Η εικόνα χιλιάδων διαδηλωτών να ζητούν αλήθεια και δικαιοσύνη για το έγκλημα των Τεμπών έξω από τη Βουλή, ενώ μέσα σε αυτήν πρωθυπουργός και κυβέρνηση να τους απαξιώνουν υποκριτικά και, παρά τα αδιάσειστα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για την ενοχή τους, να επιμένουν αλαζονικά στην αθωότητά τους, την οποία στο τέλος επιβάλλουν αυταρχικά δια της ισχύος της κοινοβουλευτικής τους πλειοψηφίας, είναι η εικόνα μιας χώρας στην οποία οι δημοκρατικοί θεσμοί πνίγονται και υποχωρούν.

Με τα θύματα των Τεμπών που επέζησαν, τους συγγενείς των νεκρών και τους υποστηρικτές τους που διαδηλώνουν στους δρόμους να τρώνε ξύλο από την αστυνομία σε ένα όργιο καταστολής και βίαιων προσαγωγών αθώων διαδηλωτών. Μέχρι και έναν πολυτραυματία των Τεμπών προσήγαγαν σαν… κουκουλοφόρο!

Η συζήτηση της πρότασης μομφής στην κυβέρνηση έβγαλε πολλές ειδήσεις.

Πρώτη και ίσως πιο σημαντική, ότι ο πρωθυπουργός, οι υπουργοί και το περιβάλλον τους στο Μέγαρο Μαξίμου όχι απλώς ήταν πλήρως ενήμεροι για το παράνομο, χωρίς εισαγγελική εντολή και κατά παράβαση κάθε έννοιας πρωτοκόλλου διερεύνησης δυστυχήματος, ξεμπάζωμα και μπάζωμα του εδάφους λίγες μόλις μέρες μετά το δυστύχημα.

Αλλά, πολύ περισσότερο, υπάρχουν πλέον οι αποδείξεις ότι ήταν η κυβέρνηση που πλήρωσε τη δαπάνη για την παράνομη δραστηριότητα.

Κι επειδή κανείς δεν πληρώνει κάτι που δεν τον ενδιαφέρει, προφανώς η κυβέρνηση, αποπληρώνοντας το ξεμπάζωμα, δηλώνει ευθέως όχι μόνο ότι το γνώριζε και την ενδιέφερε, αλλά και ότι την εξυπηρέτησε.

Υπενθυμίζεται ότι το ξεμπάζωμα του εδάφους με τα πολύτιμα πρωτογενή στοιχεία του εγκλήματος έγινε αιτία να χαθούν οι αποδείξεις που θα οδηγούσαν στη διαλεύκανση των συνθηκών κάτω από τις οποίες σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι. Και επιπλέον θα έδειχναν τι ήταν το παράνομο φορτίο που, εκ του αποτελέσματος γνωρίζουμε ότι μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία, όπως, άλλωστε, και το επίσημο πόρισμα συμπεραίνει.

Η πράξη αυτή την οποία παρήγγειλε, υλοποίησε δια της παρουσίας στον τόπο του δυστυχήματος στελεχών της που συντόνισαν την όλη δραστηριότητα και που στη συνέχεια αποπλήρωσε η κυβέρνηση είναι ποινικά κολάσιμη, γιατί με αυτήν συντελείται το αδίκημα της απόκρυψης στοιχείων εγκλήματος και της υπόθαλψης εγκληματία.

Επιπλέον, η πράξη αυτή είναι καταδικαστέα ηθικά, καθώς η προσβολή νεκρού συνιστά ανοσιούργημα για τον ελληνικό πολιτισμό από την εποχή της Αντιγόνης του Σοφοκλή.

Η όλη συζήτηση της πρότασης μομφής, αν και είχε ως θέμα το έγκλημα των Τεμπών και τις ευθύνες της κυβέρνησης σε αυτό και αν και ανέδειξε την αλήθεια για την ενοχή πρωθυπουργού και υπουργών, δεν κατάφερε να απονείμει δικαιοσύνη.

Η κυβέρνηση, με την πλειοψηφία που διαθέτει, την ίδια αλαζονική και υποκριτική στάση του «άλλα λόγια να αγαπιόμαστε» θα κρατήσει και στην προανακριτική επιτροπή.

