Οι συγκρούσεις, ακόμη και τα μικρότερα προβλήματα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, αποτελούν πολύ καλό υλικό για την πρόκληση εντάσεων και την καλλιέργεια εθνικισμού από τα ΜΜΕ των δύο χωρών.

Κατά τη μεγάλη κρίση του 2020 στην Ανατολική Μεσόγειο, τα τηλεοπτικά κανάλια και οι λαϊκές εφημερίδες των δύο χωρών έκαναν τα πάντα προκειμένου να προετοιμάσουν το έδαφος για μια ένοπλη σύγκρουση.

Ο σεισμός του 2023 στην Τουρκία και το σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ελλάδα την ίδια χρονιά είχαν κάπως αμβλύνει τους τόνους.

Έκτοτε, όμως, οι πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν οι δύο πρωτεύουσες αντιμετωπίζονται με αρνητικό τρόπο από τα ΜΜΕ των δύο χωρών. Ο Στέλιος Μπερμπεράκης, ανταποκριτής στην Αθήνα της τουρκικής ιστοσελίδας T24, ασκεί κριτική σε Αθήνα και Άγκυρα σε πολλά επίπεδα:

Η ανακοίνωση από την Ελλάδα της δημιουργίας «θαλάσσιων πάρκων» στο Αιγαίο και η αντίδραση της Τουρκίας.

Οι ενισχυόμενες σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, καθώς και το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο που συνδέει Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο, προκαλούν ανησυχία στην Τουρκία, η οποία αισθάνεται απομονωμένη ή ακόμη και περικυκλωμένη.

Το τουρκικό σχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο χάρτης των επεκτατικών επιδιώξεων της Άγκυρας, ο οποίος σύντομα ενδέχεται να μετατραπεί σε νομοθετικό κείμενο, και η αντίθεση της Ελλάδας.

Η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και η αύξηση του στρατιωτικού προϋπολογισμού της Τουρκίας.

Πλέον υπάρχει πολύ μικρή εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κυβερνήσεων. Αυτό ενθαρρύνει τα ΜΜΕ και των δύο χωρών, αλλά κυρίως τα τουρκικά, να καλλιεργούν την εχθρότητα μεταξύ των δύο χωρών.

Αρκετοί παρατηρητές υπενθυμίζουν ότι οι δύο χώρες είναι μέλη του ΝΑΤΟ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ενώ η Αθήνα έχει υπογράψει και επικυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η Τουρκία δεν αποτελεί μέρος της Σύμβασης. Παράλληλα, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης θα μπορούσε επίσης να επιχειρήσει να επιλύσει τα θαλάσσια ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών. Αλλά, πάνω απ’ όλα, χρειάζεται καλή συνεννόηση μεταξύ των ηγετών των δύο γειτονικών χωρών.

Τα ελληνικά ΜΜΕ αποδίδουν μεγάλη σημασία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ τα τουρκικά ΜΜΕ ενδιαφέρονται για την Ελλάδα ανάλογα με την πολιτική συγκυρία. Εκλογές θα πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα την άνοιξη του 2027 και στην Τουρκία τον Μάιο του 2028.

Πολιτικοί, αλλά κυρίως απόστρατοι στρατιωτικοί και αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, καταλαμβάνουν τις τηλεοπτικές οθόνες και τις σελίδες των εφημερίδων, προσπαθώντας να αποδείξουν πόσο ισχυρή είναι η Τουρκία. Από την πλευρά των ελληνικών ΜΜΕ, παρόμοιοι σχολιαστές επιθυμούν να υπερασπιστούν τις επίσημες θέσεις της Αθήνας.

Ωστόσο, αρκετές χιλιάδες Τούρκοι τουρίστες επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, όπου η κουζίνα, τα ξενοδοχεία και η υποδοχή από τους κατοίκους είναι πολύ καλύτερα από ό,τι στην Τουρκία. Και φθηνότερα…

Παρότι τα ανεξάρτητα τουρκικά ΜΜΕ τίμησαν την περασμένη εβδομάδα τη μνήμη της τραγωδίας – ή, σύμφωνα με ορισμένους, του πογκρόμ – της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955, κανένας Τούρκος αξιωματούχος δεν έκανε αναφορά στα γεγονότα αυτά. Εκατοντάδες ένοπλοι, που είχαν οργανωθεί από το Τμήμα Γενικής Επιστράτευσης, το οποίο υπαγόταν στο Γενικό Επιτελείο, λεηλάτησαν επί δύο ημέρες τις περιουσίες των Ελλήνων πολιτών της Κωνσταντινούπολης. Δεκατέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν. Σπίτια, σχολεία, καταστήματα και εκκλησίες των Ελλήνων καταστράφηκαν – περισσότερα από 5.000 κτίρια.

Η τότε κυβέρνηση συνέλαβε απλώς ορισμένους κομμουνιστές, οι οποίοι δεν είχαν καμία σχέση με την εκστρατεία αυτή. Η κυβέρνηση και τα τουρκικά ΜΜΕ είχαν υποδαυλίσει αυτόν τον βανδαλισμό με το πρόσχημα ότι οι Έλληνες είχαν τοποθετήσει βόμβα στο σπίτι όπου γεννήθηκε ο Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Στην πραγματικότητα, τη βόμβα είχε τοποθετήσει ο Ενγκίν Αϊντίν, Τούρκος φοιτητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με καταγωγή από τη Δυτική Θράκη και υπάλληλος των υπηρεσιών πληροφοριών. Μετά την επιστροφή του στην Τουρκία, διορίστηκε αρχικά υποδιευθυντής Ασφάλειας και αργότερα κυβερνήτης.

Η αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών θα χρειαστεί ακόμη χρόνο, εκτιμά το σύνολο των παρατηρητών και από τις δύο πλευρές.