“It doesn’t matter who you are,
or where you come from,
or what you look like,
or where you love,
it doesn’t matter whether you are Black, or White, or Spanish, or Asian, or Native American, or young or old, or rich or poor, able or disabled, gay or straight,
you can make it here in America”.

Ads

Το «φάντασμα του Ομπάμα», της ιστορικής ομιλίας του κατά την επανεκλογή του το 2012, το “vive la différence” ως η πιο θεμελιακή ιδέα της αμερικανικής δημοκρατίας, έγινε ξανά το «απόλυτο πολιτικό σύνθημα» της προεκλογικής καμπάνιας δεκάδων χιλιάδων γυναικών. Οι πλατφόρμες κατακλύστηκαν από γυναίκες (λευκές, μαύρες, Λατίνες, Ασιάτισσες) που μπαίνουν στο αυτοκίνητό τους και βιντεοσκοπούν τον εαυτό τους, ακούγοντας δυνατά τη φωνή του Ομπάμα στο συγκεκριμένο απόσπασμα. Είναι οι εκφράσεις του προσώπου τους, ίσως και μια μικρή συγκίνηση, ένα χαμόγελο, καθώς καλημερίζουν τον κόσμο, με μια ανάκληση, μια υπενθύμιση, μια υπόσχεση, μια ελπίδα και μια προτροπή: «Vote».

Ads

Κοινώς, δώστε τέλος στην τραμπική παράνοια του ρατσισμού, του μισογυνισμού και του χριστιανικού εθνικισμού.

Ads

Οι Δημοκρατικοί απέφυγαν την πολιτισμική αντιπαράθεση στις εκλογές αυτές και σωστά. Ο Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στο Μίσιγκαν ακολούθησε το μοντέλο Μαμντάνι, με καθαρές θέσεις σε σχέση με την ισλαμοφοβία και το Παλαιστινιακό, επικεντρώνοντας στο Affordability και το Medicare for All και, αυτονοήτως, με φόντο τη συμπεριληπτική πολιτική.

Ads

Αλλά οι Δημοκρατικοί έφτιαξαν ταυτόχρονα τα πιο «θαρραλέα» ψηφοδέλτια, που έφεραν πρωτιές. Ο πρώτος μουσουλμάνος και η πρώτη αυτόχθονη Αμερικανίδα που εξελέγησαν γερουσιαστές, ο πρώτος ανοιχτά γκέι γερουσιαστής, ο δικός μας ο Πάπας, η πρώτη μαύρη κυβερνήτης Πολιτείας, άπειρες γυναίκες στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Διαβάστε: Συνέντευξη Τραμπ / Η εξήγηση για την ήττα των Ρεπουμπλικανών, η «πολύ σκληρή» μεταναστευτική πολιτική και ο πόλεμος με το Ιράν

Στο Τέξας, δε, το προπύργιο του Ρεπουμπλικανισμού, το «τερμάτισαν» και τα «πήραν όλα». Η κυβερνήτης είναι Λατίνα, η γενική εισαγγελέας της Πολιτείας που εκλέχτηκε είναι λευκή LGBTQ, τα τρία νέα μέλη στο πολιτειακό συνταγματικό δικαστήριο είναι όλες γυναίκες. Πήραν απόλυτη πλειοψηφία στην τοπική Βουλή. Μέχρι και τον επικεφαλής της Πυροσβεστικής πήραν. Και ο Ταλαρίκο, φυσικά, ο πρώτος Δημοκρατικός γερουσιαστής από το 1998, κέρδισε με σαρωτικό ποσοστό 60%. Το «άλωσαν» το Τέξας πανηγυρικά.

Το Τέξας, φυσικά, έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Αμερική έχει μόλις τέσσερις μεγάλες πολιτείες με πληθυσμό πάνω από 20 εκατομμύρια (Καλιφόρνια 40, Τέξας 32, Φλόριντα 24 και Νέα Υόρκη 20). Παραδοσιακά είναι μοιρασμένες σε Δημοκρατικούς (Νέα Υόρκη και Καλιφόρνια) και Ρεπουμπλικανούς (Τέξας και Φλόριντα). Το Τέξας ήταν η πρώτη και πιο καθοριστική ήττα των Ρεπουμπλικανών σε αυτές τις εκλογές.

