Μόλις έμαθα ότι ο ψυχαναλυτής Κώστας Νασίκας που ήταν μέλος της Γαλλικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας (APF), δίδασκε στο Πανεπιστήμιο Lyon-1 και ήταν ιατρικός υπεύθυνος του “Οίκου του Εφήβου” της Λιόν, “έφυγε” από τη ζωή.

Λυπάμαι πολύ…

Μιλήσαμε τελευταία φορά 25/9/25 που του πρότεινα να κάνουμε ένα θέμα για το Tvxs με θέμα τη Γάζα, και μου απάντησε πως:

“Βρισκόμαστε σε χρόνια όπου έχουν αναπτυχθεί οι τάσεις για απολυταρχικά καθεστώτα, όπου αυτός που σκέφτεται διαφορετικά μηδενίζεται και χάνει κάθε ανθρώπινη διάσταση, και με την πλήρη έκφραση αυτής της τάσης μέσα στην τρελή παντοδυναμία του Νετανιάχου. Θα μπορούσα να αναπτύξω αυτήν την δυναμική, αλλά δυστυχώς ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας που μου εμφανίστηκε αυτόν τον καιρό μου αφήνει λίγα περιθώρια πνευματικής εργασίας και μου απορροφά την ενέργεια. Αν με τον καιρό υπάρξει βελτίωση θα σας δώσω σήμα για να συνεχίσουμε το θέμα”.

Του ευχήθηκα περαστικά, αλλά δυστυχώς δεν ήταν γραφτό…

Αφήνει πίσω του μεγάλο έργο, ερευνητικό κ συγγραφικό. Οι συνεντεύξεις που είχα την χαρά και την τιμή να μου δώσει ήταν από τις πιο συγκλονιστικές που έχω δημοσιεύσει, κυρίως στο TV Χωρίς Σύνορα.

Κάποιες από αυτές ακολουθούν με αποσπάσματα και λινκ.

Καλό του ταξίδι!

Θερμά συλλυπητήρια στους δικούς του…

***

Αν δεν μοιράζονται τα βιώματα, χάνεται η ανθρώπινη διάσταση:

[…] Μπορεί κάποιος να γίνει βίαιος και εγκληματίας επειδή δεν τον καταλάβαμε, δεν τον πλησιάσαμε σαν άνθρωπο για να καταλάβουμε τι ζει. Έτσι γίνεται εγκληματίας […] ένα άτομο αν δεν μπορέσει να μοιραστεί το βίωμά του, χάνει την ανθρώπινή του διάσταση και δεν μπορεί να ζήσει […]

***

Η βαθύτερη έκκληση κάθε απεργού πείνας:

[…] Η βαθύτερη έκκληση του απεργού πείνας είναι για τους νόμους (γραπτούς και άγραφους), και το γιατί γίνονται οι νόμοι, πώς γίνονται, σε ποιες βάσεις στηρίζονται, πως συμμετέχει η παράδοση, οι άγραφοι νόμοι, και πως οι βασικές ηθικές αξίες των ανθρώπων; […] Κάθε απεργία πείνας προκαλεί μία τρομερή αμφισβήτηση και δημιουργεί μία διαδικασία ερώτησης. Μια διαδικασία αυτοερώτησης προς το κοινωνικό σύνολο σε δοσμένη χρονική στιγμή. Αν δεν ακούσουμε την ερώτηση που θέτει κάθε φορά ο απεργός πείνας, μπαίνουμε σε μία προβληματική ψυχικής τύφλωσης: Ατομικής και κοινωνικής […] Οι βασικές ανθρώπινες διαστάσεις οι οποίες θεμελιώνουν ένα κοινωνικό καθεστώς θα επαναφέρουν τις ερωτήσεις τις οποίες βάζει ο κάθε απεργός πείνας και Θα το αναγκάσουν να μετακινηθεί […]

Για τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι:

[…] Δεν στρέφονται ενάντια προς τον χριστιανισμό μόνο. Αυτή τη φορά νομίζω στρέφονται στη Γαλλία, η οποία βομβαρδίζει το ισλαμικό κράτος στη Συρία και στο Ιράκ. Αυτό είναι σχεδόν σίγουρο […] Εκδικούνται τις δυτικές αξίες. Είναι απέναντι, είναι σαν να κάνουν πόλεμο στις δυτικές αξίες […] Είναι παιδιά περιθωριοποιημένα και βρίσκουν νόημα στη ζωή τους μόνο μέσα από αυτή τη διαδικασία, στο να πολεμήσουνε τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, μέσα από το φανατικό Ισλάμ […] Είναι πεπεισμένοι ότι τους αγαπάει ο αρχηγός τους γιατί τον υπακούουν απόλυτα. Μέχρι να θυσιάσουν και τη ζωή τους. Η ζωή τους, είναι λεπτομέρεια. Προτεραιότητα είναι το να τους αγαπάει κάποιος […]

