Ο λύκος της φωτογραφίας μεταφέρεται στο καταφύγιο του Αρκτούρου. Εκεί θα προστατευτεί από τη σφαίρα, θα έχει τροφή και φροντίδα. Θα ζήσει, αλλά μέσα στα όρια ενός περιφραγμένου χώρου.

Ads

Αυτή η διάσωση έχει αξία. Έχει όμως και ένα κόστος που δεν πρέπει να χάνεται πίσω από τις εντυπώσεις που δημιουργεί μια εικόνα.

Ads

Ένα άγριο ζώο θα συνεχίσει τη ζωή του αλλά χωρίς την ελευθερία του. Το κλουβί μεταφοράς είναι ένα στιγμιότυπο. Η ιστορία που μας καλεί να εξετάσουμε είναι πολύ μεγαλύτερη και αφορά το πώς μοιραζόμαστε τη γη με τα άλλα είδη και το τι συμβαίνει όταν η επιβίωσή τους συγκρούεται με τις δικές μας δραστηριότητες.

Ads

Δεν ξέρουμε τι πέρασε αυτό το ζώο. Το βλέμμα του δεν μας δίνει το δικαίωμα να επινοήσουμε την ιστορία του. Μας δίνει, όμως, έναν λόγο να σταθούμε.

Ads

Να αναρωτηθούμε πώς φτάσαμε να θεωρούμε τη μεταφορά ενός άγριου πλάσματος σε έναν προστατευμένο χώρο την καλύτερη ευκαιρία που μπορούμε να του προσφέρουμε. Υπάρχουν άνθρωποι που περιθάλπουν, φροντίζουν και κρατούν ζωντανά ζώα που δεν μπορούν πια να επιστρέψουν στη φύση.

Η δουλειά τους είναι πολύτιμη. Κάθε τέτοια διάσωση, όμως, αφήνει ανοιχτό ένα ερώτημα για όλους εμάς. Τι συνέβη έξω από το καταφύγιο και η ζωή έγινε τόσο επικίνδυνη;

Ένας δρόμος μπορεί να κόψει στα δύο μια διαδρομή αιώνων. Ένας φράχτης να κλείσει την πρόσβαση στο νερό. Μια σφαίρα να τελειώσει μια ζωή επειδή βρέθηκε εκεί όπου εμείς αποφασίσαμε πως περισσεύει.

Κι ύστερα απορούμε που τα άγρια ζώα πλησιάζουν τις πόλεις των ανθρώπων. Το δάσος μικραίνει, οι ανθρώπινες χρήσεις απλώνονται, κι εκείνα εξακολουθούν να χρειάζονται τροφή, νερό και τόπο για τα μικρά τους.

Συχνά αγαπάμε την άγρια φύση ως εικόνα. Τον λύκο σε μια φωτογραφία, το ελάφι σε ένα ντοκιμαντέρ, το δάσος ως προορισμό μιας Κυριακής. Η αγάπη αυτή δοκιμάζεται όταν χρειάζεται να αφήσουμε χώρο, να βάλουμε όρια στις επεμβάσεις μας, να απαιτήσουμε ουσιαστική προστασία, να στηρίξουμε τρόπους συνύπαρξης που δεν καταλήγουν στην εξόντωση.

Ο λύκος χρειάζεται έναν τόπο στον οποίο να μπορεί να βρει τροφή, να μετακινηθεί και να αναπαραχθεί. Τρέφεται με άγρια ζώα, μεταξύ των οποίων ζαρκάδια, ελάφια και αγριογούρουνα, αλλά μπορεί να στραφεί και σε μικρότερα ζώα, κτηνοτροφικά ζώα ή υπολείμματα τροφής.

Η διαθεσιμότητα της φυσικής λείας έχει σημασία: όταν μειώνεται, μπορεί να εντείνεται η αναζήτηση τροφής κοντά στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Ο Αρκτούρος καταγράφει τη μείωση της φυσικής λείας και την υποβάθμιση των βιοτόπων ανάμεσα στις βασικές πιέσεις που δέχεται το είδος.

Έτσι δημιουργείται ένας κύκλος σύγκρουσης. Ο άνθρωπος επηρεάζει τον βιότοπο και τις διαθέσιμες πηγές τροφής, ο λύκος αναζητά άλλες δυνατότητες επιβίωσης και η παρουσία του κοντά σε κοπάδια ή οικισμούς προκαλεί ανησυχία.

Για έναν κτηνοτρόφο, η απώλεια ζώων είναι πραγματική οικονομική ζημιά. Για τον λύκο, η αναζήτηση τροφής είναι όρος επιβίωσης. Μια αποτελεσματική πολιτική προστασίας οφείλει να λαμβάνει υπόψη και τις δύο πραγματικότητες.

Οι πιέσεις, πάντως, δεν περιορίζονται στις επιθέσεις στα κοπάδια. Η επέκταση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, τα μεγάλα τεχνικά έργα, η διάνοιξη δρόμων και η μείωση των δασικών εκτάσεων υποβαθμίζουν τους τόπους όπου ζουν οι λύκοι.

Στις απειλές που αναφέρει ο Αρκτούρος περιλαμβάνονται επίσης οι παγίδες και τα δηλητηριασμένα δολώματα. Η επιβίωση ενός άγριου ζώου εξαρτάται επομένως από πολύ περισσότερα από την ύπαρξη μερικών δέντρων γύρω του.

Ο λύκος της φωτογραφιας θα έχει την ευκαιρία να συνεχίσει να ζει χάρη σε ανθρώπους που ανέλαβαν τη φροντίδα του. Η ευθύνη των υπολοίπων παραμένει έξω από τον φράχτη και στους τόπους όπου άλλοι λύκοι εξακολουθούν να κινούνται ελεύθεροι και στις αποφάσεις που θα καθορίσουν αν θα μπορούν να το κάνουν και αύριο.

Η διάσωση μιας ζωής είναι λόγος ανακούφισης. Για να γίνει και λόγος ελπίδας, πρέπει να προστατεύσουμε τη δυνατότητα της άγριας ζωής να παραμένει άγρια.