Γιώργος Βαρεμένος / Στο σπίτι του Μονέ

Η τέχνη είναι παρηγοριά και καταφύγιο. Μοιάζει με διανοουμενίστικη κοινοτοπία αλλά δεν είναι. Υπάρχουν απογοητεύσεις στη ζωή και στο συλλογικό βίο που μοιάζουν με «μικρούς θανάτους» που ασυνείδητα μπορούν να σε οδηγήσουν στο καταφύγιο και την παρηγορητική αγκαλιά της. Όταν η ομορφιά της τέχνης έρχεται να αγκαλιάσει την ομορφιά της φύσης ο συνδυασμός είναι ανυπέρβλητος.

Σε απόσταση μιας ώρας βόρεια του Παρισιού, στη Νορμανδία, βρίσκεται το χωριό Ζιβερνί, όπου ο μεγάλος μαιτρ του ιμπρεσιονισμού Κλωντ Μονέ πέρασε ένα μεγάλο μέρος της δημιουργικής ζωής του.

Αν ξεκινήσεις να επισκεφτείς το σπίτι του μην πάρεις την εθνική οδό, αλλά άσε το ταξίδι να εξελιχθεί αργόσυρτα μέσα από τον επαρχιακό δρόμο. Ευχής έργο να είναι το τέλος της άνοιξης και αρχές καλοκαιριού. Έτσι και αλλιώς τους χειμερινούς μήνες το σπίτι είναι κλειστό.

Τα κυπαρίσσια στις άκρες των δρόμων της Γαλλικής υπαίθρου θα σου κάνουν συντροφιά, ενώ που και που κάποιος ποδηλάτης θα σχίζει κάθετα την σιωπή.

Περνάς μέσα από όμορφα χωριά τα οποία με την παραδοσιακή τους αρχιτεκτονική φέρουν έντονα τα ίχνη του χρόνου και σε πρώτη ματιά μοιάζουν έρημα.

Τα αυτοκίνητα όμως στις αυλές προδίδουν την ανθρώπινη παρουσία καθώς οι Γάλλοι στις μέρες της σχόλης δεν συνηθίζουν να περπατούν στο μεϊντάνι, αλλά να ανταλλάσσουν επισκέψεις από σπίτι σε σπίτι.

Φθάνοντας στο Ζιβερνί, σου την έχουν στημένη Ιάπωνες και λοιποί τουρίστες σε μια ουρά που νομίζεις ότι έπεσε από τον ουρανό, μιας και όλοι διάλεξαν τον μεγάλο και πιο σύντομο δρόμο.

Η ομορφιά του χωριού, αλλά πάνω απ΄ όλα του σπιτιού με τους υπέροχους κήπους, σε αποζημιώνει. Ο Μονέ εκτός από το πάθος της ζωγραφικής ήταν και μεγάλος κηπουρός. Έστηνε το καβαλέτο  στον κήπο και ζωγράφιζε εκεί έξω αιχμαλωτίζοντας την κάθε στιγμή της γύρω ομορφιάς ανάλογα με την μορφή που της έδινε το φως.

Η φύση ποτέ δεν επαναλαμβάνει τον εαυτό της. Την περίφημη λιμνούλα με τα νούφαρα και το πασίγνωστο γεφυράκι, όπου σήμερα οι τουρίστες φωτογραφίζονται λες και πρόκειται για το γαμήλιο άλμπουμ, ο Μονέ τα απεικόνισε σε 250 πίνακες.

Αν δεν θέλεις να πας τόσο μακριά, έλα στο Παλαιό Φάληρο να παρακολουθήσεις την θάλασσα. Μέρα με τη μέρα ποτέ δεν είναι η ίδια και τη διαφορά την κάνει το φως. Ας πούμε ότι πρόκειται για τις 365 αποχρώσεις του μπλε της θάλασσας και του μπλε ή του γκρι του ουρανού.

Πίσω στο Ζιβερνί κάθομαι σε μια απόμερη γωνιά του κήπου δίπλα στο φράχτη. Οι αγελάδες στο διπλανό κτήμα βόσκουν αμέριμνες και ανυποψίαστες για τα τεκταινόμενα γύρω τους.

Στο ίδιο το σπίτι στέκομαι για λίγο στην κουζίνα και παρατηρώ τα παραδοσιακά σκεύη και τα κατσαρολικά. Συνειδητοποιώ ότι ο καλλιτέχνης δεν ζει μόνο από το χειροκρότημα και τον θαυμασμό, αλλά πρέπει να αχνίσει η χύτρα, πολύ περισσότερο που ο μεγάλος ζωγράφος είχε και οικογένεια να θρέψει.

‘Οταν ο Μονέ διαπίστωσε ότι δεν μπορεί να συντηρήσει την οικογένεια με τους πίνακές του καταβυθίστηκε στα άδυτα του αυτοοικτιρμού και προσπάθησε να αυτοκτονήσει πέφτοντας από μια γέφυρα στο Σηκουάνα. Ευτυχώς η αυτοκτονία αποτράπηκε και η δυστυχία μετατράπηκε σε έμπνευση για την ζωγραφική και την κηπουρική. Μάλλον οι πιο δύσκολες στιγμές στην ζωή ενός καλλιτέχνη είναι η πηγή της έμπνευσης για τα μεγάλα έργα.

Φεύγοντας από το σπίτι με τον υπέροχο κήπο, πίνεις ένα καφέ σε κάποιο από τα αρτίστικα καφενεία με τα λουλούδια να σε περιβάλλουν και ο καφές αυτός είναι της εσωτερικής πληρότητας και της παρηγοριάς για οτιδήποτε μπορεί να σκιάζει τη ζωή.

Επιστρέφοντας αυτή τη φορά από την εθνική οδό μπαίνεις στο Παρίσι από το τούνελ πάνω από το οποίο βρίσκεται η Λα-Ντεφανς, η Wall Street της Γαλλίας και προσγειώνεσαι απότομα στη σκληρότητα του σημερινού κόσμου.