Στις 19 Μαϊου το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε γρήγορα στις δηλώσεις της Αθήνας σχετικά με τη «Γενοκτονία του Πόντου 1919-1923».

Ads

Η Άγκυρα δημοσίευσε γραπτή ανακοίνωση με τίτλο «Σταματήστε να διαστρεβλώνετε την αλήθεια», στην οποία απηύθυνε έκκληση προς την Ελλάδα να υιοθετήσει «μια στάση βασισμένη στην ειρήνη και τη συνεργασία αντί να δημιουργεί εχθρότητα με αφορμή την ιστορία».

Ads

Σε ένα κείμενο 194 λέξεων, το τουρκικό Υπουργείο περιορίζεται να υποστηρίξει ότι «η ελληνική νομοθεσία που έχει υιοθετηθεί σχετικά με τις διεκδικήσεις του Πόντου αποτελεί νομικά αβάσιμους ισχυρισμούς κατά της Τουρκίας».

Ads

Η ανακοίνωση σιωπά ως προς την ουσία και τις λεπτομέρειες του προβλήματος του Πόντου. Η Άγκυρα είναι επίσης δυσαρεστημένη με το ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, το οποίο εισήγαγε «τους ισχυρισμούς σχετικά με το ζήτημα του Πόντου στο αναλυτικό πρόγραμμα της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης».

Ads

Η ανακοίνωση θεωρεί ότι «η Ελλάδα, της οποίας η απόπειρα εισβολής για την πραγματοποίηση του ονείρου της Μεγάλης Ιδέας απέτυχε, επιχειρεί να αποκρύψει την ήττα της και τις σοβαρές θηριωδίες που διέπραξε, προβάλλοντας την αβάσιμη κατηγορία του Πόντου κατά της χώρας μας».

Η ανακοίνωση καταδικάζει «τα βίαια εγκλήματα και την απόπειρα κατοχής της Σμύρνης που διέπραξε η Ελλάδα». Υπενθυμίζει επίσης «τη Σφαγή της Τριπολιτσάς (Πελοπόννησος) το 1821», ως χαρακτηριστικό παράδειγμα «εχθρότητας λόγω της ιστορίας». Το Υπουργείο δεν παραλείπει να επαινέσει τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ και τον Τουρκικό Εθνικό Πόλεμο Ανεξαρτησίας.

Το ζήτημα του Πόντου είναι ελάχιστα γνωστό στους Τούρκους. Εξάλλου, η 19η Μαΐου γιορτάζεται στην Τουρκία ως η αρχή του Πολέμου Ανεξαρτησίας, καθώς ο Μουσταφά Κεμάλ έφτασε το 1919 στη Σαμψούντα (Αμισός στα ελληνικά), ένα από τα λιμάνια του Εύξεινου Πόντου. Η 19η Μαΐου ανακηρύχθηκε επίσημα «Γιορτή Νεολαίας και Αθλητισμού» στις 20 Ιουνίου 1938.

Το 1981, το στρατιωτικό καθεστώς του στρατηγού Εβρέν πρόσθεσε τις λέξεις «Προς τιμήν του Ατατούρκ» στο επίσημο όνομα της γιορτής. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ο Ατατούρκ γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1881, παρόλο που δεν υπάρχει κανένα μητρώο ή ληξιαρχική πράξη που να επιβεβαιώνει αυτή την ημερομηνία.

Η περιοχή που ονομάζεται Πόντος, η ανατολική πλευρά του Εύξεινου Πόντου στην Τουρκία, έχει εξισλαμιστεί και εκτουρκιστεί από το 1461, ήδη από την εποχή του Σουλτάνου Μεχμέτ Β΄ του Πορθητή. Σήμερα, υπάρχει μια πολύ μικρή μειονότητα κατοίκων της περιοχής που μιλά ακόμη την τοπική ελληνική διάλεκτο, τα ποντιακά ή ρωμέικα, και επιμένει στις εθνοτικές της ρίζες. Οι Ποντιακοί Πολιτιστικοί Σύλλογοι και η Παγκόσμια Ποντιακή Ελληνική Ένωση συνεχίζουν τις δραστηριότητές τους για την προστασία και ανάπτυξη του πολιτισμού τους εκτός Τουρκίας, κυρίως στην Ελλάδα, τη Γερμανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία.

Σήμερα, ένα μεγάλο μέρος των πολιτών της περιοχής αρνείται την εθνοτική και θρησκευτική του καταγωγή και παρουσιάζεται ως γνήσιοι Τούρκοι και καλοί μουσουλμάνοι. Το κόμμα του Ερντογάν (AKP, Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, 275 έδρες στις 592 του Κοινοβουλίου) και το κόμμα του Μπαχτσελί (MHP, ακροδεξιά, 56 έδρες) είναι γενικά οι νικητές των εκλογών στους νομούς της ανατολικής Μαύρης Θάλασσας. Ιδιαίτερα στην Τραπεζούντα (Τραπέζους) και στη Ρίζε (Ριζούντα).

Η επίσημη τουρκική ιδεολογία, από την εποχή της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου (1908-1918), καταπιέζει, αγνοεί και διώκει Αρμένιους και Ρωμιούς. Κατηγορούνται άδικα ότι είναι «πέμπτη φάλαγγα» των Δυτικών, οι οποίοι διέλυσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επέλεξε αυτή τη φορά το σύνθημα «η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση» και επικρίνει «τις θηριωδίες που διέπραξε ο ελληνικός στρατός στη Μικρά Ασία μεταξύ 1919 και 1923», αντί να απαντήσει άμεσα στις επικρίσεις της ελληνικής διπλωματίας για το πρόβλημα του Πόντου.

«Πόλεμος Εθνικής Ανεξαρτησίας σύμφωνα με την επίσημη τουρκική εκδοχή, Γενοκτονία του Πόντου σύμφωνα με την ελληνική εκδοχή… Υπάρχουν βουνά ανάμεσα σε αυτούς τους δύο όρους», εκτιμά ένας καθηγητής δημοσίου δικαίου που ζει εξόριστος στη Γερμανία.