Για τη μαζική καταστροφή της ανθρώπινης διάστασης:

[…] Το βαθύτερο μήνυμα της ταινίας «Ο γιός του Σαούλ» είναι το «κομμάτιασμα» της ανθρώπινης διάστασης το οποίο παρήγαγε ο ναζισμός κι ακόμα και σήμερα δεν μπορούμε να το βάλουμε στην αφηγηματική μας διαδικασία […] Γύρω από αυτή τη μαζική καταστροφή της ανθρώπινης διάστασης, κάτι ακόμα δεν καταλάβαμε, κάτι δεν κατανοήσαμε, κάτι παραμένει ανείπωτο […] Αυτό δε που περιγράφεται στην ταινία για τις φωτογραφίες έχει τεκμηριωθεί επίσης ιστορικά, και μάλιστα γνωρίζουμε ποιος πήρε αυτές τις μοναδικές φωτογραφίες*, από χειρόγραφα που βρέθηκαν θαμμένα στο χώμα. Ήταν κάποιος εβραίος από την ομάδα των Ζόντερκομάντο με το ψευδώνυμο Αλέξ, που το πραγματικό όνομά του ήταν Αλμπέρτο Ερερά και είχε γεννηθεί στη Λάρισα το 1913 […]

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Εξορίες γλώσσας:

[…] Η έννοια της εξορίας αφορά το βίωμα αυτών που έζησαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, σε απάνθρωπες συνθήκες αλλά και γενικότερα όλα αυτά τα ανείπωτα που μπορεί να κουβαλάει κανείς μέσα του, όπου και να ζει, όποια γλώσσα και να μιλάει. Και όλη η ιστορία είναι, το πώς μπορούν όλα αυτά τα ανείπωτα να πάρουν μορφές μαρτυρίας, έκφρασης και μοιράσματος. Γιατί, όπως έχουμε πει και παλιότερα, αν δεν μοιράζονται τα βιώματα, χάνεται η ανθρώπινη διάσταση […]

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Βία και καταναλωτισμός:

[…] Ξαναεπισκεπτομενος τα φαινόμενα που γέννησε ο καταναλωτισμός: παχυσαρκία, ανορεξία, εξαρτήσεις και τοξικομανιες, απεργίες πείνας, ψευδο-επικουρική ευημερία, αθανασια, κλπ, μελετώ τη βία που αναπτύχθηκε τόσο μέσα στις ανθρώπινες σχέσεις μέσω της γενικευμένης εμπορικοποίησης και εμπορευματοποίησης. όσο και με το φυσικό μας περιβάλλον το οποίο αλόγιστα καταστρέφουμε.

Υπογραμμίζω, προς το τέλος του βιβλίου, κάποια σημάδια συνηδειτοποίησης, κυρίως από την νεολαία: την καταστροφική διάστασης του καταναλωτισμού πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις και πάνω στο περιβάλλον, συνειδητοποίηση και απο-αλλοτρίωση στην οποία το βιβλίο θέλει να συνδράμει […]

ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Σωματική και ονειρική μνήμη:

[…] Αυτό που η σωματική μου μνήμη κράτησε, είναι η ζωή των δύο πρώτων μου χρόνων μέσα σε έναν καταυλισμό στον Θεσσαλικό κάμπο. Εκεί είχαν μεταφερθεί από το στρατό, το καλοκαίρι του ’49, τα γυναικόπαιδα του βουνίσιου χωριού μου, εκκενώνοντάς το για να μην μπορούν να ανεφοδιάζονται με τρόφιμα, φάρμακα, και άλλα απαραίτητα, οι αντάρτες.

Η μητέρα μου ήταν έγκυος με μένα στην κοιλιά της σε αυτήν την μετακίνηση, και ο πατέρας μου πιάστηκε λίγο μετά μαζί με άλλους αντάρτες και μεταφέρθηκε στη Μακρόνησο.

Η ζωή στον καταυλισμό περνούσε μέσα στον καθημερινό τρόμο από τις καταδρομές των πολιτοφυλάκων του δοσίλογου Σούρλα, εκδηλώνοντας με αυτόν τον τρόπο, στον άμαχο πληθυσμό, το μίσος τους για τον ΕΛΑΣ.

Το σώμα μου, λοιπόν, κράτησε μόνο του τις μνήμες αυτής της τρομοκρατίας μέσα στην οποία έκανα τα πρώτα μου βήματα, και από εκεί πήρε έναυσμα η εργασία του βιβλίου που συνοδεύεται και από άλλες”