Στις προεδρικές εκλογές, παραδοσιακά, εάν είναι 2-2 οι μεγάλες πολιτείες, σημασία έχουν οι επόμενες οκτώ με πληθυσμό συν πλην 10 εκατομμύρια, τα περίφημα swing states: Πενσιλβάνια (οι Δημοκρατικοί πήραν πλειοψηφία και στα δύο τοπικά σώματα), Ιλινόι (Stratton), Οχάιο (Brown), Τζόρτζια (Ossoff), Βόρεια Καρολίνα (Cougar), Μίσιγκαν (El-Sayed), Νιου Τζέρσεϊ (Papas) και Βιρτζίνια (Warner). Οι Δημοκρατικοί πήραν, κοινώς, όλα τα επτά swing states που είχαν εκλογές γερουσιαστή. Και στην όγδοη το τοπικό Κογκρέσο. Οκτώ στα οκτώ τα swing states.

Το ένα τρίτο του πληθυσμού της Αμερικής είναι οι τέσσερις πολιτείες και το άλλο ένα τρίτο είναι τα swing states. Κανονική «σφαγή» για τους Ρεπουμπλικανούς, bloodbath που λένε στο χωριό μου. Ξέμειναν, και δη οριακά, μόνο με τη Φλόριντα, χάνοντας τις 11 από τις 12 πολυπληθέστερες πολιτείες.

EPA/SARAH YENESEL

 

Οι υπόλοιπες πολιτείες είναι πολλές, αλλά μικρότερες, με πληθυσμό 2-5 εκατομμύρια, ή πολύ μικρότερες, όπως το Βερμόντ, με 650.000, που εκλέγει εδώ και 40 χρόνια τον Μπέρνι Σάντερς. Μα και εδώ οι μετατοπίσεις ήταν αδιανόητες: Κάνσας (από το 1932), Νότια Καρολίνα (1998), Ιντιάνα (πολιτειακές θέσεις, 1994), Μέιν (η επί 30 χρόνια Ρεπουμπλικανή γερουσιαστής Collins έχασε), Νεβάδα (πρώτος μαύρος κυβερνήτης).

Η νίκη των Δημοκρατικών ήταν πραγματικό τσουνάμι. Από το 1974, την εποχή του Νίξον και του Γουότεργκεϊτ, είχε να συμβεί αυτό. Οι Δημοκρατικοί νίκησαν με 14 μονάδες διαφορά στην εθνική ψήφο (57%-43%). Από τον Νίξον του 1974 στον Τραμπ του 2026. Οι δύο χειρότερες στιγμές στην ιστορία των Ρεπουμπλικανών.

Οι ερμηνείες περιστρέφονται αναπόφευκτα γύρω από την οικονομία (δασμοί, πόλεμος στο Ιράν, βενζίνη, τρόφιμα, στεγαστική κρίση). Και οι Δημοκρατικοί συνέδεσαν επιτυχώς την κρίση με την «ολιγαρχία» που ευνοεί σκανδαλωδώς ο Τραμπ και με τη «διαφθορά» του ίδιου. Κοινώς, το affordability που υποσχέθηκε ο Τραμπ είχε ήδη μετακομίσει στην αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος από την εκλογή Μαμντάνι και μετά, εμπλουτισμένο με την ιδέα της «δραστήριας κυβέρνησης» που δρα και παρεμβαίνει για τους πολλούς. Και η διαφθορά των «σκοτεινών κύκλων» (Δημοκρατικοί και «βαθύ κράτος»), που κατήγγειλε παλαιότερα ο «αντισυστημικός» Τραμπ, βγήκε στο ξέφωτο ως ορατή διαφθορά του Λευκού Οίκου, της οικογένειας, των φίλων και των «ολιγαρχών».

Οι Ρεπουμπλικανοί, φυσικά, τα «σκάτωσαν παντού».

Στη γεωργία, οι δασμοί έφεραν αντίμετρα από άλλες χώρες, που αποδυνάμωσαν τις εξαγωγές. Η «υγιεινή διατροφή» του παρανοϊκού υπουργού Κένεντι μετατράπηκε σε «μεροληπτικό» σκάνδαλο υπέρ ορισμένων εταιρειών προμήθειας λιπασμάτων και ζωοτροφών. Ο ICE και η αντιμεταναστευτική μανία απέκοψαν τη γεωργία από τη βασική πηγή απασχόλησης. Η τιμή του κρέατος διπλασιάστηκε, οπότε επέτρεψαν τις φτηνές εισαγωγές που έφεραν τους παραγωγούς σε απόγνωση. Το Κάνσας, «για όνομα του Θεού», ψήφισε Δημοκρατικούς. Και ο Μισισιπής, στον βαθύ ρατσιστικό Νότο, για πρώτη φορά θα εκλέξει μαύρο γερουσιαστή. 14% ήταν η εκλογική μετακίνηση στους αγρότες.

