… δεν υπάρχει. Σε αντίθεση με πολλά που θα ακούσετε, ότι κάνατε για τα παιδιά σας έχει ολοκληρωθεί.  Αυτό ήταν.

Αν μέχρι τώρα κάνατε το παιδί σας να νιώθει ότι το αγαπάτε και είστε εκεί για αυτό ότι και αν συμβεί, αυτό θα νιώσει. Αν φροντίσατε να συνδέσετε την αυταξία του με τις σχολικές του επιδόσεις και μόνο, δεν υπάρχει τρόπος τώρα να κάνετε αυτή την αποσύνδεση. Ούτε αν ήσασταν βίαιοι η κακοποιητικοί ψυχικά θα μπορέσει κάποιο άρθρο να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο θα φερθείτε.

Δεν είναι φυσικά ότι ένας γονιός δεν μπορεί να προσαρμόσει κάπως τη συμπεριφορά του ώστε να βοηθήσει το παιδί του σε μια έντονα ψυχοπιεστική στιγμή. Αλλά -ας μην γελιόμαστε- δεν είναι και τόσο απόκρυφο αυτό το οποίο κανείς χρειάζεται να κάνει. Να μην προσθέτει άγχος, να ακολουθεί τον ψυχισμό του παιδιού του, να μην είναι επικριτικός και να είναι διακριτικά παρών. Το θέμα είναι αν μπορεί και αν θέλει να το κάνει με βάση την προσωπικότητα του.

Το καινούριο που φέρνουν οι πανελλήνιες στη ζωή ενός εφήβου  είναι ότι είναι η πρώτη στιγμή που η ζωή λέει αμετάκλητα και αδιαπραγμάτευτα ένα ναι ή ένα όχι. Είναι μια ετυμηγορία η οποία δεν μπορεί να αλλάξει όσο χαριτωμένος ή φρόνιμος ή έξυπνος είναι ο ίδιος. Ο έξω κόσμος κάνει την εμφάνισή του αμείλικτα. Η διαδικασία των πανελληνίων δεν έχει κανένα παιδαγωγικό σκοπό, τίποτα που είναι προς όφελος του ατόμου που συμμετέχει σε αυτές αλλά έχει ένα και μοναδικό σκοπό. Να επιτρέψει ή να αποκλείσει την πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία.

Τι τρομακτικό αλήθεια για πρώτη φορά να αισθάνεσαι ότι ο κόσμος δε νοιάζεται καθόλου για σένα. Ότι θα σου φερθεί ανελέητα χωρίς δικαίωμα σε διαμαρτυρία ή σε έφεση, ότι θα σε αξιολογήσει αποκομμένο από το ποιος είσαι, με το όνομα σου θαμμένο κάτω από ένα αυτοκόλλητο και αντικατεστημένο από έναν κωδικό. Πόσο αντίθετο από αυτό που έχεις  μάθει στο σχολείο ή στο σπίτι σου όπου έχεις δικαίωμα να διαμαρτύρεσαι όταν κάτι δε λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες σου ή την προσωπικότητα σου -και αυτή σου η διαμαρτυρία να έχει εγκυρότητα.

Ένας γονέας από την πρώτη στιγμή της γέννησης του παιδιού του παλεύει με την πραγματικότητα. Πόσο θα την αποκλείσει, πόσο θα την φιλτράρει, πόση από αυτή θα επιτρέψει να εμφανιστεί μέσα στο σπίτι. Φυσικά το μεγάλωμα των παιδιών είναι μια διαρκής σειρά αποτυχιών ακριβώς επειδή όχι μόνο δεν κανείς δεν ξέρει τις σωστές απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά αλλά και επειδή κανένας δεν έχει μια μηχανή που να μπορεί να προβάλει με ακρίβεια τον αντίκτυπο που έχουν τα πράγματα στον ψυχισμό των παιδιών.

Αυτή η αδυναμία να γνωρίζουμε είναι που έχει δώσει και τόσο έδαφος στην εμφάνιση της ποπ ψυχολογίας, των χιλιάδων άρθρων που ισχυρίζονται ότι έχουν αποκωδικοποιήσει τις σχέσεις παιδιών και γονέων. Των εκατοντάδων παιδικών βιβλίων που μιλούν διαρκώς στα παιδιά για τα συναισθήματα τους προσπαθώντας να τους υπαγορεύσουν χωρίς κανένα συμβολισμό πως να βιώνουν τα συναισθήματά τους με ένα «υγιή» τρόπο. Ακόμα περισσότερα είναι τα κείμενα γονέων οι οποίοι θεωρούν πως η δική τους σχέση με τα δικά τους παιδιά έχει μια τέτοια οικουμενικότητα που τους καθιστά κάποιο είδος ειδικών. Καλό όμως είναι κανείς να θυμάται πως τα παιδιά συχνά τα καταφέρνουν ψυχικά, όχι μόνο χάρη στις προσπάθειες των γονέων τους, αλλά και ενάντια σε αυτές.

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας μελετούν πολύ επισταμένα την ψυχοπαθολογία και μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά ένα παιδί ή τους γονείς όταν έχουν ερωτήματα που αφορούν την αντιμετώπιση δυσκολιών ή θεραπευτικά αιτήματα. Πολύ λίγα όμως μπορούν να σας πουν για την ιδιωτική σας εμπειρία με τα δικά σας παιδιά, μπαίνοντάς στο σπίτι σας ακάλεστοι, με κείμενα αμφίβολης επιστημονικής εγκυρότητας, κάνοντας συστάσεις για το πως να ελεγχθούν εκ των προτέρων όλα τα πιθανά αρνητικά συναισθήματα  και οι τριβές που φέρνει το μεγάλωμα.

Παρόλα αυτά, αυτό το άρθρο δε θα μπορέσει να αντισταθεί σε μια μικρή συμβουλή. Το πρωί πριν το παιδί σας φύγει για να αντιμετωπίσει για πρώτη φορά την αμείλικτη πραγματικότητα του κόσμου, δώστε του μια αγκαλιά και πείτε του ότι το αγαπάτε.

Δεν πειράζει αν τραβηχτεί ή σας κοιτάξει παραξενεμένο ή κάνει μια γκριμάτσα ενόχλησης. Είναι η τελευταία φορά που θα είναι εντελώς παιδί.