Κι έτσι, για την οφθαλμοφανώς και αποδεδειγμένα παράνομη πράξη του μπαζώματος και της απόκρυψης των πειστηρίων του εγκλήματος, δεν θα τιμωρηθεί κανένας ένοχος.

Δεν σταματά όμως εδώ η αλαζονεία, η υποκρισία, ο αυταρχισμός και η απαξίωση των θεσμών από πλευράς κυβέρνησης και πρωθυπουργού. Συνεχίζεται και σε ένα άλλο πεδίο προφανούς ενοχής τους στο δυστύχημα των Τεμπών.

Σε αυτό που αφορά στις τεράστιες ελλείψεις των δικλείδων ασφαλείας στον σιδηρόδρομο με δική τους αποκλειστικά ευθύνη, που έγιναν αιτία για να προκληθεί ένα τραγικό δυστύχημα.

Σε εποχή έξαρσης των τηλεπικοινωνιών και ενώ οι σιδηρόδρομοι, από το 2018 ακόμη είχαν εφοδιαστεί με ηλεκτρονικό σύστημα ενδοεπικοινωνίας GSMR και επιπλέον διέθεταν διπλή γραμμή στη διαδρομή Αθήνας – Θεσσαλονίκης, δυο αμαξοστοιχίες επί 12’ ταξίδευαν στην ίδια γραμμή και σε αντίθετες κατευθύνσεις, χωρίς να το έχει αντιληφθεί κανείς.

Η μετωπική σύγκρουση στα Τέμπη ήταν από καιρό προαναγγελθείσα. Από το καλοκαίρι του 2019 δεν λειτουργούσαν οι σημαντικές ασφαλιστικές δικλείδες των σιδηροδρόμων, οι οποίες απέτρεπαν στο παρελθόν μετωπικές συγκρούσεις. Η τηλεδιοίκηση, η φωτοσήμανση και το Κέντρο Ελέγχου του ΟΣΕ στην Καρόλου, στην Αθήνα. Και επιπλέον, οι σιδηρόδρομοι είχαν εφοδιαστεί με το σύστημα ενδοεπικοινωνίας GSMR από το 2018 ακόμη, αλλά μέχρι το 2023 αυτό δεν είχε ακόμη τεθεί σε λειτουργία, για αδιευκρίνιστους λόγους.

Αν οι ασφαλιστικές αυτές δικλείδες ήταν σε λειτουργία, η μετωπική σύγκρουση ασφαλώς και θα είχε αποφευχθεί.

Κι ακόμη, η μετωπική σύγκρουση θα είχε αποφευχθεί αν στη Λάρισα ο μοναδικός σταθμάρχης, διορισμένος αναξιοκρατικά από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, χωρίς προσόντα, γνώσεις και εμπειρία, είχε υποστήριξη από επιπλέον έμπειρο προσωπικό. Το οποίο δεν συνέβη, γιατί το σιδηροδρομικό προσωπικό είχε μειωθεί στο μισό, με ευθύνη της κυβέρνησης, μετά το 2019.

Για όλες τις παραπάνω τραγικές ελλείψεις και πλημμέλειες που προκάλεσαν το δυστύχημα, αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η κυβέρνηση.

Γιατί, παρά το γεγονός της ιδιωτικοποίησης της λειτουργίας των σιδηροδρόμων, που κι αυτή φέρει ευθύνες, καθώς ο ιδιώτης δεν επένδυσε σε συστήματα και υποδομές στο δίκτυο όπως όφειλε, η ασφάλεια των σιδηροδρόμων παρέμεινε στην ευθύνη του δημοσίου.

Αυτός είναι ο ρόλος του υπουργείου μεταφορών. Να εγγυάται την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου. Μια λειτουργία που από το 2019 ήταν ελλειμματική και πλημμελής.

Μια πραγματικότητα για την οποία η πολιτική ηγεσία του υπουργείου είχε ειδοποιηθεί κατ’ επανάληψη.

Από υψηλόβαθμα στελέχη των σιδηροδρομικών οργανισμών, κάποια από τα οποία παραιτήθηκαν πριν το δυστύχημα, έχοντας πρώτα κατονομάσει τις παθογένειες και έχοντας υποδείξει την απειλή σοβαρού δυστυχήματος που έρχονταν. Αλλά και από τα στελέχη του σιδηροδρόμου, εργαζόμενους και μηχανοδηγούς, που καθημερινά έπαιζαν τη ζωή τους κορώνα – γράμματα, εργαζόμενοι σε τρένα που ταξίδευαν χωρίς δικλείδες ασφαλείας.

