Στην απάντησή της χρησιμοποίησε προσεχτική διατύπωση, πάντως δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη δεξιά, για εθνικούς λόγους βεβαίως βεβαίως….

Μιλώντας στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ και στον Θανάση Φουσκίδη, η Άννα Διαμαντοπούλου -με λόγια προσεκτικά ζυγισμένα αλλά πολιτικά αποκαλυπτικά- άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μετεκλογικής συγκυβέρνησης με τη ΝΔ, επικαλούμενη -τι άλλο;- «εθνικούς λόγους» και το συμφέρον της χώρας. Παρότι, δηλαδή, απέκλεισε ρητά μια προεκλογική συμφωνία, η τοποθέτησή της για τη στάση του ΠΑΣΟΚ το βράδυ των εκλογών δεν μπορεί παρά να ερμηνευθεί ως μια σαφής μετατόπιση προς τη λογική της λεγόμενης «υπεύθυνης διαχείρισης», που ιστορικά έχει λειτουργήσει ως προθάλαμος κυβερνητικών συμπράξεων. Και εδώ ξεκινά μια πολύ ενδιαφέρουσα πολιτική ιστορία, ως διασκευή μιας παλαιότερης….

Η επίκληση της επόμενης μέρας

Η πρώην υπουργός τόνισε στην απάντησή της ότι σήμερα κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποια θα είναι η ακριβής εικόνα των κομμάτων και των αρχηγών, την επομένη των εκλογών, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι αποφάσεις θα ληφθούν εκ των υστέρων, με βάση τους συσχετισμούς και τις συνθήκες που θα έχουν διαμορφωθεί. Η επίκληση της αβεβαιότητας δεν είναι ουδέτερη. Αποτελεί διαχρονικό πολιτικό εργαλείο για τη νομιμοποίηση επιλογών που αποφεύγονται προεκλογικά αλλά υιοθετούνται μετεκλογικά στο όνομα της «σταθερότητας».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το ΠΑΣΟΚ θα αποφασίσει με γνώμονα το συμφέρον της χώρας και του ελληνικού λαού, όπως έχει κάνει ιστορικά. Η συγκεκριμένη αναφορά στην ιστορική διαδρομή του κόμματος δεν περνά απαρατήρητη από τον πολιτικό αναλυτή, καθώς παραπέμπει ευθέως σε προηγούμενες περιόδους συμμετοχής σε κυβερνήσεις συνεργασίας, με πολιτικό κόστος που ακόμη βαραίνει την πράσινη παράταξη. Η ρητορική αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη γνωστή επιχειρηματολογία περί «εθνικής ευθύνης», η οποία συχνά χρησιμοποιείται για να καλύψει στρατηγικές επιλογές σύγκλισης με τη Δεξιά.

Το παράθυρο που δύσκολα κλείνει

Η τοποθέτηση Διαμαντοπούλου έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες όσων προειδοποιούν ότι στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ συνυπάρχουν αντικρουόμενες γραμμές: Από τη μία, η διακηρυγμένη αυτόνομη πορεία και η ρητορική προοδευτικής αντιπολίτευσης και, από την άλλη, η διαρκής εφεδρεία μιας μετεκλογικής «λύσης ανάγκης». Σε μια συγκυρία βαθιάς κοινωνικής κρίσης και απαξίωσης της πολιτικής, τέτοια μηνύματα δεν καταγράφονται ως ουδέτερες σκέψεις αλλά ως σήματα προς συγκεκριμένα ακροατήρια.
Χωρίς να κατονομάζει πιθανούς εταίρους, η πρώην υπουργός άφησε ανοιχτό ένα παράθυρο που δύσκολα κλείνει μετέπειτα. Και αυτό, σε μια περίοδο όπου η κοινωνία ζητά καθαρές θέσεις και όχι «δημιουργική ασάφεια», ενδέχεται να αποδειχθεί πολιτικά πιο βαρύ από όσο εκτιμάται σήμερα.

Από σκεπτικισμό μέχρι άρνηση

Πέραν τούτου, μια τέτοια ευέλικτη άποψη, σαν αυτή της κας Διαμαντοπούλου, όχι μόνο αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό αλλά βρίσκει και καθαρούς αρνητές εντός του ΠΑΣΟΚ, δημιουργώντας έναν νέο γύρο εσωστρέφειας σε μια εποχή, που θα έπρεπε να ισχύει το ακριβώς αντίθετο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του βουλευτή Απόστολου Πάνα, ο οποίος τόνισε ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά είναι κόμματα που θα μπορούσε να γίνει συζήτηση» σε μια ενδεχόμενη συμμαχική προοπτική, αρνούμενος πάντως σε κάθε περίπτωση οποιαδήποτε σύμπραξη με τη δεξιά. Και αυτό είναι κάτι τελείως διαφορετικό από αυτό που απάντησε η κα Διαμαντοπούλου.