Στην εκπαίδευση, η επίθεση σε όλες τις βαθμίδες ήταν καθολική, στο όνομα της «αντι-woke ατζέντας». Αλλά στο Τέξας, οι MAGA το έκαναν πράξη. Ο Ταλαρίκο κατατρόπωσε στην τοπική Βουλή τους «χριστιανούς εθνικιστές» που ήθελαν να εισαγάγουν «τα θρησκευτικά στο σχολείο» (οι ΗΠΑ, με βάση το πρώτο άρθρο του Συντάγματός τους, είναι ανεξίθρησκο κράτος). Προς κατάργηση είναι όλα τα μέτρα των MAGA: το σύστημα των vouchers και της «επιλογής του σχολείου», η «αναμόρφωση» των προγραμμάτων σπουδών και των σχολικών βιβλιοθηκών (για να εξαφανίσουν τη μαύρη ιστορία ή την κλασική αμερικανική λογοτεχνία) και το πρωτοφανές σύστημα «επιλογής των δασκάλων μέσω εταιρειών» (προκειμένου να εκδιωχθούν οι μη χριστιανοί δάσκαλοι). Η νέα κυβερνήτης προσέλαβε ήδη υπεύθυνο Παιδείας, μετριοπαθή Ρεπουμπλικανό, για να τα καταργήσει όλα αυτά.

Η αντιμεταναστευτική ατζέντα, με τα περίφημα «κλουβιά με τους κροκόδειλους», τα στρατόπεδα μεταναστών, τη δολοφονική βία του ICE, τις εισβολές του σε σπίτια, δικαστήρια και χώρους εργασίας, είχε μάλλον ακραίες επιπτώσεις και στους συντηρητικούς ψηφοφόρους. Η ζώνη κοντά στα σύνορα με το Μεξικό, στο Νότιο Τέξας, είχε μετακίνηση 25% υπέρ των Δημοκρατικών.

Στην υγεία, οι τραγικές περικοπές στο Obamacare σημαίνουν ότι εκατοντάδες χιλιάδες Αμερικανοί θα μείνουν χωρίς κάλυψη, μαζί με φτωχούς λευκούς και βετεράνους. Ταυτόχρονα, η ενοποίηση των ασφαλιστικών εταιρειών και των εταιρειών υγείας, μέσω ενός πρωτόγνωρου κύματος συγχωνεύσεων και εξαγορών, έθεσε το σύστημα υγείας υπό τον πλήρη έλεγχο μιας μικρής ομάδας εταιρειών και funds (οι ακροάσεις του Κογκρέσου για το θέμα ήταν αποκαλυπτικές). Και τα κόστη εκτοξεύτηκαν.

Διαβάστε: Ενδιάμεσες εκλογές ΗΠΑ / Το μήνυμα Ελ Σαγέντ στον Βανς – «Χαμπίμπι θα με ορκίσεις τον Ιανουάριο»

«Μασκ ή Δημοκρατία»

Και, φυσικά, η εξόφθαλμη, ανοιχτή διαφθορά του ίδιου του Προέδρου, που «πουλάει συγχωροχάρτια» σε εγκληματίες, διαχειρίζεται δικό του κρυπτονόμισμα, ανεβοκατεβάζει τους δασμούς ως μέρος «κερδοσκοπικών παιχνιδιών» υπέρ του στενού κύκλου του. Η μισή εξωτερική πολιτική περιστρέφεται γύρω από επιχειρηματικά ντιλ φίλων και συγγενών. Ο Μασκ, δε, καθώς ανέλαβε τον «εξορθολογισμό» της δημόσιας διοίκησης, έκοψε και την έρευνα και τα επιστημονικά ινστιτούτα που ήταν ανταγωνιστικά στις εταιρείες του. Η διαφθορά ήταν πρώτη στα γκάλοπ μαζί με την οικονομία.

