Νέα αρχαιολογικά ευρήματα στη Χιλή, ηλικίας έως και 13.000 ετών, προσφέρουν σημαντικά στοιχεία για την παρουσία και τον τρόπο ζωής ορισμένων από τους πρώτους ανθρώπινους πληθυσμούς που εγκαταστάθηκαν στη νότια Νότια Αμερική.

Ανασκαφές στη λεκάνη της αρχαίας λίμνης Τάγκουα Τάγκου, στην κεντρική Χιλή, έφεραν στο φως λίθινα εργαλεία και συγκέντρωση οστών μεγάλων ζώων, αρκετά από τα οποία φέρουν σαφή ίχνη κοπής από ανθρώπινα εργαλεία.

Ανάμεσα στα ευρήματα βρίσκονται οστά γομφοθηρίων, μιας εξαφανισμένης ομάδας μεγάλων θηλαστικών με χαυλιόδοντες, συγγενικής με τους σημερινούς ελέφαντες.

Τα σημάδια πάνω στα οστά υποδεικνύουν, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι άνθρωποι τεμάχιζαν τα ζώα επί τόπου για να καταναλώσουν το κρέας τους.

Οι ανακαλύψεις προέκυψαν από αρχαιολογικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια και παρουσιάστηκαν σε ανακοίνωση του Καταλανικού Ινστιτούτου Ανθρώπινης Παλαιοοικολογίας και Κοινωνικής Εξέλιξης (IPHES-CERCA).

Κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες πριν από 12.000 έως 13.000 χρόνια

Η χρονολόγηση των ζωικών καταλοίπων και των τεχνουργημάτων τα τοποθετεί περίπου 12.000 έως 13.000 χρόνια πριν. Τα στοιχεία ενισχύουν την εικόνα μιας πρώιμης ανθρώπινης παρουσίας στο νότιο τμήμα της ηπείρου, με ομάδες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών να επιστρέφουν επανειλημμένα στις όχθες της αρχαίας λίμνης.

Η σημασία της ανακάλυψης είναι ακόμη μεγαλύτερη επειδή η Χιλή φιλοξενεί και το Μόντε Βέρντε, τον αρχαιότερο επιβεβαιωμένο μέχρι σήμερα αρχαιολογικό χώρο στη Νότια Αμερική, με ηλικία περίπου 14.500 ετών.

Στις παλαιότερες γνωστές θέσεις αυτόχθονων πληθυσμών της ηπείρου συγκαταλέγονται επίσης η Χουάκα Πριέτα στο Περού και το Αρόγιο Σέκο στην Αργεντινή, που χρονολογούνται περίπου πριν από 14.000 χρόνια.

Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που η λεκάνη της Τάγκουα Τάγκου αποκαλύπτει στοιχεία για τη σχέση των πρώτων ανθρώπων με τη μεγαπανίδα της περιοχής.

Αρχαιολόγοι είχαν εντοπίσει στο παρελθόν λείψανα άλλων ζώων, μεταξύ των οποίων εξαφανισμένα είδη αμερικανικών αλόγων και ελαφιών.

Ορισμένα από αυτά τα οστά φέρουν επίσης ίχνη κοπής αλλά και καύσης, στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι της εποχής τεμάχιζαν, μαγείρευαν και κατανάλωναν τα συγκεκριμένα ζώα.

«Χωρίς γνωστό αντίστοιχο στη Νότια Αμερική»

Ιδιαίτερη αξία έχει και η εξαιρετική διατήρηση του αρχαιολογικού υλικού. Στην περιοχή έχουν βρεθεί μαζί οστά ζώων, φυτικά κατάλοιπα και λίθινα εργαλεία, δημιουργώντας ένα σπάνιο σύνολο στοιχείων για την ανθρώπινη δραστηριότητα της εποχής.

Οι εκπρόσωποι του IPHES-CERCA χαρακτηρίζουν το σύνολο των ευρημάτων «ένα αρχείο χωρίς γνωστό αντίστοιχο σήμερα στη Νότια Αμερική».

Η ανακάλυψη μπορεί να προσφέρει κρίσιμες πληροφορίες τόσο για το πότε έφτασαν οι πρώτοι άνθρωποι στην αμερικανική ήπειρο, όσο και για τον τρόπο με τον οποίο εκμεταλλεύονταν τα μεγάλα ζώα που ζούσαν εκεί προτού πολλά από αυτά εξαφανιστούν.

Οι ανασκαφές πεδίου έχουν πλέον ολοκληρωθεί και η ερευνητική ομάδα περνά στην αναλυτική μελέτη των δειγμάτων ιζημάτων, των οστών και των υπόλοιπων καταλοίπων που συγκεντρώθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Οι αναλύσεις αναμένεται να επιτρέψουν στους επιστήμονες να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πότε εγκαταστάθηκαν άνθρωποι στη λεκάνη της Τάγκουα Τάγκου, αλλά και να ανασυνθέσουν τον τρόπο με τον οποίο κυνηγούσαν, τεμάχιζαν και κατανάλωναν τα ζώα που συναντούσαν, σε μια εποχή κατά την οποία οι πρώτοι ανθρώπινοι πληθυσμοί έφταναν στο νότιο άκρο της Νότιας Αμερικής.