Μια πλήρως ψηφιοποιημένη συλλογή των αρχείων από τις Δίκες της Νυρεμβέργης λανσάρεται στο διαδίκτυο, σηματοδοτώντας την 80ή επέτειο από την έναρξη της πρωτοποριακής νομικής προσπάθειας να προσαχθούν στη δικαιοσύνη οι ηγέτες των Ναζί.

Από την Πέμπτη (20/11), η ανοιχτή πρόσβαση σε κάθε επίσημο έγγραφο της δίκης – που φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής του Χάρβαρντ – είναι διαθέσιμη σε όλους τους ερευνητές, ερασιτέχνες ή επαγγελματίες.

Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που διήρκεσε 25 χρόνια και στην οποία συμμετείχε μια ομάδα 30 ιστορικών, επιμελητών μεταδεδομένων και βιβλιοθηκονόμων.

H μάχη με τον χρόνο και τη φθορά

Το έργο ξεκίνησε το 1998 με την αφαίρεση συρραπτικών και συνδετήρων από τα ευαίσθητα έγγραφα ώστε να μπορέσουν να σαρωθούν.

Ο Πολ Ντέσνερ, επικεφαλής του έργου, εξήγησε ότι ο στόχος ήταν διπλός: Αφενός, να διατηρηθούν τα έγγραφα, τα οποία «κυριολεκτικά άρχιζαν να διαλύονται μόλις τα άγγιζες», καθώς ήταν τυπωμένα σε χαρτί εποχής 1940 με βάση οξέα, και αφετέρου να γίνουν προσβάσιμα στο διαδίκτυο.

750.000 σελίδες φρίκης αλλά και δικαιοσύνης

Η συλλογή περιλαμβάνει περισσότερες από 750.000 σελίδες πρακτικών, δικογράφων και αποδεικτικών στοιχείων από το σύνολο των 13 υποθέσεων που εκδικάστηκαν μεταξύ 1945 και 1949.

Στην πρώτη και κύρια δίκη, δικάστηκαν 19 από τους πιο σημαντικούς Ναζί, συμπεριλαμβανομένων των Χέρμαν Γκέρινγκ, Ρούντολφ Ες και Άλμπερτ Σπέερ.

Ακολούθησαν 12 δίκες, όπου δικάστηκαν σχεδόν 200 άτομα. Μόνο τρεις κρίθηκαν αθώοι, ενώ 12 καταδικάστηκαν σε θάνατο.

Τα έγγραφα – σε ορισμένα η φρίκη είναι ρητή, ενώ σε άλλα μεταφέρεται με ευφημισμούς της γραφειοκρατίας – παρέχουν μια λεπτομερή καταγραφή του πώς οι Ναζί συνέλαβαν και ανέπτυξαν τα σχέδια για το Ολοκαύτωμα.

Απάντηση στην αμφισβήτηση και τα fake news

Ο Ντέσνερ τόνισε ότι το έργο έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή που η ακαδημαϊκή ελευθερία απειλείται και η αλήθεια αμφισβητείται.

«Καθώς η πρόσβαση των ανθρώπων στον κόσμο επηρεάζεται τόσο πολύ από το τι είναι ψηφιακά προσβάσιμο…είναι απολύτως απαραίτητο να προσφέρουμε στον χρήστη αδιάσειστα στοιχεία που αποδεικνύουν την αυθεντικότητα αυτού που βλέπει», δήλωσε, αναφερόμενος στους αρνητές του Ολοκαυτώματος.

Κάθε έκθεμα συνοδεύεται από εκτενές τεκμηριωτικό υλικό (πρωτότυπο έγγραφο, μεταγραφή στα γερμανικά, μετάφραση στα αγγλικά, περίληψη).

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γλωσσική πλευρά της δίκης, καθώς στη Νυρεμβέργη έγινε η πρώτη εκτεταμένη χρήση ταυτόχρονων μεταφραστών για την κάλυψη των τεσσάρων γλωσσών που χρησιμοποιούνταν.

Η Αμάντα Γουάτσον, από τις υπηρεσίες βιβλιοθήκης του Χάρβαρντ, κατέληξε: «Αυτή η συλλογή στέκεται ως απάντηση σε ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα της ιστορίας: Πώς μπορεί ο νόμος να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων σε στιγμές διεθνούς κρίσης; Σήμερα διασφαλίζουμε ότι η απάντηση δεν είναι κλειδωμένη, αλλά διαθέσιμη σε όλους».