Αν υπάρχει ένας κλάδος που ενσαρκώνει με τον πιο ωμό τρόπο την ηθική χρεοκοπία του ύστερου καπιταλισμού, αυτός είναι των πολεμικών (αμυντικών) βιομηχανιών.

Ads

Και αν υπάρχουν ένα, δύο, τρία κράτη που έχουν αναγάγει τη βία σε εμπορεύσιμο «πλεονέκτημα», αυτά είναι το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία.

Ads

Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι άλλες χώρες, όπως η Κίνα, η Ιταλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Τσεχία, η Ινδία, η Ουκρανία δεν εμπλέκονται στο πάρτι της αγοραπωλησίας και της διακίνησης όπλων, συχνά μέσω της γνωστής μεθόδου της τριγωνοποίησης προκειμένου να παρακαμφθεί η απαγόρευση πώλησης σε χώρες που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, ή παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ads

Οι πολεμικές βιομηχανίες δεν είναι απλώς προμηθευτές όπλων. Είναι οι κυνικοί διαχειριστές εργαστηρίων θανάτου, όπου άνθρωποι μετατρέπονται σε «πειραματόζωα», τα μέρη όπου ζουν σε «πεδία δοκιμών» και οι σφαγές σε πιστοποιήσεις ποιότητας. Είναι βιομηχανίες θανάτου.

Ads

Στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στην Ουκρανία, αλλά και αλλού, η καταστροφή δεν είναι παρά η βιτρίνα ενός μοντέλου που πουλά τεχνολογία επιτήρησης, drones, πυραυλικά συστήματα και «έξυπνα όπλα» σε κυβερνήσεις πρόθυμες να πληρώσουν και να σιωπήσουν.

Το αίμα γίνεται marketing. Η γενοκτονική βία βαφτίζεται «αυτοάμυνα». Και οι νεκροί μετατρέπονται σε αριθμούς, σε πίνακες στατιστικής, χρήσιμους για τα powerpoints των πωλήσεων.

Τα έχω δει και ακούσει. Όπως και τα σχετικά βίντεο. Δεν υπερβάλλω.

Πριν μερικά χρόνια είχα κάνει μια πολύμηνη έρευνα για τη διακίνηση όπλων, νόμιμη και παράνομη, που αποτυπώθηκε σε τρία ωριαία ντοκιμαντέρ.

Και αργότερα είχα συνεργαστεί με το ερευνητικό τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας στο Λονδίνο για το ίδιο θέμα. Τα στόματα όσων εμπλέκονται δύσκολα ανοίγουν, αλλά «όποια πέτρα και να σήκωνα», όποια αγοραπωλησία οπλικών συστημάτων κι αν εξέταζα, «έβγαινε πολύ μπόχα».

Η ίδια δυσοσμία, πίσω από τα φανταχτερά χαμόγελα golden boys που εκθείαζαν την αποτελεσματικότητα των οπλικών συστημάτων, και στις εκθέσεις όπλων που έχω επισκεφτεί.

Πολύ χειρότερη είναι η κατάσταση σήμερα, καθώς οι εστίες πολέμου έχουν πολλαπλασιαστεί και η ισχύς του δικαίου τείνει ολοένα και περισσότερο να αντικατασταθεί από το δίκαιο της ισχύος.

Παντού σ΄ όλο τον κόσμο το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα γιγαντώνεται με τη βοήθεια κυβερνήσεων που όχι μόνο «κάνουν τα στραβά μάτια», αλλά και τις πριμοδοτούν στο όνομα της ενίσχυσης είτε των εθνικών οικονομιών όταν πουλάνε, είτε της αμυντικής θωράκισης όταν αγοράζουν.

Ένα πάρτι πολλών δισεκατομμυρίων στο οποίο πολλοί «τρώνε με χρυσά κουτάλια».

Το 2024, όπως και το 2025 οι δαπάνες για την άμυνα της Ευρώπης και άλλων χωρών έσπασαν κάθε ρεκόρ.

