Οι μαθητές σε όλη τη Γαλλία διαδηλώνουν με κεντρικά αιτήματα την επαρκή στελέχωση του διδακτικού προσωπικού στα σχολεία, τη βελτίωση των κτιρίων και την κατάργηση της αλγοριθμικής επιλογής στην πλατφόρμα Parcoursup, μέσω της οποίας οι μαθητές υποβάλλουν αιτήσεις για την είσοδο τους στο πανεπιστήμιο.

Όπως αναφέρει η Φρανσουάζ Φρεσώ στη Le Monde (“Le très sage mouvement lycéen”, Le Monde, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου) τα αιτήματα του μαθητικού κινήματος βρίσκονται σε αντίθεση με τη ριζοσπαστική φύση των αιτημάτων του Μάη του 68, τα οποία είχαν ως στόχο την αμφισβήτηση του συστήματος, ενώ τα πρώτα είναι ιδιαίτερα μετριοπαθή, επιθυμώντας τη λειτουργία του συστήματος και όχι την αλλαγή του.

Με άλλα λόγια, οι κινητοποιήσεις των μαθητών ουσιαστικά διεκδικούν την εφαρμογή του παρόντος θεσμικού πλαισίου στην εκπαίδευση, το οποίο εμφανίζει τόσο σημαντικές ελλείψεις τα τελευταία χρόνια (όπως έλλειψη καθηγητών, έλλειψη τήρησης μέτρων ασφαλείας στα κτίρια, έλλειψη κλιματισμού κ.α.) που κάνει τα αιτήματα των μαθητών να φαίνονται ριζοσπαστικά.

Οι καταλήψεις των σχολείων είχαν ως σημείο εκκίνησης το Λύκειο Σαιντ-Εξυπερύ στο Κρετέιγ, ένα προάστιο του Παρισιού, όπου η κινητοποίηση άρχισε μετά τις 17 Σεπτεμβρίου, σε συνέχεια απεργίας μέρους των καθηγητών του σχολείου λόγω της έλλειψης προσωπικού και των δυσμενών συνθηκών φοίτησης. Σχεδόν ένα μήνα μετά την αρχή των κινητοποιήσεων, η μαζικότητα των πορειών αυξάνεται σταδιακά, με την τελευταία διαδήλωση της 13ης Οκτωβρίου να κινητοποιεί 160.000 ανθρώπους σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών και 480.000 σύμφωνα με τους διοργανωτές. Ταυτόχρονα, παρατηρείται βίαιη αστυνομική καταστολή, ενώ από τις 21 Σεπτεμβρίου έχουν γίνει πάνω από 6800 προσαγωγές, εκ των οποίων το 86% είναι ανήλικοι, σύμφωνα με αναφορά του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Ωστόσο, σε μια δεύτερη ανάγνωση, προκύπτει μια σημαντική σύνδεση του μαθητικού κινήματος με τον Μάη του 68. Πρόκειται για τη δημιουργικότητα των κινητοποιήσεων. Στις μαθητικές πορείες σε όλη τη Γαλλία εμφανίζονται έφηβοι ντυμένοι Σπάιντερμαν και Μπάτμαν, οι οποίοι διασχίζουν τις πορείες πάνω σε ηλεκτρικά πατίνια, ξεπροβάλλουν μέσα από τους καπνούς όσο δέχονται δακρυγόνα από την αστυνομία.

Το είδα σε πορεία στη Λυών όπου σπουδάζω. Μπορείτε να δείτε τα βίντεο στα social media με μια απλή αναζήτηση #batman #blocus στο TikTok. Η λέξη “blocus”, που σημαίνει κατάληψη, είναι ο κοινός κώδικας αναφοράς για τις μαθητικές κινητοποιήσεις στα social media. Μετά το ξέσπασμα των κινητοποιήσεων, το #blocus αποτελεί τη σύνδεση του κινήματος με την επικρατούσα κουλτούρα του αλγοριθμικού virality και των memes. Ο αλγοριθμικός χώρος του #blocus περιλαμβάνει διαδηλωτές υπερήρωες, αστυνομικούς να κυνηγάνε ανήλικους μαθητές, βίαιες συγκρούσεις διαδηλωτών και CRS, των αντίστοιχων ΜΑΤ της Γαλλικής Αστυνομίας, στο κέντρο του Παρισιού.

[Ο διαδηλωτής Μπάτμαν ξεπροβάλλει με το πατίνι του και δέχεται δακρυγόνα από τους αστυνομικούς κατά τη διάρκεια μαθητικής πορείας στη Γαλλία]

@ulyces.co Des policiers gazent des lycéens pendant un blocus, et soudain, le chevalier noir surgit de la fumée, sur sa bat-trotinette. « Wesh Batman !! » 😭😭 Crédit : @emrn_93z ♬ son original – Ulyces

