Η πολιτική είναι πράγματι το αγαπημένο άθλημα της πλειοψηφίας των Τούρκων πολιτών. Από τους νεότερους μέχρι τους μεγαλύτερους, οι περισσότεροι άντρες, στο σπίτι, στο χώρο εργασίας, στα καφενεία, συζητούν για ώρες για το πολιτικό παρελθόν και μέλλον της χώρας. Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτές οι συζητήσεις μοιάζουν πολύ με τα κουτσομπολιά σε καφετέριες.

– Γιατί κατέρρευσε η Μεγάλη Οθωμανική Αυτοκρατορία που κυριαρχούσε σε τρεις ηπείρους;

– Γιατί η Δημοκρατία δεν μπορούσε να δημιουργήσει ένα σταθερό, πλούσιο και πραγματικά δημοκρατικό έθνος;

– Πως θα είναι το άμεσο μέλλον μας;

Ο γαλλικός ιστότοπος, που ειδικεύεται στα οικονομικά θέματα, «L’Economiste» δημοσίευσε πρόσφατα μια έκθεση με τίτλο «Οι 15 χώρες στα πρόθυρα της κατάρρευσης». Η Τουρκία είναι η 6η χώρα στη λίστα.

Ένα άλλο δημοσίευμα, πολύ παλαιότερο αλλά πολύ της μόδας αυτές τις μέρες, εξηγεί τους λόγους για τις διαρθρωτικές κρίσεις και την υπανάπτυξη. Πρόκειται για ένα βιβλίο που εκδόθηκε το 1732 από τον Ιμπραήμ Μουτεφερρίκα στο πρώτο κιόλας τυπογραφείο της Αυτοκρατορίας. Ο ουγγρικής καταγωγής συγγραφέας αιχμαλωτίστηκε κατά τη δεύτερη πολιορκία της Βιέννης (1692) από τον οθωμανικό στρατό.

Ερχόμενος στην Κωνσταντινούπολη έγινε αναγκαστικά μουσουλμάνος και ήταν στην υπηρεσία του Παλατιού γιατί μιλούσε πολλές γλώσσες. Εξέδωσε συνολικά 17 βιβλία μεταξύ του 1729 και του 1742. Ο Οθωμανός Γουτεμβέργιος, 289 χρόνια μετά τον Γερμανό συνάδελφό του από το Στρασβούργο, ήταν διανοούμενος υψηλού επιπέδου. Ήδη εδώ και τρεις αιώνες είχε σημειώσει τα ελαττώματα της Αυτοκρατορίας στο βιβλίο του με τίτλο «Μέθοδος προβληματισμού και παγκόσμια τάξη», ένα είδος εγχειριδίου πολιτικής. Σ’ αυτό εντοπίζει τα έξι κύρια σφάλματα της Αυτοκρατορίας:

– Διαφθορά

– Ευνοιοκρατία στο δημόσιο

– Μισαλλοδοξία προς τους ανθρώπους της επιστήμης

– Έλλειψη πειθαρχίας στο στρατό

– Βρωμιά

– Άγνοια του τι συμβαίνει στο εξωτερικό

Τότε τυπώθηκαν μόνο 500 αντίτυπα από αυτό το βιβλίο των 264 σελίδων, και σήμερα μεταφρασμένο στα σύγχρονα τουρκικά, βρίσκεται και πάλι στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Οι νέοι αναγνώστες γράφουν τις εντυπώσεις τους στο διαδίκτυο:

– Τίποτα δεν έχει αλλάξει εδώ και 300 χρόνια!

– Η ιστορία δεν μας δίδαξε τίποτα!

– Ο συγγραφέας γνώριζε τον Πρόεδρο Ερντογάν;

– Δεν έχει συλληφθεί ακόμα από την πολιτική αστυνομία;

– Μιλάει άσχημα για την Αυτοκρατορία και τους περίφημους Σουλτάνους μας. Είναι φυσιολογικό, δεν είναι Τούρκος!

Πράγματι, ένας ερασιτέχνης, αυτοδίδακτος ιστορικός που κρύβεται πίσω από ένα ψευδώνυμο στο διαδίκτυο δεν διστάζει να δώσει μια εθνικιστική απάντηση στο ερώτημα γιατί κατέρρευσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Αυτό το τρολ δημοσίευσε τη λίστα με όλους τους υπουργούς, πασάδες, πρεσβευτές, νομάρχες και άλλους ανώτερους αξιωματούχους αρμενικής, ελληνικής και εβραϊκής καταγωγής από την εποχή του σουλτάνου Αμπντουλχαμίντ (1876-1909). Εκατοντάδες ονόματα είναι σ’αυτή τη λίστα. Και καταλήγει: «Καταλάβατε λοιπόν γιατί κατέρρευσε η Οθωμανική Αυτοκρατορία; Καταλάβατε με ποιον πολεμούσε ο Ατατούρκ;

Από την πλευρά του, ένας 80χρονος δημοσιογράφος εξόριστος στη Γερμανία πιστεύει ότι «η πολιτική εξακολουθεί να είναι το αγαπημένο άθλημα της πλειοψηφίας των Τούρκων, αλλά ένα άθλημα που ασκείται ελάχιστα».