Ο αστικός μύθος είναι γνωστός. Ο Καποδίστριας έχει εισάγει από την Αμερική το νέο -άγνωστο στους Έλληνες- φαγητό, την πατάτα.

Δύσπιστοι οι μέχρι πρότινος ραγιάδες, αρνούνται να το καταναλώσουν. Τότε ο σοφός κυβερνήτης, γνώστης του ελληνικού τεμπεραμέντου, κλείνει τις πατάτες σε μια αποθήκη φυλασσόμενη από φρουρούς, με ένα άνοιγμα όμως στο πίσω μέρος της.

Βλέποντας τη φύλαξη οι Έλληνες πείθονται ότι είναι κάτι πολύτιμο και πηγαίνοντας κόντρα στην απαγόρευση αρχίζουν να τις κλέβουν και να τις τρώνε με αποτέλεσμα τελικά να διαδοθεί η χρήση τους.

Πολλά μπορεί κανείς να πει για την αποθέωση του πατερναλισμού ή την υποτίμηση των Ελλήνων πολιτών που περιλαμβάνει αυτή η ιστορία.

Θα έμοιαζε ότι η αριστερά, έχοντας απαντήσει ιδεολογικά σε αυτό το αφήγημα το υπερβαίνει, όμως τελικά μάλλον ακόμα τρώει τις πατάτες που της σερβίρει η δεξιά, συχνά μάλιστα εισαγόμενες από την ίδια χώρα.

Η συζήτηση γύρω από τον Καποδίστρια του Σμαραγδή ανέδειξε για άλλη μία φορά την απώλεια πολιτικής πυξίδας. Εξαπολύθηκε μια ομοβροντία δημόσιου σχολιασμού μίας ταινίας με ποιον στόχο; Την κριτική τέχνης; Την καταστολή ενός έργου τέχνης πιθανώς κακού και πιθανώς με ιδεολογικό πρόσημο; Ε και;

Την ίδια στιγμή οι ΗΠΑ, εκμεταλλευόμενες το παγκόσμιο κλίμα πλήρους κατευνασμού της, εξαπέλυσαν απρόκλητη επίθεση στη Βενεζουέλα με μόνο κατ’ επίφαση νομιμοποίηση και απήγαγαν τον πρόεδρο της. Ο Έλληνας πρωθυπουργός στήριξε δημόσια αυτή την πράξη λέγοντας πως δεν πρέπει να ασχολούμαστε με τη νομιμότητα διότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα.

• Διαβαστε:  Συρίγος / Αδειάζει Μητσοτάκη για τη δήλωση μετά την εισβολή των ΗΠΑ στην Βενεζουέλα

Τι επιτρέπει στην παγκόσμια δεξιά να έχει απροκάλυπτα αυτή τη στάση; Μα φυσικά μια παγκόσμια αριστερά η οποία σφάζεται στα πληκτρολόγια με ασημαντότητες. Ποιον πραγματικά ενδιαφέρει αυτό που έχει να πει αυτή η αριστερά εκτός από τους ίδιους τους οπαδούς της;

Πολυδιασπασμένη, χωρίς ενιαίες θέσεις, εξαντλεί τον λόγο της σε μπουρδολογίες και ιντερνετικούς διαξιφισμούς, πολιτικοποιείται σφόδρα γύρω από αυτά που πιστεύει ότι θα ερεθίσουν τη δεξιά, δηλαδή τη σεξουαλικότητα και την πολιτική ορθότητα και περνά όλο και περισσότερο στο περιθώριο της ιστορίας. Ετεροκαθορίζεται πλήρως δηλαδή, σαν τους ραγιάδες της ιστορίας που δεν μπορούσαν να δούν τον εαυτό τους σαν ελεύθερο άτομο αλλά μόνο σαν κάποιον που πηγαίνει κόντρα σε μια απαγόρευση.

Χαρακτηριστικό αυτού του ιδεολογικού χάους είναι οι θέσεις της για τη νομιμότητα. Σε αυτό το σημείο η ελληνική αριστερά πραγματικά δεν ξέρει τι της γίνεται. Διατρανώνει ότι η απαγωγή του Μαδούρο είναι ενάντια στο διεθνές δίκαιο. Είναι η αριστερά δηλαδή υπέρ του υπάρχοντος διεθνούς δικαίου;

Το αποδέχεται σαν νόμους που πρέπει να εφαρμόζονται απαρέγκλιτα και από ποιον; Ή το θεωρεί εργαλείο ισχύος και επικρίνει τον ιμπεριαλισμό ανεξάρτητα από αυτό;

Σε εθνικό επίπεδο επικαλείται εντόνως το νομικό σύστημα όταν καταστασιακά οι θέσεις του συμπίπτουν με αυτό που θεωρεί δίκαιο και το απορρίπτει όταν συμβαίνει το αντίθετο. Αυτή η εναλλασσόμενη θέση είναι μια αναξιόπιστη θέση η οποία ηττάται ιδεολογικά από τη δεξιά θέση της ψευδοπίστης στους νόμους και το σύνταγμα.

Φυσικά όλο αυτό το ιδεολογικό χάος οφείλεται σε πολύ σημαντικό βαθμό στην πολυδιάσπαση. Η αριστερά δεν υπάρχει ως κάτι ενιαίο αλλά ως ένα πλήθος ανταγωνιζόμενων ιδεολογικά συλλογικοτήτων, όχι μόνο σε κομματικό επίπεδο αλλά και σε κοινωνικό. Στις ΗΠΑ, την ισχυρότερη χώρα του κόσμου, το αριστερό κίνημα είναι ουσιαστικά ανύπαρκτο και αυτό που το μιμείται προσπαθεί να ανακαλύψει σεξουαλικά σκάνδαλα για να χτυπήσει τον ανερχόμενο κυριολεκτικά χιτλερισμό που καταλαμβάνει τη χώρα.

Η απουσία ενός διεθνούς αριστερού κινήματος που να συσπειρώνει ιδεολογικά όμως δεν απαλλάσσει την εγχώρια αριστερά από το βάρος της επιλογής της. Ή θα ενωθεί γύρω από ένα πυρήνα κοινών θέσεων χωρίς η κάθε ατομικότητα που συμμετέχει σε αυτήν να περιμένει ότι θα ταυτίζεται ιδεολογικά σε κάθε σημείο ή θα έχει την τύχη κάθε ραγιά. Μόνιμα εξουσιαζόμενος, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να κατηγορεί τη μοίρα του και τις διεθνείς συγκυρίες.

Φαντάζει παράδοξο στο σημερινό ζοφερό κλίμα να ασκεί κανείς κριτική στην αριστερά και όχι στη δεξιά. Όμως η δυναμική που έχει αποκτήσει η ακροδεξιά είναι τέτοια που την καθιστά άτρωτη στην κριτική. Μόνο η δημιουργία ενός συμπαγούς αριστερού πόλου μπορεί να δημιουργήσει ένα πεδίο ιδεολογικής σύγκρουσης όπου ο λόγος θα ξαναποκτήσει τη σημασία του. Αλλιώς θα δούμε τον κόσμο να στριφογυρίζει σε μια καθοδική πορεία βίας και εξουσίας χωρίς έλεγχο ενώ η αριστερά θα λέει πολύ όμορφα πράγματα που θα τα ακούει μόνο η ίδια και δε θα έχουν καμία επίδραση στην ιστορία.

*Ο Γιάννης Δούμος είναι Ψυχίατρος, Επιστημονικός συνεργάτης Ά πανεπιστημιακής ψυχιατρικής κλινικής ΕΚΠΑ