Η δημόσια συζήτηση για τα καύσιμα στην Ελλάδα έχει καταντήσει μια τελετουργία ενοχής.

Ο πολίτης πληρώνει, το κράτος εισπράττει, και η κυβέρνηση εμφανίζεται ως «σωτήρας» επειδή επιστρέφει ένα μικρό ποσοστό από αυτά που ήδη πήρε.Την ίδια στιγμή, σε όλη την Ευρώπη, κυβερνήσεις, δεξιές, κεντροδεξιές, σοσιαλδημοκρατικές, κάνουν το αυτονόητο, μειώνουν φόρους στα καύσιμα.

Διαβάστε επίσης: Αλλού μείωση φόρων, εδώ fuel pass / Τι (δεν) κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η διαφορετική προσέγγιση στην υπόλοιπη Ευρώπη

Και τότε έρχεται η Πολωνία και ρίχνει το τελειωτικό χτύπημα στο ελληνικό αφήγημα περί «δημοσιονομικής αδυναμίας».

Ας δούμε τι κάνουν άλλες χώρες:

• Ιταλία: Οριζόντια μείωση 25 λεπτών το λίτρο.
• Αυστρία, Πορτογαλία, Ισπανία: Μειώσεις φόρων, όχι κουπόνια.
• Πολωνία: ΦΠΑ από 23% στο 8%, ΕΦΚ στο κατώτατο όριο της ΕΕ, φόρος υπερκερδών στις εταιρείες ενέργειας.

Και στην Ελλάδα;

• Fuel pass: 40–60 ευρώ, με κριτήρια, με κόφτες, με «αν δεν έχεις smartphone παίρνεις λιγότερα».
• Επιδότηση diesel: 20 λεπτά για δύο μήνες.
• Ενίσχυση λιπασμάτων: 15% σε προϊόντα που έχουν αυξηθεί πάνω από 30%.
• Ενίσχυση ακτοπλοΐας: 56 εκατ. στις εταιρείες για να μην αυξήσουν τα εισιτήρια.

Πρόκειται για μια πολιτική που θυμίζει περισσότερο διαχείριση φτώχειας παρά αντιμετώπιση κρίσης.

Ποιος πληρώνει; Σίγουρα όχι οι εταιρείες

Η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει μια διαδρομή που δεν αγγίζει κανέναν ισχυρό.

• Καμία μείωση ΦΠΑ ή ΕΦΚ, παρότι αποτελούν τους πιο άμεσους μοχλούς ανακούφισης.
• Καμία ουσιαστική φορολόγηση υπερκερδών, παρά τις τεράστιες αυξήσεις τιμών.
• Αύξηση 5% στη φορολογία των κερδών του διαδικτυακού τζόγου για να χρηματοδοτηθούν τα μέτρα.

Δηλαδή, παίκτης του online καζίνο πληρώνει για να βάλει ο οδηγός βενζίνη, ενώ οι εταιρείες ενέργειας παραμένουν στο απυρόβλητο.

Αν αυτό δεν είναι πολιτική επιλογή,τότε τι είναι;

Το ελληνικό κράτος εισπράττει 3,8 με 4 δισ. ευρώ ετησίως από φόρους στα καύσιμα. Τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση κοστίζουν 230 εκατ. ευρώ.

Δηλαδή:

• 94% των εσόδων από τα καύσιμα παραμένει στα κρατικά ταμεία.
• Μόλις 6% επιστρέφει στους πολίτες.

Και αυτό παρουσιάζεται ως «γενναία παρέμβαση».

Η Πολωνία εκθέτει την Ελλάδα

Η σύγκριση δεν μπορεί να μην γίνει:

• Η Πολωνία μειώνει φόρους.
• Η Ελλάδα μοιράζει κουπόνια.
• Η Πολωνία φορολογεί τα υπερκέρδη.
• Η Ελλάδα φορολογεί τον… τζόγο.
• Η Πολωνία παρεμβαίνει στην αγορά.
• Η Ελλάδα παρακολουθεί την αγορά.

Η Πολωνία απέδειξε ότι ο «δημοσιονομικός χώρος» δεν είναι φυσικός νόμος.Είναι πολιτική βούληση. Όταν μια κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει τους πολίτες, το κάνει. Όταν θέλει να προστατεύσει τα έσοδα και τα συμφέροντα, μοιράζει pass.

Η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα «δημοσιονομικού χώρου». Έχει πρόβλημα πολιτικής προτεραιότητας.

Και όσο η κυβέρνηση επιμένει να αντιμετωπίζει τους πολίτες ως δικαιούχους επιδομάτων αντί ως φορολογούμενους που δικαιούνται δίκαιη μεταχείριση, η χώρα θα συνεχίσει να βρίσκεται στο περιθώριο των ευρωπαϊκών λύσεων.

*Η Ιωάννα Λιούτα είναι Πολιτική και Οικονομική Αναλύτρια