Τιμή για τον Κώστα Τσουκαλά ήταν το γεγονός ότι ο εξουσιομανής αρχηγός του επιτελικού κράτους επέβαλε ακόμη και στην ΕΡΤ την μικρόκαρδη στάση του απέναντι στον μεγάλο εκλιπόντα.

Όπως και η Ακαδημία τίμησε τον εαυτό της με την καθυστερημένη αποδοχή του στους κόλπους της.

Έστω και αν ο Τσουκαλάς με τη σεμνότητά του δήλωσε ότι ένιωσε δέος εισερχόμενος σ΄αυτόν τον πνευματικό χώρο.

Μιλάμε για έναν άνθρωπο που ο χώρος αυτός του ήταν οικείος καθότι όταν ήταν μικρός τον έπαιρνε μαζί του ο αδελφός της μάνας του και ακαδημαϊκός Καίσαρας Αλεξόπουλος.

Απ΄όσα του έλεγε εκείνος, εντυπώθηκε περισσότερο στο μυαλό του η φράση: Προτιμότερο να ΑΔΙΚΗΘΕΙΣ παρά να ΑΔΙΚΗΣΕΙΣ.

Ένιωθες δέος όταν συνειδητοποιούσες ότι στα έδρανα του Κοινοβουλίου καθόσουν για ένα διάστημα δίπλα στον Κώστα Τσουκαλά.

Είχα το φόβο ότι κάποιοι από τις εξέχουσες προσωπικότητες στα ψηφοδέλτια που μπορούν να προσφέρουν πολλά με την οραματική τους διάνοια, μετά τις εκλογές μπορεί να ξεχαστούν.

Έθεσα ευθέως το ερώτημα στον Κώστα Τσουκαλά εάν δηλαδή ο ίδιος δεν το επιθυμούσε ή δεν του δόθηκε η ευκαιρία να προσφέρει σε ένα συγκεκριμένο τομέα.

Μου απάντησε ότι του είχε γίνει πρόταση από τον Τσίπρα να αναλάβει του υπουργείο Παιδείας αλλά δεν την αποδέχτηκε.

– Μα γιατί επέμενα σχεδόν φορτικά;

– Αναλαμβάνοντας ένα τέτοιο καθήκον, είπε, σημαίνει ότι εγκαταλείπεις το κύριο πεδίο των ενδιαφερόντων σου εντελώς και επιπλέον χρειάζονται κάποιες φυσικές δυνάμεις τις οποίες στην ηλικία μου δεν ξέρω αν τις διαθέτω.

Μόνο μια φορά τον πήρα τηλέφωνο για να τον παρακαλέσω (από μόνος μου και χωρίς καμία συγκεκριμένη αρμοδιότητα) να συνεχίσει να είναι στη βουλή, διότι και με την απλή παρουσία του την κοσμεί.

Χωρίς ίχνος σνομπισμού ή διάθεση για υποτιμητικά υπονοούμενα, είπε ότι δεν μπορεί να το κάνει, διότι υπερβαίνει το φόρτο των καθηκόντων του και με ευχαρίστησε για όσα του είπα.

Προτίμησε αυτή τη φορά να μπει τελευταίος στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας.

Ο Κώστας Τσουκαλάς δεν έκανε βήμα χωρίς ένα βιβλίο στα χέρια, ενώ διάβαζε ακόμα και μέσα στην αίθουσα της Ολομέλειας εκδόσεις στα ελληνικά, τα γαλλικά και μια φορά νομίζω στα αγγλικά.

Απόλυτα δοσμένος στις πνευματικές του αναζητήσεις και το επιστημονικό του καθήκον.

Το πνευματικό ανάστημα του ανδρός είχε το υπόβαθρο μιας σεμνότητας με πίστη στις αξίες της συλλογικότητας σε μια εποχή έξαλλου ατομικισμού και κοινωνικής αγριότητας.

Έγραψε: «Ζούμε σ΄ έναν κόσμο όπου η επιτυχία έχει γίνει το νέο θεϊκό μέτρο, και όπου το άτομο καλείτε να “πετάξει” μόνο του να φτάσει όσο πιο ψηλά θέλει, έστω και εις βάρος όλων των άλλων, ή να καεί στη σιωπή».

Ως προς την κριτική στάση του Τσουκαλά απέναντι στις εξουσίες, στην πρακτική πολιτική νομίζω ότι δικαιώνει την άποψη ότι για να προσφέρει κάποιος στην χώρα και στο λαό πρέπει η σχέση του με την εξουσία να μην είναι υπαρξιακή.

Τα πράγματα παίρνουν δραματική τροπή όταν η εξουσία από μέσον μετατρέπεται σε σκοπό από παραληρηματικά και ναρκισιστικά διαταραγμένες προσωπικότητες που μετατρέπουν το λόγο τους και τις πράξεις του σε βία των λίγων απέναντι στους πολλούς.