Η χθεσινή μέρα ήταν μια μαύρη μέρα όχι μόνο για τους Παλαιστινίους, αλλά για τα έθνη ολόκληρου του κόσμου.

Ο Ισραηλινός υπουργός Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ ηγήθηκε προσωπικά της επιδρομής στο Εκπαιδευτικό Κέντρο Καλάντια της UNRWA (Υπηρεσία Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ για τους Παλαιστινίους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή), στο Καφρ Ακάμπ, και στη συνέχεια ανάρτησε βίντεο μέσα από το γραφείο του διευθυντή, πανηγυρίζοντας για την κατάληψη των εγκαταστάσεων και δηλώνοντας ότι ο χώρος πρόκειται να μετατραπεί σε ισραηλινό σχολείο.

Η κατάληψη των εγκαταστάσεων της UNRWA, ενός οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών, στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ δεν είναι ακόμη ένα επεισόδιο μιας σύγκρουσης που έχουμε, δυστυχώς, συνηθίσει να παρακολουθούμε μέσα από αριθμούς νεκρών, ανακοινώσεις και εικόνες καταστροφής. Αγγίζει κάτι πολύ βαθύτερο: την ίδια την ιδέα ότι μπορεί να υπάρχει ένας διεθνής θεσμός πάνω από τη βούληση και την ισχύ του εκάστοτε ισχυρού κράτους.

• Διαβάστε: Μπεν Γκβιρ / Σάλος από βίντεο με «ξενάγηση» σε εγκατάσταση εκτέλεσης Παλαιστινίων

Ο ΟΗΕ δεν υπήρξε ποτέ αυτό που θα θέλαμε να είναι. Υπήρξε πεδίο ανταγωνισμών, βέτο, υποκρισίας, διπλωματικών συσχετισμών και επιλεκτικής εφαρμογής των αρχών του. Απέτυχε πολλές φορές να αποτρέψει πολέμους, εγκλήματα και γενοκτονίες. Κι όμως, παρά τις αποτυχίες του, παρέμενε κάτι ανεκτίμητο: η θεσμική μνήμη της καταστροφής που γέννησε τον μεταπολεμικό κόσμο και η παραδοχή ότι η διεθνής ζωή δεν μπορεί να διέπεται αποκλειστικά από το δίκαιο του ισχυρότερου. Αυτό ήταν το μεγάλο κεκτημένο του 1945. Όχι ότι εξαφανίστηκαν οι πόλεμοι ή οι αυτοκρατορικές επιδιώξεις, αλλά ότι απέναντί τους οικοδομήθηκε, έστω ατελώς, ένα σύστημα κανόνων. Ένας χώρος όπου ακόμη και το μικρότερο κράτος μπορούσε να σταθεί απέναντι στο μεγαλύτερο και να επικαλεστεί κάτι περισσότερο από τη στρατιωτική του δύναμη: το διεθνές δίκαιο, τις συνθήκες, τα ψηφίσματα, την κοινότητα των εθνών.

Γι’ αυτό όσα συνέβησαν στην Ανατολική Ιερουσαλήμ έχουν σημασία που ξεπερνά κατά πολύ την UNRWA. Γιατί όταν ένα κράτος μπορεί να στρέφεται εναντίον ενός οργανισμού του ΟΗΕ και η διεθνής κοινότητα αδυνατεί στην πράξη να προστατεύσει ακόμη και τον ίδιο της τον θεσμό, το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στους Παλαιστινίους. Απευθύνεται σε κάθε μικρό και μεσαίο κράτος του πλανήτη: αν οι διεθνείς κανόνες δεν μπορούν να προστατεύσουν εκείνον που δεν διαθέτει αρκετή ισχύ για να τους επιβάλει, τότε ποιος ακριβώς προστατεύεται από αυτούς;

• Διαβάστε: Ισραήλ / Ποντάρει στην ισλαμοφοβία για να διασώσει τη θέση του στη Δύση

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό σκοτάδι της χθεσινής ημέρας. Δεν καταρρέει απλώς ένας ακόμη μηχανισμός της μεταπολεμικής τάξης. Αμφισβητείται η ίδια η ιδέα ότι υπάρχει ένα τελευταίο θεσμικό καταφύγιο όπου οι λαοί μπορούν να προσφεύγουν όταν η ισχύς συντρίβει το δίκαιο.

Ο ΟΗΕ, με όλα τα λάθη, τις αστοχίες και τις πολιτικές του εξαρτήσεις, υπήρξε τουλάχιστον μια νησίδα φωτός απέναντι στο σκοτάδι των δικτατοριών, των ολοκληρωτισμών και της αυθαιρεσίας της ισχύος. Όχι επειδή μπορούσε πάντοτε να τους σταματήσει, αλλά επειδή μπορούσε ακόμη να τους ονομάσει, να τους καταγράψει, να τους καταδικάσει και να θυμίζει ότι υπάρχει ένας κανόνας διαφορετικός από εκείνον των όπλων.

Αν χαθεί και αυτό, δεν επιστρέφουμε απλώς σε έναν κόσμο χωρίς αποτελεσματικό ΟΗΕ. Επιστρέφουμε σε κάτι πολύ παλαιότερο και πολύ πιο επικίνδυνο: σε έναν κόσμο όπου τα σύνορα, τα δικαιώματα και τελικά η ίδια η ζωή των λαών θα εξαρτώνται όλο και περισσότερο από το πόση δύναμη διαθέτουν και από το ποιον ισχυρό έχουν στο πλευρό τους. Και αυτό θα ήταν μια ιστορική ήττα όχι των Παλαιστινίων, ούτε του ΟΗΕ. Θα ήταν ήττα όλων μας.