Τα Χριστούγεννα του 2004, η παγκόσμια κοινή γνώμη είχε  συγκλονιστεί από το φονικό τσουνάμι, που έπληξε  πολλές χώρες της Νότιας Ασίας, αφήνοντας  πίσω του βιβλικές καταστροφές και περίπου 300 χιλιάδες νεκρούς.  Δεν άργησε, όμως, να υποστεί μια μεγάλη φυσική καταστροφή, τον Σεπτέμβρη του 2005, η πλουσιότερη και ισχυρότερη χώρα του κόσμου, οι ΗΠΑ, από την επιδρομή του τυφώνα Κατρίνα. Προσωπικά, έχω γράψει – και δεν είμαι ο μόνος – ότι οι φυσικές  καταστροφές, δεν είναι θεομηνίες (δηλαδή, οργή Θεού), αλλά έργο ανθρώπων, δηλαδή, έχουν τη ρίζα τους σε πολιτικές επιλογές και πολιτικές αποφάσεις.

Υπενθυμίζω τις δύο μεγάλες αυτές φυσικές καταστροφές, για να επισημάνω ότι η επικείμενη Παγκόσμια Διάσκεψη στο πληγωμένο από τους τζιχαντιστές Παρίσι, δικαιολογημένα κινητοποιεί κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και κάθε λογής κοινωνικά κινήματα, με πρώτο το Οικολογικό.

Μετά την πυρηνική, η κλιματική αλλαγή είναι η νέα απειλή για την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας. Αρμόδιοι επιστημονικοί φορείς εκτιμούν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη Γη, οδηγεί στην εξαφάνιση παγετώνων, στον πολλαπλασιασμό των τυφώνων, αλλά και σε πλημμύρες και ξηρασίες. Η άνοδος της στάθμης των θαλάσσιων νερών εκτιμάται ότι θα καλύψει μεγάλες εκτάσεις, με αποτέλεσμα να εξαφανιστούν ολόκληρα νησιωτικά κράτη, αλλά και παράκτιες πόλεις και περιοχές, και στη Μεσόγειο (π.χ. Βενετία, μεγάλο μέρος της Αιγύπτου κλπ).

Θα πει κανείς – και το  λένε ήδη ορισμένοι δημοσιογράφοι –  «εδώ ο κόσμος καίγεται», το προσφυγικό διογκώνεται, η παγκόσμια οικονομική και κοινωνική κρίση εντείνονται. Κάνουν, όμως, τραγικό λάθος αν θεωρούν ότι όλα τα παραπάνω δεν έχουν άμεση σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος, η οποία  απαιτεί πρωτίστως τη ρήξη με το σημερινό κυρίαρχο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης. Άλλωστε, οι πλέον αναπτυγμένες χώρες του κόσμου είναι και οι πλέον ριπογόνες καθότι ενεργοβόρες.  Και επειδή εσχάτως μιλούμε όλοι και μέσω τηλοψίας και στους καφενέδες για το προσφυγικό, έχουμε άραγε αναφερθεί στη σύγχρονη έννοια του οικολογικού πρόσφυγα;  Η κατηγορία αυτή των προσφύγων θα ξεπεράσει κατά πολύ τον αριθμό των προσφύγων πολέμου και αυταρχικών καθεστώτων, αν συνεχιστεί και επιδεινωθεί η κλιματική αλλαγή.

Επειδή δε η χώρα μας έχει υποστεί πολλές τέτοιες καταστροφές τις τελευταίες δεκαετίες, ας μην αναζητούμε περιστασιακά τις αιτίες, π.χ. ας μην ψάχνουμε μόνο για εμπρηστές όταν συμβαίνουν φονικές πυρκαγιές, όπως εκείνες της Ηλείας, το 2007. Ούτε είναι τυχαίο ότι τις καταστροφικές συνέπειες της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στη χώρα μας  και παγκοσμίως, τις υφίστανται πρωτίστως τα φτωχότερα κοινωνικά στρώματα και οι φτωχότερες χώρες. Άρα, δεν είναι ταξικά και κοινωνικά ουδέτερο το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος, για το οποίο καλούμαστε να δρούμε και τοπικά και εθνικά και πλανητικά.  Ας θυμηθούμε το προ τριακονταετίας σύνθημα, που παραμένει επίκαιρο: «Think globally – Act locally».

Η Κλιματική Αλλαγή απαιτεί από τις χώρες και τους λαούς του κόσμου να αποκτήσουν συνείδηση της κοινής τους μοίρας μπροστά στις πρωτοφανείς καταστροφές του περιβάλλοντος. Καταστροφές που δεν γνωρίζουν σύνορα και δεν κάνουν διάκριση ανάμεσα σε μεγάλες και μικρές χώρες, ισχυρές και αδύναμες, αλλά απαιτούν την οικοδόμηση της παγκόσμιας συνεργασίας και αλληλεγγύης.

Συμπερασματικά, κάνουν λάθος ορισμένες δυνάμεις στο χώρο της πολιτικής Οικολογίας,  όταν δηλώνουν «ούτε δεξιά, ούτε αριστερά».  Η Οικολογία στον 21ο αιώνα δεν μπορεί παρά  να είναι μόνο αριστερά.

* Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κ.Ε. και συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