Ο κ. Νταρόν Ατσέμογλου, γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη το 1967, απόφοιτος του αριστοκρατικού λυκείου της Γαλατασαράι και καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT) στη Βοστώνη, έλαβε στις 15 Οκτωβρίου μαζί με τους δύο συναδέλφους του (τους κ. Σάιμον Τζόνσον και Τζέημς Α. Ρόμπινσον) το Νόμπελ Οικονομικών.

Η είδηση αυτή, την οποία έμαθε ενώ βρισκόταν στην Αθήνα για συνέδριο, προκάλεσε σάλο σε ΗΠΑ, Τουρκία και Αρμενία.

Ο Ατσέμογλου σπούδασε οικονομετρία στο University of York και στο London School of Economics (LSE) στη Μεγάλη Βρετανία.

Ο πατέρας του, ο δρ. Κέβορκ, ήταν κορυφαίος στο εμπορικό δίκαιο και δίδασκε στη Νομική Σχολή της Κωνσταντινούπολης. Έγραφε άρθρα για το περιοδικό YON του Ντόγκαν Αβτσόγλου, ενός σκληροπυρηνικού κεμαλιστή που υποστήριζε ένα προοδευτικό στρατιωτικό πραξικόπημα. Ο καθηγητής υποστήριζε επίσης ότι «το αρμενικό πρόβλημα (1915) ήταν μια πρόκληση από ξένες δυνάμεις».

Η μητέρα του, η κα Ίρμα, ήταν ποιήτρια και συγγραφέας.

Οι γιοι τους δεν ήταν ούτε κεμαλιστές ούτε πραξικοπηματίες.

Ένας συμμαθητής του από το Γυμνάσιο της Γαλατασαράι αφηγείται μια ατυχή ανάμνηση στο YouTube: ««Ήταν την εποχή του πραξικοπήματος του 1980, ο καθηγητής ιστορίας μας ρώτησε το μικρό όνομα του Νταρόν, παρόλο που το ήξερε.

«Νταρόν», απάντησε ο Ατσέμογλου.

– Ντάρον; Τι είναι αυτό; Το Ντάρον δεν είναι τουρκικό μικρό όνομα. Από εδώ και πέρα το όνομά σου είναι Σουλεϊμάν)!

Ο συμμαθητής προσθέτει: «Ο Ντάρον δεν ξέχασε αυτή τη σκηνή. 20 χρόνια αργότερα, ενώ ήμασταν στο Λονδίνο, μου παραδέχτηκε πόσο λυπημένος ήταν επειδή κανένας από τους μαθητές δεν είχε διαμαρτυρηθεί για αυτόν τον δάσκαλο. Ενώ η αλληλεγγύη είναι ένας από τους πυλώνες του πνεύματος της Γαλατασαράι».

Ο ποιοτικός και πολύ δημοφιλής οικονομολόγος χάρη στα βιβλία του μεταφρασμένα σε πολλές γλώσσες (Ευημερία, Δύναμη και Φτώχεια / Δύναμη και Πρόοδος και ιδιαίτερα Γιατί τα Έθνη αποτυγχάνουν) εργάζεται κυρίως με στόχο «να βελτιωθεί, να γίνει το τρέχον σύστημα πιο δίκαιο», σύμφωνα με έναν Τούρκο πλέον συνταξιούχο καθηγητή οικονομικών. «Έκανε τα πάντα για να πάρει αυτό το βραβείο», πρόσθεσε. Ο συγγραφέας ουσιαστικά μελετά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ δημοκρατίας και ανάπτυξης. Ο Ατσέμογλου δίνει μεγάλη σημασία στη θεσμοθέτηση, χωρίς όμως να προσδιορίζει τη φύση και τον ταξικό χαρακτήρα των ινστιτούτων.

Ενώ όλοι οι οικονομολόγοι που συμφωνούν με το παγκόσμιο σύστημα του νεοφιλελευθερισμού επαινούν τα πλεονεκτήματα του καθηγητή Ατσέμογλου, οι επικριτές του επισημαίνουν ότι ο νέος νομπελίστας δεν λαμβάνει δεόντως υπόψη δύο καθοριστικά δεδομένα για οποιαδήποτε οικονομική-πολιτική ανάλυση για την ανάπτυξη και την ανάπτυξη, την ευημερία και τη φτώχεια. Πρόκειται για την αποικιοκρατία και τον ιμπεριαλισμό.