Και ενώ έτσι έχει η κατάσταση ο τότε υπουργός Κ. Αχ. Καραμανλής, επανεκλεγείς θριαμβευτικά στις εκλογές του 2023, όπως και τα υπόλοιπα στελέχη του υπουργείου, παρέμειναν στην όλη συζήτηση στο απυρόβλητο.

Κουβέντα δεν είπε ο πρωθυπουργός για τις ευθύνες τους, αν και ρωτήθηκε επιμόνως από την αντιπολίτευση.

Λάδι, λοιπόν, και η τότε πολιτική ηγεσία του υπουργείου μεταφορών.

Δηλαδή έγινε δυστύχημα που ανέδειξε τις τεράστιες ελλείψεις των σιδηροδρόμων ως προς την ασφάλεια και ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης που βρίσκονταν ήδη τότε 3,5 χρόνια στην εξουσία, συμψήφισε τις ευθύνες με προηγούμενες κυβερνήσεις, κατηγορώντας τον υπουργό μεταφορών του… ΣΥΡΙΖΑ.

Θα ήταν τροφή για σάτιρα και κωμωδία, αν δεν ήταν τόσο τραγικό.

Είναι σαν να αγοράζει κάποιος αυτοκίνητο από δεύτερο χέρι και μετά από 3,5 χρόνια που το οδηγεί, να κατηγορήσει τον προηγούμενο ιδιοκτήτη του για ατύχημα που ο ίδιος προκάλεσε, επικαλούμενος ότι δεν λειτούργησαν καλά τα φρένα στο αυτοκίνητο που του πούλησε ο προηγούμενος οδηγός του.

Απίστευτες καταστάσεις που προσβάλλουν κάθε έννοια δικαιοσύνης και εντέλει και δημοκρατίας.

Προσβάλλουν όμως και τη νοημοσύνη εκατομμυρίων Ελλήνων.

Οι οποίοι σε δημοσκοπήσεις δηλώνουν σε συντριπτικά ποσοστά, μεγαλύτερα του 70% και 80%, ότι η κυβέρνηση συγκαλύπτει το έγκλημα, ότι υπάρχουν ποινικές ευθύνες σε πολιτικά πρόσωπα και ότι γι’ αυτό και δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση.

Το έλλειμμα δημοκρατίας από το οποίο υποφέρει η χώρα είναι ότι μια απονομιμοποιημένη κυβέρνηση στη συνείδηση και στις δηλωμένες προθέσεις των ψηφοφόρων, χρησιμοποιεί τη συμπαγή κοινοβουλευτική της υπεροπλία για να παραμείνει στην εξουσία καταχρηστικά.

Μια αρραγής υπεροπλία που εν πολλοίς στηρίζεται σε ένα άλλο σκάνδαλο που η ίδια κυβέρνηση συγκάλυψε, αυτό της παρακολούθησης των πάντων με παράνομο λογισμικό από υπηρεσία υπό την ευθύνη του πρωθυπουργού.

Σκοτάδι! Πυκνό σκοτάδι!

Τελικά το ερώτημα δεν είναι αυτό που ρητορικά υπέβαλε χτες ο κ. Μητσοτάκης στην αντιπολίτευση, ποιος θα τον αντικαταστήσει.

Το ερώτημα είναι αν η χώρα μπορεί να προχωρήσει χωρίς το οξυγόνο της αλήθειας και της δικαιοσύνης.

Χωρίς το οξυγόνο, δηλαδή, της Δημοκρατίας.

Κι όλα αυτά σε μια συγκυρία στην οποία η ακροδεξιά καιροφυλακτεί και κερδίζει δυνάμεις.

Οποιαδήποτε κυβέρνηση, μονοκομματική ή συνασπισμός δυνάμεων, αποκαλύψει την αλήθεια και επαναφέρει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας, θα είναι προτιμότερη από αυτή την υποκριτική, αλαζονική, αυταρχική και αμετάπειστη, ως προς την αντιδημοκρατική συμπεριφορά, κυβέρνηση.

*Ο Γιάννης Μυλόπουλος είναι Καθηγητής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, Επικεφαλής Παράταξης «ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ»