Πριν από τρία χρόνια, ένας στρατιωτικός, πολιτικός και ανθρωπιστικός σεισμός ανέτρεψε την πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ και σε ολόκληρο τον κόσμο. Στις 7 Οκτωβρίου 2023, μαχητές της Χαμάς σκότωσαν περισσότερους από 1.200 Ισραηλινούς και ξένους υπηκόους και πήραν 251 ομήρους. Ακολούθησε ένας καταστροφικός πόλεμος στη Γάζα. Ο ισραηλινός στρατός σκότωσε πάνω από 70.000 Παλαιστινίους και εκτόπισε πάνω από 1,9 εκατ. ανθρώπους.

Ads

Το 2026, το Ισραήλ, η Γάζα και ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις εκτεταμένες συνέπειες της 7ης Οκτωβρίου, καθώς το Ισραήλ προετοιμάζεται για τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Ο Νετανιάχου και το δεξιό κόμμα του, το Λικούντ, θα αναμετρηθούν με το κεντρώο κόμμα Γιασάρ, του οποίου ηγείται ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ads

Η συζήτηση γύρω από τον απολογισμό των χειρισμών του Νετανιάχου μετά την 7η Οκτωβρίου θα καθορίσει την εκλογική αναμέτρηση, καθώς το 68% των ψηφοφόρων δηλώνει ότι η 7η Οκτωβρίου θα αποτελέσει «κεντρικό» κριτήριο της ψήφου του. Πρόσφατα δημοσιεύματα υπήρξαν επιζήμια για τον Νετανιάχου σε αυτό το μέτωπο, καθώς ήρθαν στο φως πληροφορίες ότι ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, είχε προειδοποιήσει τον Νετανιάχου πριν από την 7η Οκτωβρίου για τον κίνδυνο επίθεσης της Χαμάς — έναν ισχυρισμό που ο Νετανιάχου διαψεύδει κατηγορηματικά.

Ads

Οι πολιτικές συνέπειες της 7ης Οκτωβρίου έχουν επεκταθεί πολύ πέρα από τα σύνορα του Ισραήλ. Η εικόνα της χώρας διεθνώς έχει καταρρεύσει μετά την ανθρωπιστική κατακραυγή για τον πόλεμο στη Γάζα, με το 67% των ερωτηθέντων σε 36 χώρες να εκφράζει αρνητική άποψη για το Ισραήλ. Η αυξανόμενη διεθνής οργή συνοδεύτηκε από μια ανησυχητική έξαρση του αντισημιτισμού. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, πέρυσι καταγράφηκε «ο μεγαλύτερος αριθμός θυμάτων αντισημιτικών επιθέσεων εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες».

Ads

Ο Νετανιάχου επιδιώκει εδώ και χρόνια να συνδέσει την κριτική για τις ενέργειες του Ισραήλ —ιδίως εκείνες που σχετίζονται με καταγγελίες για ισραηλινά εγκλήματα πολέμου— με τον αντισημιτισμό, κάτι που αναμφισβήτητα έχει τροφοδοτήσει ακόμη περισσότερο την αυξανόμενη εσωτερική πόλωση στη χώρα. Η πόλωση στο Ισραήλ έχει γίνει τόσο έντονη, ώστε η κοινή γνώμη τη θεωρεί πλέον μεγαλύτερη απειλή για τη χώρα από το Ιράν.

Παρότι σήμερα υπάρχει κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, οι Παλαιστίνιοι εξακολουθούν να βιώνουν μια συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση. Το 86% του πληθυσμού διαμένει σε 1.739 χώρους φιλοξενίας εκτοπισμένων, όπου οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν «ακραίο συνωστισμό, μη ασφαλές νερό και ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής, καθώς και εκτεταμένη παρουσία τρωκτικών», σύμφωνα με το Δανικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες. Η βία δεν έχει τερματιστεί πλήρως, καθώς περισσότεροι από 1.400 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τότε που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός. Και οι μακροπρόθεσμες προοπτικές βελτίωσης των συνθηκών εκεί φαίνονται δυσοίωνες, καθώς η Χαμάς εξακολουθεί να ελέγχει τη Λωρίδα της Γάζας και, εξαιτίας αυτού, το Ισραήλ δεν δείχνει ενδιαφέρον για την ανοικοδόμηση των παλαιστινιακών υποδομών.