Ο καθηγητής Ατσέμογλου, ο οποίος συνυπέγραφε το κάλεσμα των Ακαδημαϊκών για την Ειρήνη στις αρχές του 2016, ως εκ τούτου, είναι αλληλέγγυος με τους ακαδημαϊκούς που αντιτίθενται στις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού με στόχο τους Κούρδους, διετέλεσε επίσης και επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος του πρώην προέδρου του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. «Θα μπορούσε να γίνει υπουργός Οικονομίας αν ο Κιλιτσντάρογλου κέρδιζε τις εκλογές»», έλεγαν στους διαδρόμους του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP, νικητής των τελευταίων τοπικών εκλογών στις 31 Μαρτίου 2024 με περίπου 38% των ψήφων, αλλά έχει μόνο 128 έδρες από τις 593 στο σημερινό Κοινοβούλιο).

Στην Τουρκία, όταν ένας Τούρκος καταφέρνει μια επιτυχία στο εξωτερικό, γιορτάζεται αμέσως από τους επισήμους, τον υποδέχονται στο Προεδρικό Μέγαρο, τα ΜΜΕ τον επαινούν ως εθνικό ήρωα, ακόμα κι αν πρόκειται για έναν νεαρό αθλητή, που έλαβε χάλκινο μετάλλιο σε διεθνή διαγωνισμό.

Αυτό δεν ίσχυσε για τον Ατσέμογλου. Κανένας αξιωματούχος δεν έδωσε καν συγχαρητήρια στον καθηγητή. Τα κυρίαρχα ΜΜΕ κάλυψαν το γεγονός πολύ αργά και πολύ σύντομα: μόνο σε μία στήλη στον γραπτό τύπο και μόλις 30 δευτερόλεπτα στο τέλος των τηλεοπτικών ειδήσεων.

Ούτε τα ΜΜΕ της αντιπολίτευσης, γενικά οι κεμαλικοί και οι επικριτές του οικονομικού φιλελευθερισμού, κάλυψαν σωστά αυτό το γεγονός.

Από την άλλη, το διαδίκτυο παρουσιάζει πολλαπλές αντιδράσεις, κυρίως εθνικιστικές, ενίοτε τραγικοκωμικές, για τον καθηγητή. Μερικά παραδείγματα:

«Ο Ατσέμογλου πρέπει να επιστρέψει αυτό το βραβείο. Γιατί φέρει το όνομα Νόμπελ. Σήμερα οι Παλαιστίνιοι βομβαρδίζονται με την εφεύρεση αυτού του κυρίου Νόμπελ»

– Ahmet Hamdi Camli, πρώην οδηγός Ερντογάν και πρώην βουλευτής.

«Λέγεται ότι τρεις Τούρκοι έχουν λάβει το βραβείο Νόμπελ. Ορχάν Παμούκ, λογοτεχνία το 2006, Αζίζ Σανκάρ, χημεία το 2015 και Νταρόν Ατσέμογλου, οικονομικά το 2024. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Γιατί ο πρώτος είναι Κιρκάσιος, ο δεύτερος Άραβας και ο τελευταίος Αρμένιος».

– Ανώνυμος λογαριασμός στο X.

«Η Τουρκία δεν έχει μόνο τρία βραβεία Νόμπελ αλλά τέσσερα. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τον Γιώργο Σεφέρη, γεννημένο το 1900 στα Βούρλα (Urla στα τουρκικά κοντά στη Σμύρνη), που πήρε το βραβείο λογοτεχνίας το 1963».

-Ένας Ρουμ του Αιγαίου.

«Αν ο Νταρόν παρέμενε στην Τουρκία είναι βέβαιο ότι θα αποβληθεί από την ακαδημία με προεδρικό διάταγμα».

– Καθηγητής Νομικής που υπογράφει το κάλεσμα των Ακαδημαϊκών για την Ειρήνη.

Η αρμενική ταυτότητα του Ατσέμογλου και οι θέσεις του για τη δημοκρατία και τις ελευθερίες εμπόδισαν τους ηγέτες και ένα μεγάλο μέρος του τουρκικού πληθυσμού να νιώσουν τη χαρά και την περηφάνια που προκάλεσε η επιτυχία του καθηγητή.