Χαρακτηριστικό είναι όσα αποκαλύπτει ο Κώστας Ζαφειρόπουλος στην προχθεσινή Εφ.Συν. στην έρευνά του με τίτλο «Πώς Ευρώπη και Ελλάδα χρηματοδοτούν τη γενοκτονία της Elbit».

Όπως σημειώνει «ενώ η Γάζα ισοπεδωνόταν και δεκάδες χιλιάδες άμαχοι σκοτώνονταν, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνέχιζαν (και συνεχίζουν) να υπογράφουν ή να υλοποιούν συμβάσεις με τη μεγαλύτερη πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ.

Από την Ελλάδα έως τη Ρουμανία και από την Ολλανδία έως την Ισπανία, η περιβόητη Elbit Systems καταγράφει ρεκόρ κερδών, την ώρα που μέχρι και το ΝΑΤΟ φέρεται να παγώνει τη συνεργασία μαζί της λόγω έρευνας για διαφθορά.

Το ερώτημα δεν είναι πια ποιος δεν γνώριζε – αλλά ποιος επέλεξε να συνεχίσει. Η Ελλάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη ανήκει σε αυτήν την κατηγορία».

Το πιο αποκρουστικό, ωστόσο, δεν είναι η απληστία των εταιρειών, της ισραηλινής Elbit, της γερμανικής Rheinmetall, της ιταλικής Leonardo, της αμερικανικής Boeing, της γαλλικής Thales, της ρωσικής Almaz-Antey, της σουηδικής Saab, κ.ο.κ..

Αυτή είναι δεδομένη. Αυτό που ενοχλεί είναι η συνενοχή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων. Ενώ καταγγέλλουν υποκριτικά «παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων», υπογράφουν συμβόλαια, συμμετέχουν σε κοινά προγράμματα και κλείνουν τα μάτια σ΄ ένα σύστημα όπου οι πόρτες ανοίγουν με λόμπινγκ, «δωρεές», περιστρεφόμενες πόρτες και πρακτικές διαφθοράς, κατά το κοινώς λεγόμενο λαδώματα.

Όταν οι ελεγκτές γίνονται συνέταιροι σε σφαγές αμάχων και οι πρωθυπουργοί, οι πολιτικοί εκπρόσωποι πλασιέ των πολεμικών βιομηχανιών, -το επαναλαμβάνω- στο όνομα της ενίσχυσης της εθνικής οικονομίας ή/και της αμυντικής θωράκισης, η δημοκρατία συρρικνώνεται.

Δεν πρόκειται απλώς για εμπόριο όπλων. Πρόκειται για μια πολιτική οικονομία της βίας που νομιμοποιεί τη γενοκτονία ως «επιχειρησιακή ανάγκη» και την εξαγωγή της ως «καινοτομία».

Κάθε σύμβαση είναι μια ψήφος υπέρ της ατιμωρησίας.

Κάθε κοινό πρόγραμμα είναι μια υπογραφή κάτω από τον θάνατο αμάχων.

Όσο οι κυβερνήσεις της Ευρώπης συνεχίζουν να αγοράζουν, να πωλούν, να συνεργάζονται και να σιωπούν, δεν είναι απλοί θεατές. Είναι συνυπεύθυνες.

Και όσο οι πολεμικές βιομηχανίες θησαυρίζουν πάνω σε ερείπια, τόσο πιο καθαρά αποκαλύπτεται η αλήθεια.

Ο πόλεμος δεν είναι απλά η άσκηση της πολιτικής με άλλα μέσα, δεν είναι «ατύχημα» του συστήματος, αλλά από τα πιο κερδοφόρα προϊόντα του.

*Ο Παύλος Νεράντζης είναι δημοσιογράφος και παραγωγός ντοκιμαντέρ, διδάκτωρ του Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του ΑΠΘ και συγγραφέας του βιβλίου «Η Αλήθεια βομβαρδίζεται. Τα ΜΜΕ και ο Πόλεμος με το βλέμμα ενός πολεμικού ανταποκριτή. Από τον 19ο έως τον 21ο αιώνα», εκδ. Παπαζήση.