Πριν από τρία χρόνια, στις 7 Οκτωβρίου, δημοσίευσα ένα σύντομο βίντεο σχολιασμού, στο οποίο υποστήριξα, όπως και πολλοί άλλοι, ότι η επίθεση αυτή αποτελούσε για το Ισραήλ το αντίστοιχο της 11ης Σεπτεμβρίου. Όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, έτσι και το Ισραήλ πριν από την 7η Οκτωβρίου βρισκόταν στην ισχυρότερη γεωπολιτική θέση του εδώ και δεκαετίες. Η δυναμική των συμφωνιών εξομάλυνσης των σχέσεών του με χώρες που ιστορικά αντιτίθεντο στο εβραϊκό κράτος —μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Μαρόκο— ήταν ισχυρή, ενώ το Ισραήλ διέθετε συντριπτική στρατιωτική, οικονομική και τεχνολογική υπεροχή έναντι των περιφερειακών ανταγωνιστών του. Τότε είχα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι ηγέτες της Χαμάς θα είχαν αντιληφθεί αυτή τη μεταβολή των συσχετισμών στη Μέση Ανατολή ως στρατηγική απειλή, γεγονός που τους οδήγησε να εξαπολύσουν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Ωστόσο, όπως είχα επισημάνει και τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες υπερέβησαν τα όρια στην αντίδρασή τους στην 11η Σεπτεμβρίου, εμπλεκόμενες σε καταστροφικούς πολέμους στη Μέση Ανατολή, οι οποίοι έπληξαν τη διεθνή τους θέση. Το Ισραήλ έπρεπε να προσέξει να μην κάνει το ίδιο, αντιδρώντας στην τραγική απώλεια τόσων πολιτών του στις 7 Οκτωβρίου. Στο βίντεο εκείνο υποστήριξα ότι οι μαζικές απώλειες αμάχων στον πόλεμο που θα ακολουθούσε στη Γάζα θα οδηγούσαν σε μεταστροφή της παγκόσμιας κοινής γνώμης: Από την αρχική συμπάθεια για το τραύμα του Ισραήλ προς την υποστήριξη της παλαιστινιακής υπόθεσης. Η πρόβλεψη αυτή επαληθεύτηκε, με τη μεταστροφή να είναι ιδιαίτερα έντονη στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον ιστορικά στενότερο σύμμαχο του Ισραήλ.

Υπήρχε τότε σημαντικός κίνδυνος επέκτασης του πολέμου, εάν το Ισραήλ διαπίστωνε ότι το Ιράν, το οποίο ιστορικά υποστήριζε τη Χαμάς, είχε βοηθήσει την οργάνωση να εξαπολύσει τις επιθέσεις. Τρία χρόνια αργότερα, ο πόλεμος στη Γάζα μπορεί να έχει τελειώσει, αλλά έχει ξεσπάσει πόλεμος με το Ιράν — μια σύγκρουση που ξεκίνησαν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατόπιν παρότρυνσης του Νετανιάχου.

Παρότι ο πόλεμος στη Γάζα δεν επεκτάθηκε γρήγορα, προκάλεσε ευρύτερη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή. Οι εντάσεις μεταξύ του Ισραήλ και των εχθρών του αυξήθηκαν, ο Νετανιάχου αποθρασύνθηκε από το φαινόμενο της συσπείρωσης γύρω από τη σημαία και από την παρουσία ενός στενού συμμάχου στον Λευκό Οίκο, του προέδρου Τραμπ, ενώ το Ισραήλ άρχισε να ανησυχεί περισσότερο για πιθανές απειλές, μετά από μια τόσο σοβαρή κατάρρευση της άμυνάς του στις 7 Οκτωβρίου.

Είχα επίσης αναρωτηθεί τότε πώς θα μπορούσε η κυβέρνηση Νετανιάχου να αντέξει τις συνέπειες μιας τόσο καταστροφικής αποτυχίας των υπηρεσιών πληροφοριών και του αμυντικού σχεδιασμού, όταν το Ισραήλ θεωρούνταν επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα πολύ πιο προηγμένο σε θέματα ασφάλειας από τους εχθρούς του — ακόμη και από τους συμμάχους του. Θα μπορούσε ο Νετανιάχου, ο απόλυτος επιζών της πολιτικής, να επιβιώσει από την επερχόμενη πολιτική κατακραυγή;

Η απόφαση του κυβερνητικού συνασπισμού του να ενθαρρύνει τους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη είχε αναγκάσει το Ισραήλ να διαθέσει περισσότερους πόρους εκεί, παράγοντας που ενδέχεται να είχε αποδυναμώσει την άμυνά του απέναντι στις δυνάμεις της Χαμάς στη Γάζα πριν από την 7η Οκτωβρίου. Είχα αναρωτηθεί και παλαιότερα εάν κάποιο από τα πολυάριθμα άλλα σκάνδαλα θα έβαζε τέλος στην πολιτική σταδιοδρομία του Νετανιάχου, ιδιαίτερα το αμφιλεγόμενο σχέδιό του για τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης το 2023, το οποίο είχε προκαλέσει διαδηλώσεις πρωτοφανούς κλίμακας για τα δεδομένα του Ισραήλ.

Καθώς το Ισραήλ προετοιμάζεται να προσέλθει στις κάλπες αργότερα μέσα στον μήνα, οι ψηφοφόροι θα εκδώσουν τελικά την ετυμηγορία τους για το κατά πόσο ο Νετανιάχου ευθύνεται για τις αποτυχίες που επέτρεψαν να συμβεί η 7η Οκτωβρίου — αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο διεξήγαγε τον πόλεμο στη Γάζα, που αναδιαμόρφωσε τη γεωπολιτική πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή και πέρα από αυτήν.

Με τις δημοσκοπήσεις να δείχνουν μια αμφίρροπη αναμέτρηση μεταξύ Νετανιάχου και Άιζενκοτ, η ετυμηγορία αυτή είναι πιθανό να μην σταθεί ικανή να επιλύσει τους θεμελιώδεις διχασμούς γύρω από την ταυτότητα του Ισραήλ και τη διεθνή εικόνα του, τρία χρόνια μετά τη χειρότερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία της χώρας.

Πηγή: Kreport.gr