Τώρα, θα μου πείτε, ο Μασκ ζει ένα «προσωπικό δράμα». Διότι μετέφερε τις επιχειρήσεις του από την αριστερή, φορομπηχτική Καλιφόρνια στο ασφαλές, συντηρητικό και tax-free Τέξας. Χτίζει και μία «δική του libertarian πόλη» εκεί. Κυρίως, όμως, χτίζει data centers σε παραχωρημένη δημόσια γη. Δαπάνησε 280 εκατομμύρια για τις εκλογές του Τέξας. Και το Τέξας έγινε μπλε. Ο δε Ταλαρίκο έθεσε το δίλημμα των εκλογών: «Μασκ ή Δημοκρατία».

Αλλά οι MAGA έχασαν επίσης την πολιτισμική μάχη και τη μάχη των ιδεών κατά κράτος. Διότι οι MAGA δεν κατάλαβαν τίποτα. Χωρίς να πάρουν το μάθημά τους από τη σαρωτική νίκη του Μαμντάνι, έπαιξαν το ίδιο playbook των προεδρικών εκλογών.

Δίπλα στο «go back where you came from», στο επίκεντρο ήταν το πώς θα «αφαιρέσουμε την αμερικανική ιθαγένεια» της βουλευτού Ομάρ, σομαλικής καταγωγής, αριστερής μουσουλμάνας από τη Μινεσότα. Οι συνεχιζόμενες θεωρίες συνωμοσίας περί των Δημοκρατικών (αντικατάσταση της «λευκής φυλής από μετανάστες», των «αγοριών που πάνε τη Δευτέρα στο σχολείο και γυρίζουν την Πέμπτη κορίτσια», «θέλουν να φέρουν τη Σαρία στην Αμερική»). Και τα όψιμα θρησκευτικά παραληρήματα, σαν να ήταν ο «Ιησούς στα ψηφοδέλτια».

Στο Τέξας, λίγο πριν από το μπλε τσουνάμι, συνέχισαν να μιλάνε για τα «τζαμιά που κατακλύζουν το Τέξας» (μόλις το 1,2% του πληθυσμού είναι μουσουλμάνοι). Ένας μουσουλμάνος, ο Αμπντούλ, δεν έχει θέση στο Κογκρέσο, διότι «τα δικαιώματά μας είναι θεόσταλτα» και ο «Ιησούς γι’ αυτό ήρθε στη γη», διακήρυξε ο υποψήφιος γερουσιαστής στο Οχάιο, Μορένο, παρουσία του Τραμπ (το Οχάιο δεν το λες και την πιο θρησκευόμενη πολιτεία).

ΗΠΑ
EPA/SARAH YENESEL

«Τι τραβάει και αυτός ο Αμπντούλ»

«Τι τραβάει και αυτός ο Αμπντούλ», που έχει παππού και γιαγιά, δύο κατάλευκους πρεσβυτεριανούς χριστιανούς Αμερικανούς του Μίσιγκαν, που τον συνοδεύουν στις καμπάνιες του. Κοινώς, πρόκειται για κλασικό μικτό γάμο της κόρης τους με Αιγύπτιο. Και ο ίδιος είναι γιατρός, επικεφαλής της Υπηρεσίας Υγείας της Πολιτείας του Μίσιγκαν.

Ο Τραμπ, που πήρε πάνω του την προεκλογική καμπάνια, έκανε τραγελαφικές ομιλίες, κανονικό γκροτέσκο: αυτοί οι αντιπατριώτες, οι μειονότητες και οι Δημοκρατικοί, που «μισούν τη σημαία» και «τα Χριστούγεννα» και θέλουν να μας φέρουν το Ισλάμ, να κάνουν τρανς τα παιδιά μας στα σχολεία. Ο Ταλαρίκο, τον οποίο αποκαλούσε Talafreako, υπονοώντας ότι είναι και vegan και gay, ασχολήθηκε επί μακρόν με τα εντυπωσιακά οπίσθια άνδρα υποψηφίου του και μαύρης celebrity υποστηρίκτριάς του, μίλησε επί μακρόν και αναλυτικά για τα μάρμαρα και τη χρυσή διακόσμηση του ballroom που χτίζει στον Λευκό Οίκο, ενώ επιβεβαίωνε ότι έχουμε την καλύτερη οικονομία (και στρατό, φυσικά) στον κόσμο και ότι «νίκησε το Ιράν».

