Γεννημένες το 2024 από τη Συνέλευση για τη Στέγαση της Βαρκελώνης, οι Παγκόσμιες Ημέρες Δράσης για τη Στέγαση του 2026 βρίσκουν σήμερα την καρδιά τους να χτυπά στην Αθήνα. Συλλογικότητες, οργανώσεις και ακτιβίστ(ρι)ες έδωσαν ραντεβού στο ιστορικό συγκρότημα των Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, για να υπερασπιστούν μια κοινότητα πάνω από 400 ατόμων που απειλείται να μείνει χωρίς στέγη.

Η απειλή φέρει την υπογραφή της Περιφέρειας Αττικής, η οποία ανακοίνωσε την έναρξη ενός έργου ανάπλασης χρηματοδοτούμενου με 15 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια του ΕΣΠΑ. Πρόκειται για μια εμβληματική περίπτωση renoviction (έξωση λόγω ανακαίνισης) και αδίστακτης διοικητικής βίας: τα επίσημα έγγραφα χαρακτηρίζουν τα μπλοκ ως «κενά», αγνοώντας σκόπιμα ότι οι χώροι αυτοί κατοικούνται αδιάλειπτα εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια.

Με μια μονοκονδυλιά, οι θεσμοί επιχειρούν να διαγράψουν την ύπαρξη εκατοντάδων ατόμων, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, ασθενών και εξαιρετικά ευάλωτων ατόμων, καταπατώντας τα θεμελιώδη δικαιώματά τους για να κάνουν χώρο στην αστική κερδοσκοπία. Απέναντι σε αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε να ελέγχει πραγματικά πώς ξοδεύονται τα χρήματα των φορολογουμένων, αντί να τα διαθέτει σε όσους θέλουν να πετάξουν τους ανθρώπους στον δρόμο με το πρόσχημα του ‘εκσυγχρονισμού’.

Το πρόσφατο Ευρωπαϊκό Σχέδιο για τη Στέγαση, άλλωστε, παραλείπει να στηρίξει πρακτικές από τα κάτω, όπως η αυτο-ανάκτηση (συλλογική ανακαίνιση και διαχείριση), οι οποίες εδώ και δεκαετίες αναγνωρίζονται ως βιώσιμες, εφαρμόζονται και θεσμοθετούνται τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Αντίθετα, συνεχίζει να αναθέτει τις κοινωνικές πολιτικές στο τραπεζικό σύστημα, σε μια προσπάθεια να καλύψει τα τεράστια κενά στην κοινωνική πρόνοια που προκαλούνται από τις στρατιωτικές δαπάνες του «Rearm EU».

Όμως η κοινότητα των Προσφυγικών, ιστορικό σύμβολο αντίστασης και αυτοδιαχείρισης, δεν παραδίνεται. Ο αγώνας έχει πάρει δραματικές διαστάσεις: από τις 5 Φεβρουαρίου, ο ακτιβιστής και κάτοικος Αριστοτέλης Χαντζής πραγματοποιεί απεργία πείνας διαρκείας. Φτάνοντας σήμερα στην 53η ημέρα, η ζωή του Χαντζή βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, απέναντι σε ένα ελληνικό κράτος που επιμένει να τηρεί σιωπή, ενώ η Κοινότητα προετοιμάζεται για μια μεγάλη ημέρα διεθνιστικής υπεράσπισης που έχει προκηρυχθεί για τις 5 Απριλίου, με άλλους έτοιμους να ενωθούν στην απεργία πείνας.

Η πιο σημαντική πτυχή αυτής της πρωτοβουλίας είναι η ικανότητά της να ενώνει δυνάμεις. Αντί να περιορίζεται απλώς στο να δώσει φωνή σε μια δυσφορία, η κινητοποίηση συσπειρώνει διαφορετικές πλευρές της κοινωνίας των πολιτών, των συνδικάτων και της πολιτικής. Πρόκειται για μια ώριμη και οριζόντια προσέγγιση, της οποίας ο τελικός στόχος είναι να επιφέρει πραγματική αλλαγή και να εγγυηθεί το δικαίωμα στη στέγαση.

Η έκκληση των Προσφυγικών ξεπέρασε έτσι τα ελληνικά σύνορα, πυροδοτώντας ένα κύμα διεθνούς αλληλεγγύης με δράσεις υποστήριξης που καταγράφηκαν στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Βραζιλία, το Μεξικό και σε πολλές άλλες γωνιές του κόσμου. Ακόμη και ο ακαδημαϊκός κόσμος πήρε θέση: το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πανεπιστημίου της Πάδοβας ενέταξε τα Προσφυγικά ως διεθνή μελέτη περίπτωσης για την παραβίαση του δικαιώματος στη στέγαση. Η υπόθεση παρουσιάστηκε στο ιταλικό πανεπιστήμιο με την υποστήριξη της Διεθνούς Συμμαχίας Κατοίκων (International Alliance of Inhabitants – IAI) και εκπροσώπων της καταληψιακής κοινότητας.

Η επίθεση στα Προσφυγικά δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά η προσπάθεια να σβήσει ένα ζωτικό προπύργιο ενάντια στην αστική κερδοσκοπία. Από την Αθήνα μέχρι τον υπόλοιπο κόσμο, η υποστήριξη προς αυτή την κοινότητα ενώνεται σε μια φωνή για την υπεράσπιση του μέλλοντός της, απηχώντας την υπόσχεση που ανέκαθεν καθοδηγούσε τους κατοίκους της: ή θα νικήσουμε, ή θα νικήσουμε.