Τούτες τις μέρες μιλάμε για τη μεταπολίτευση. Πενήντα χρόνια πέρασαν. Μιλάμε για την αρχή της, το τέλος της, ή το μη τέλος της. Μιλάμε για όλα όσα την αφορούν.

Ads

Η μεταπολίτευση, με κόσμημα της την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ήταν ένα σωρευμένο ξέσπασμα χαράς. Ήταν η ελπίδα, η προσμονή, η αισιοδοξία. Ήταν οι νέοι άνθρωποι που έδιναν όλον τον τόνο της μαχητικότητας και της πίστης ότι τα καλύτερα έρχονται. Ήταν το εμείς μπορούμε.

Ads

Η μεταπολίτευση ήρθε σε δύο δόσεις. Τον Ιούλιο του 1974 με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και τον Οκτώβριο του 1981 που ήρθε στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, το απόλυτο κόμμα-σύμβολο της μεταπολίτευσης, που σάρωσε τα κατάλοιπα και τις νοοτροπίες του αστυνομικού κράτους της δεξιάς.

Ads

Η μεταπολίτευση ήταν ριζοσπαστική. Ήταν ανατρεπτική. Ήταν αντιδεξιά. Γι’αυτό δεν την συμπαθούν καθόλου ο Μητσοτάκης και όλο το δεξιό πλέγμα της εξουσίας και της προπαγάνδας του. Η μεταπολίτευση δεν τους ανήκει. Ιδεολογικά και πολιτικά. Τούς αμφισβητεί. Και γι’αυτό προσπαθούν να την συκοφαντήσουν και να την αποδομήσουν.

Ads

Σήμερα τίθεται το ερώτημα εάν η μεταπολίτευση εξακολουθεί να είναι ζωντανή. Δεν είναι ζωντανή. Με την έννοια ότι ζωντανό είναι ότι εξακολουθεί να αναπνέει και να εξελίσσεται. Αυτή καθ’εαυτή η μεταπολίτευση με τα τότε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της έχει προ πολλού πάψει να υπάρχει. Η μεταπολίτευση του ριζοσπαστισμού, της αισιοδοξίας, της βεβαιότητας ότι όλα είναι εφικτά τέλειωσε. Τελείωσε περίπου στο τέλος της δεύτερης τετραετίας του ΠΑΣΟΚ. Με το σκάνδαλο Κοσκωτά και την σοβαρή ασθένεια του Ανδρέα Παπανδρέου. Γύρω στο 1988. Ουσιαστικά μετά υπήρξαν τα τελευταία σκιρτήματα της. Τον φυσικό της θάνατο της τον επικύρωσε το 1996 η πρωθυπουργία του Κώστα Σημίτη και του λεγόμενου εκσυγχρονισμού. Δηλαδή το πέρασμα του ΠΑΣΟΚ από τον ριζοσπαστισμό στη νεοφιλελεύθερη προσαρμογή.

Σήμερα οι κοινωνικές συνθήκες σε σχέση με τη μεταπολίτευση είναι εντελώς διαφορετικές. Η απαισιοδοξία είναι μόνιμο χαρακτηριστικό των πολιτών. Κανένας δεν ελπίζει σε ένα καλύτερο αύριο. Η επέλαση και η κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού, έχει κάνει τους ανθρώπους εσωστρεφείς, ατομιστές, ανίκανους να οραματιστούν ένα διαφορετικό καλύτερο μέλλον. Ο χυδαίος νεοφιλελευθερισμός των αγορών, του ιδιωτικού συμφέροντος και της καταστροφής της φύσης έχει αλώσει τα πάντα και τις ψυχές τους. Τα πράγματα σήμερα είναι γκρίζα, σκούρα, μαύρα. Όμως ποτέ τα χρώματα δεν είναι μόνιμα. Οι κοινωνικές συνθήκες συνεχώς μεταβάλλονται. Και μεταβάλλονται και τα χρώματα. Η μεταπολίτευση σήμερα δεν είναι ενεργή. Όμως είναι σπόρος χωμένος βαθιά μέσα στη γη.

Η μεταπολίτευση ήταν τρόπος ζωής. Όποιος την έζησε και την αισθάνθηκε ήταν τυχερός. Γιατί ήταν ανάταση ψυχής. Όποιος την έζησε μαζί με την εφηβεία του ήταν δυο φορές τυχερός. Γιατί οι ιδέες της ζυμώθηκαν και έμειναν μόνιμα μέσα του. Οι ΦΑΤΜΕ τραγούδησαν και μίλησαν για, «της μεταπολίτευσης καημένη γενιά». Δεν ήταν καημένη γενιά η γενιά της μεταπολίτευσης. Ήταν τυχερή γενιά που έζησε και αισθάνθηκε αυτό που σπάνια η ιστορία χαρίζει: Το μεγαλείο της εποχής.