Περιλαμβάνει, επίσης, τα λεγόμενα Aura Battles (δεν υπάρχει ακόμα ακριβής ελληνική μετάφραση), μια επιτελεστική, σχεδόν τελετουργική διαδικασία όπου νέοι (συνήθως κάτω των 20 ετών) συγκεντρώνονται σε μεγάλους κύκλους και διαγωνίζονται σε ζευγάρια για το ποιος είναι πιο κουλ, ποιος κάνει την καλύτερη αναπαράσταση διαφόρων memes, μέσα από σχεδόν χορευτικές φιγούρες. Ο άτυπος νικητής της κάθε “μονομαχίας” είναι αυτός που θα λάβει την πιο ηχηρή επιδοκιμασία από το κοινό. Τα aura battles έγιναν ιδιαίτερα viral μέσα στις καταλήψεις των Λυκείων. Βίντεο με τη συμμετοχή καθηγητών – μέχρι και αστυνομικών – στα aura battles των μαθητών κάνουν τον γύρο του διαδικτύου και διαδίδουν το κίνημα και τα αιτήματα του.

[Αστυνομικός συμμετέχει σε Aura Battle κατά τη διάρκεια μαθητικής πορείας στη Γαλλία]

@brutofficielUn policier fait une “battle d’aura” avec des manifestants à Mâcon ce 6 octobre 2026.♬ son original – Brut.

Τέλος, σημαντικό μέρος του αλγοριθμικού χώρου είναι η ύπαρξη μουσικής και χορού, συνήθως με τοπικές μπάντες ή κινούμενα dj set, μια ιδιαιτερότητα των διαδηλώσεων στη Γαλλία, την οποία δεν συναντάμε συχνά στην Ελλάδα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι αυτό της ακτιβίστριας Ματίλντ Καγιάρ, ή αλλιώς “Mcdansepourleclimat”, η οποία αυτοπροσδιορίζεται ως Techno-ακτιβίστρια για το κλίμα. Η ίδια έδωσε το παρόν στις κινητοποιήσεις της 13ης Οκτωβρίου στο Παρίσι χορεύοντας με ηλεκτρονική μουσική και λέγοντας συνθήματα υπέρ της αύξησης της χρηματοδότησης στην εκπαίδευση. Από γύρω, όλοι οι υπόλοιποι διαδηλωτές συμμετέχουν στο χορό, δίνοντας την αίσθηση ότι πρόκειται για υπαίθρια γιορτή.

Αντίστοιχη είναι και η εμπειρία από τις πορείες στη Λυών, αλλά και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας. Η ιδέα του techno-ακτιβισμού της Μ.Καγιάρ άρχισε το 2023, όταν ανάρτησε βίντεο που συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές και προβλήθηκε από κεντρικά μέσα ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων η Le Monde, όπου χορεύει με μουσική τέκνο, φωνάζοντας το σύνθημα “Συντάξεις, Κλίμα, Κοινός Αγώνας” και “Φορολογήστε τους Πλούσιους”. Τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια τάση αναδιαμόρφωσης της πολιτικής εμπειρίας σε συλλογική διασκέδαση, μέσα από τον συνδυασμό παραδοσιακών συνθημάτων με πιο χορευτικό ρυθμό και τη διασύνδεση των διεκδικήσεων των διαφορετικών κινημάτων πολιτών.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από @mcdansepourleclimat

Συνολικά, παρατηρούμε την επιρροή της κουλτούρας των μιμιδίων και του αλγοριθμικού virality στην ταχεία διάδοση των αιτημάτων των μαθητών, αλλά και στη διάχυση του μηνύματος ότι οι καταλήψεις στις περιοχές της Γαλλίας αυξάνονται. Τα Λύκεια της Γαλλίας συνδέθηκαν και κινητοποιήθηκαν εντός ενός αποκεντρωμένου πλαισίου οργάνωσης, διαμέσου του αλγορίθμου και των memes. Εν μέρει, ο αλγόριθμος συνέβαλε στην ευρεία αναγνώριση της ταυτότητας του κινήματος και στη διαμόρφωση ενός κοινού εδάφους για τους ίδιους τους οργανωτές του, τους εφήβους, που δημιούργησαν ένα χώρο κοινών σημείων αναφοράς μεταξύ των νέων στη Γαλλία, αλλά και παγκοσμίως.

Στις 17 Οκτωβρίου αναμένεται η επόμενη μεγάλη συγκέντρωση, η οποία έρχεται μαζί με την έναρξη των σχολικών διακοπών των Αγίων Πάντων (17 Οκτωβρίου έως 2 Νοεμβρίου). Ένα από τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι η ανθεκτικότητα του κινήματος ενόψει των σχολικών διακοπών, αλλά και η πιθανή συνέχιση του στο πεδίο των πανεπιστημίων, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται σε κατάληψη τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ως συμπαράσταση στο μαθητικό κίνημα. Κλείνοντας, το κίνημα μπορεί να μην μοιάζει με τον Μάη του 68 ως προς τα αιτήματα του, ωστόσο έχει κοινά στοιχεία με αυτό όσον αφορά στη διαμόρφωση νέων μορφών πολιτικής συμμετοχής αλλά και αξιοποίησης των social media για την αύξηση της απήχησης του κινήματος, πρακτικές από τις οποίες μπορούμε να αντλήσουμε έμπνευση σε ολόκληρη την Ευρώπη.