Το μόνο καλό είναι ότι πήρε ένα ακόμα «βραβείο». Αυτό του «Man of the Century» από έναν υποψήφιό του για το Κογκρέσο, τον Mitchell, στην Πολιτεία της Αϊόβα. Δεν τον ικανοποίησε, διότι στις μισές ομιλίες του συνέχισε να θεωρεί τη Νορβηγία «σκατοχώρα», επειδή δεν του έδωσε το Νόμπελ.

Τελικά, και ο «Man of the Century» και ο Mitchell πάτωσαν στις εκλογές. Απλά οι MAGA ήταν irrelevant. Η αμερικανική κοινωνία ήταν ήδη αλλού. Μετρούσε καθημερινά τις «καταστροφικές συνέπειες» της πολιτικής των MAGA στην οικονομία, την υγεία, την εκπαίδευση, έβλεπε τη διεθνή απομόνωση των ΗΠΑ από τις φιλικές χώρες και την τρέλα του πολέμου στο Ιράν. Η «πολιτική Τραμπ» στη δεύτερη θητεία του ήταν η βασικότερη και αποκλειστική αιτία της μετατόπισης. Ήταν πραγματικά «Αποκάλυψη τώρα». Και τα δύο χρόνια ήταν αρκετά.

Η επανάληψη του playbook, το ακραίο μίσος «κατά των μισών Αμερικανών», των Δημοκρατικών, των «δαιμόνων», του «εσωτερικού εχθρού» που διαλύει την Αμερική, ήταν πλέον ξεπερασμένη. Και αυτό φάνηκε στις τεράστιες απώλειες στα προπύργια των Ρεπουμπλικανών στον Νότο.

Γυναίκες και νέοι έφεραν το «μπλε τσουνάμι»

Η Αμερική είναι, φυσικά, λευκή (72%). Το υπόλοιπο 28% είναι οι Μαύροι (9%), οι Λατίνοι (9%) και οι υπόλοιπες μειονότητες (10%). Εξού και η απορία στο Fox για τη «σαρωτική ήττα» του Τραμπ. Είναι δυνατόν λευκοί/κες να ψηφίζουν μαύρους/ες, Λατίνους/ες, μουσουλμάνους/ες; Ή έστω λευκούς/ες αριστερούς/ες εξτρεμιστές; Αδύνατο να το χωρέσει το μυαλό τους. Λογικό.

Γυναίκες και νέοι ήταν οι δύο μεγαλύτερες κοινωνικές ομάδες που έφεραν το «μπλε τσουνάμι». Οι μαύρες γυναίκες με συντριπτικά ποσοστά συμμετοχής, πολύ ακτιβισμό και 93% δημοκρατική ψήφο. Λατίνες 66%, λευκές 51%. Οι άντρες, κοντά, αλλά λίγο χαμηλότερα, κατά 5-7 μονάδες σε όλες τις κατηγορίες. Αλλά οι ηλικίες 19-29 έδωσαν 70% στους Δημοκρατικούς, αυτή των 30-44, 63% και από 45 και πάνω σταθερά 52% σε όλες τις ηλικίες. Κοινώς, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν σε όλες τις ηλικίες across America, με σαρωτικά ποσοστά στις παραγωγικές ηλικίες.

Τέλος καλό, όλα καλά, προς στιγμήν (μιας και έρχονται Τραμπ και Μίλερ).

«Diversity will always be our greatest strength.
I voted for the America I want my daughter to grow in.
And I got it».

Γράφουν οι νέοι λευκοί και άλλοι γονείς κατά χιλιάδες. Που μάλλον στο Fox θα έπρεπε να είναι πιο διαβαστεροί.

Και πολλές, πολλές χιλιάδες αναρτήσεις έχουν ένα ακόμα μήνυμα:

“Black women, we thank you”.

Όταν πηγαίνω στην Αμερική, όποια μαύρη γυναίκα συναντώ, όπου κι αν είναι, ανεξαρτήτως ηλικίας, θα ξέρω τι ψήφισε σε αυτές τις εκλογές. Μόνο μυστική ψηφοφορία δεν τη λες. Το «μπλε κύμα» έχει σε κάθε κυματισμό του τα καθαρά πρόσωπά τους και τις ιστορικές πλεξούδες τους. «Σας ευχαριστούμε, μαύρες γυναίκες». Respect! 93%.

Ο Γιώργος Σταθάκης είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και  πρώην υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης, Ενέργειας, Περιβάλλοντος