορές. «Είκοσι γονιδιακές αλλαγές δεν αρκούν για να μετατρέψουν έναν γκρι λύκο σε φοβερό λύκο», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Παρόμοιες επιφυλάξεις εκφράζει και η παλαιοντολόγος Mairin Balisi, που σημειώνει ότι το λευκό τρίχωμα δεν συνάδει με το οικοσύστημα στο οποίο ζούσαν οι αρχαίοι dire wolves, όπως η περιοχή της La Brea στην Καλιφόρνια, που δεν ήταν ποτέ χιονισμένη.

Η ίδια η Shapiro αναγνωρίζει ότι η χρήση του όρου «φοβερός λύκος» μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις, παραδέχεται όμως ότι «δεν είναι γκρι λύκος» και επομένως δικαιολογείται, κατά την άποψή της, μια νέα ονομασία.

Πρακτικές δυσκολίες και μελλοντικά σχέδια

Η Colossal έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια στα σχέδιά της, με τον ιδρυτή της, τον επιχειρηματία Ben Lamm, να έχει προσελκύσει σημαντικούς επενδυτές, βασιζόμενος κυρίως στο όραμα για την αναβίωση εξαφανισμένων ειδών. Η τεχνική πρόκληση, ωστόσο, είναι τεράστια: τα πλήρη γονιδιώματα των περισσότερων εξαφανισμένων ειδών δεν είναι πλήρως αποκωδικοποιημένα, και οι εγκυμοσύνες ζώων όπως οι ελέφαντες (υποκατάστατα για τα μαμούθ) διαρκούν δύο χρόνια.

Αντίθετα, το εγχείρημα με τον λύκο ήταν πιο ρεαλιστικό, καθώς υπάρχουν ήδη τεχνολογίες για την κλωνοποίηση σκύλων και λύκων, και τα είδη είναι γενετικά συγγενή. Στο παρελθόν έχουν ήδη κλωνοποιηθεί πάνω από 1.500 σκύλοι, κυρίως από νοτιοκορεατικές εταιρείες.

Παρά την επιτυχία του πειράματος, δεν είναι σαφές τι μέλλον επιφυλάσσεται στα τρία λευκά κουτάβια. Δεν υπάρχει σχέδιο επανένταξης τους στη φύση, ούτε κάποιος ξεκάθαρος στόχος διατήρησης είδους. Η Colossal υποστηρίζει πως δεν επιδιώκει εμπορικό κέρδος από τα ζώα αυτά, ούτε σκοπεύει να τα εκθέσει στο κοινό. Ωστόσο, έχει ήδη ξεκινήσει την παραγωγή ντοκιμαντέρ για την ιστορία τους, ενώ προσέλαβε πρόσφατα πρώην στέλεχος του Χόλιγουντ για το τμήμα marketing.

Βιοτεχνολογία και διατήρηση της ζωής

Η Colossal τονίζει ότι ο στόχος της δεν είναι απλώς η «ανάσταση» αρχαίων ειδών, αλλά η δημιουργία τεχνολογιών που θα μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποτροπή εξαφάνισης σύγχρονων ειδών. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία κλωνοποίησε επίσης κόκκινους λύκους, το πιο απειλούμενο είδος λύκου στην Αμερική.

Η προσπάθεια της Colossal ανοίγει μια συζήτηση γύρω από τη γενετική παρέμβαση και την «τεχνητή εξέλιξη». Οι υποστηρικτές βλέπουν ένα τεχνολογικό μέλλον όπου θα μπορούμε να ανατρέψουμε τη ζημιά της ανθρώπινης παρέμβασης στη φύση. Οι επικριτές αντιτείνουν ότι πρόκειται για επικοινωνιακά τρικ χωρίς ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος.

Όπως επισημαίνει και ο Bergström: «Μπορεί να μην έχουμε φέρει πίσω τον φοβερό λύκο, αλλά είναι ενδιαφέρον που κάποιος το προσπαθεί. Αν αποκτήσουμε ποτέ την τεχνολογία για να επαναφέρουμε είδη από την εξαφάνιση, ίσως να μπορούμε και να προστατεύσουμε καλύτερα όσα ζουν ακόμη.»